<![CDATA[નવરાત્રી 07]]> https://gujarati.webdunia.com/durga-puja-07 Copyright webdunia.com Fri, 26 Jun 2026 20:56:23 +0530 en-us નવરાત્રી 07 https://gujarati.webdunia.com/durga-puja-07 https://gujarati.webdunia.com/durga-puja-07 <![CDATA[ચૈત્રી નવરાત્રીના પ્રારંભે મંદિરોમાં શ્રદ્ધાળુઓ]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/ચૈત્રી-નવરાત્રીના-પ્રારંભે-મંદિરોમાં-શ્રદ્ધાળુઓ-108040700014_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/ચૈત્રી-નવરાત્રીના-પ્રારંભે-મંદિરોમાં-શ્રદ્ધાળુઓ-108040700014_1.htm http:

W.D


અમદાવાદ. શક્તિ અને ભક્તિના પર્વ ચૈત્રી નવરાત્રીનો રવિવારથી ભક્તિ અને શ્રધ્ધાપૂર્ણ વાતાવરણમાં પ્રારંભ થયો હતો. તા.6 એપ્રિલના રવિવારના રોજ લોકો મંદિરોમાં દર્શન કરવા માટે ઉમટી પડયા હતા. ચૈત્રી નવરાત્રીનું માતાજીના ભક્તો માટે અનન્ય મહત્વ હોય છે. આ નવ દિવસ જપ તપ અને અનુષ્ઠાનના ગણાય છે. રવિવારે ચૈત્રી નવરાત્રીના પ્રારંભ નિમિત્તે પૌરાણીક મહત્વ ધરાવતા રિલિફ રોડ પરના અંબામાતાના મંદિર અને મણિનગર વિસ્તારમાં આવેલા બહુચરાજી માતાના મંદિરમાં દર્શન કરવા માટે રવિવાર સવારથી ભાવિકો ઉમટી પડયા હતા.

સવારથી લઈને મોડી રાત સુધી દર્શન કરવા માટે ભાવિકોની ભીડ જામેલી રહી હતી. અમદાવાદ શહેર સહિત રાજ્યભરમાં હજારો લોકોએ મા તુલજા ભવાનીના મંદિરમાં દર્શન કર્યા હતા.

W.D


આ જ રીતે હજારો ભાવિકોએ વડોદરા પાસે આવેલ સુપ્રસિધ્ધ યાત્રાધામ પાવાગઢ ખાતે દર્શનનો લ્હાવો લીધો હતો. આમ તો વડોદરા સિવાય અન્ય સ્થળોએથી પાવાગઢ ખાતે લાખો ભાવિકો ઉમટી પડયા હતા. તેવીજ રીતે અંબાજી મંદિરે ખૂબજ મોટી સંખ્યામાં ભાવિકોની ભીડ જોવા મળી હતી.

W.D


ચૈત્રી નવરાત્રી નિમિત્તે મંદિરોમાં અનુષ્ઠાન, હોમ હવન, લઘુરુદ્ર અને નવચંડી જેવા વિવિધ ધાર્મિક કાર્યક્રમોની પણ રમઝટ જામશે. મંદિરો પર ચૈત્રી નવરાત્રી નિમિત્તે ભવ્ય ડેકોરેશન પણ કરવામાં આવ્યું છે]]> Mon, 07 Apr 2008 11:54:37 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:40:14 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[ઉપવાસ અને આયુર્વેદની ચૈત્રી નવરાત્રિ]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/ઉપવાસ-અને-આયુર્વેદની-ચૈત્રી-નવરાત્રિ-108040700012_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/ઉપવાસ-અને-આયુર્વેદની-ચૈત્રી-નવરાત્રિ-108040700012_1.htm http:

W.DW.D


ચૈત્રી નવરાત્રિ વિશે આરોગ્‍ય અને આયુર્વેદને ધ્‍યાનમાં રાખી વૈદ્ય મુકેશભાઇ ગૌદાણી જણાવે છે કે, આખા વર્ષનું સ્‍વાસ્‍થ્‍ય જાળવવા માટે, કફ, જ્‍વર, ફ્‍લુનો પ્રકોપ ઓછો કરવા ચૈત્ર મહિનામાં કડવા લીમડાનું ઘણું મહત્ત્વ છે. કડવા લીમડાનો મોર ખાઇ શકાય. કૂણા પાનનો રસ ચારથી પાંચ ચમચી લઇ શકાય. આ નવ દિવસમાં ઘણાં લોકો અલૂણું કરે છે. એટલે કે મીઠું લેતાં નથ, કારણ કે આ સમય દરમિયાન લવણ રસ, ખારાશને કારણે કફ વધે છે.

આ ઋતુ કફપ્રકોપની છે. કફ વધે નહીં એ માટે અલૂણાનું મહત્ત્વ છે. એ જ રીતે આ સિઝનમાં પરસેવો વધારે થાય છે. મીઠાને કારણે પરસેવો વધારે થાય, શોષ પડે. આમ ન થાય તે માટે પણ મીઠું ઓછું ખાવું જોઇએ. ગળ્‍યો, ખાટો અને ખારો રસ કફવર્ધક છે તેથી તેવો ખોરાક આ ઋતુમાં ન લેવો. આપણી ભારતીય સંસ્‍કૃતિ અને ધર્મોને નામે ગોઠવેલા આવા ઋતુઓ પ્રમાણેના રિવાજ આરોગ્‍યને ધ્‍યાનમાં રાખીને ગોઠવાયા હોય એમ લાગે છે.

N.D


ચૈત્રી નવરાત્રિમાં ઘણાં લોકો ઉપવાસ કરે છે. અથવા મીઠું લેતાં નથી. તેના ધાર્મિક મહત્ત્વ વિશે જણાવતાં શાસ્ત્રી હસમુખભાઇ ત્રીવેદી કહે છે કે, નવરાત્રિમાં ઉપવાસનું મહત્ત્વ છે. ‘ઉપ' એટલે નજીક અને વાસ એટલે રહેવું. ઈશ્વરની નજીક નિવાસ કરવો એટલા માટે ઉપવાસ કરવાનો છે. એટલે કે ખોરાક ન લેવો. ભોજન લેવાથી શરીર આળસુ બની જાય માટે જ ખોરાક પર કંટ્રોલ હોય, વ્‍યક્‍તિ ભૂખી હોય તો તેને હમેશાં યાદ આવ્‍યા કરે કે તેણે શા માટે ઉપવાસ કર્યો છે. તેને ઈશ્વરનું વિસ્‍મરણ ન થાય અને ચૈત્રી નવરાત્રિમાં અલૂણું ખાવાનું મહત્ત્વ એટલા માટે છે કે ચૈત્ર મહિનામાં મીઠું ખાવાથી શરીરને નુકસાન થાય છે.

આ સમયમાં થતાં કફ, પિત્ત અને શરીરમાં ભેગાં થયેલાં કચરાને દૂર કરવા માટે, શરીરને શુદ્ધ કરવા માટે ઉપવાસનું મહત્ત્વ છે. શિવપુરાણમાં પણ ઓખા અને કાર્તિકેયની કથામાં, ઓખા મીઠામાં સંતાઇને ઓગળી ગઈ એ સંદર્ભનો ઉલ્લેખ લઇ મીઠાનો વધારે પ્રમાણમાં ઉપયોગ નહીં કરવાનું મહત્ત્વ છે.]]> Mon, 07 Apr 2008 11:38:49 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:40:14 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[નવરાત્રીમાં શ્રી ગણેશ પૂજન]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવરાત્રીમાં-શ્રી-ગણેશ-પૂજન-107101000040_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવરાત્રીમાં-શ્રી-ગણેશ-પૂજન-107101000040_1.htm http:
એક બાજઠ ઉપર લાલ વસ્ત્ર પાથરી તેનાં ઉપર ઘઉનું મંડળ બનાવી તે મંડળમાં નાગરવેલનું પાન ગોઠવવું, આ પાન ઉપર ગણપતિની મૂર્તિ મૂકવી અથવા સોપારી મુકવી અને તે સોપારીમાં ગણપતિની ભાવના કરીને નીચે પ્રમાણે પૂજન કરવું.

ધ્‍યાન :-

હ્રીં સિધ્‍યાબુધ્‍યા સમેતં ગુણગણ નિચયં સર્વસંકષ્ટદાહ

W.D


યક્ષૈ રક્ષોભિરીશપ્રભૂતિભિરમરૈર્દાનવૈર્માનવૈશ્‍ચ
સર્વારંભેભિવન્‍દ્યાંધ્રિ કમલં મમલં ભાલચંદ્ર ગજાસ્‍યં
રક્‍તાભં પદ્મમાલા ધરમ ભયંકર શ્રીગણેશ ભજેડહમ્‌
શ્‍વેતાંગ શ્‍વેતવસ્ત્રં સિતકુસુમગણૈઃ પૂજીતં શ્‍વેતગંધૈઃ
ક્ષીરાબ્‍ધૌ રત્‍નદીપૈઃ સુરતરુ વિમલે રત્‍ન સિંહાસનમસ્‍થમ્‌
દોર્ભિઃ પાશાંકુશેષ્ટા ભયઘૃતિ વિશદં ચંદ્રમૌલિં ત્રિનેત્રમ્‌
ધ્‍યાયેત્‌ શાન્‍ત્‍યર્થમીશં ગણપતિ મમલં શ્રીસમેતં પ્રસન્નમ્‌
હ્રીં શ્રી સિદ્ધિ બુદ્ધિ સહિત મહાગણપતયે નમઃ ધ્‍યાન સમર્પયામિ ચોખા ચડાવવા.

આહ્વાન :-

હ્રીં હે હેરમ્‍બ ત્‍વમેહ્યોહિ અંબિકાત્રંબકાત્‍મજ ﾗ

W.D


સિદ્ધિબુદ્ધિપતેત્ર્યક્ષ લક્ષલાભપિતઃ પ્રભો
નાગાસ્‍ય નાયહારત્‍વં ગણરાજ ચતુર્ભુજ
ભૂષિતઃ સ્‍વાયુધૈ ર્દિવ્‍યૈઃ પાશાંકુશ પરશ્‍વધૈઃ
આવાહ્યામિ પૂજાર્થં રક્ષાર્થં ચ મમ ક્રતોઃ
ઇહાગત્‍ય ગૃહાણ ત્‍વં પૂજાં રક્ષ ક્રતું ચ મે
હ્રીં સિદ્ધિ બુદ્ધિ સહિત મહાગણપતયે નમઃ આવાહનં સમર્પયામિ ચોખા ચડાવવા.

પ્રતિષ્ઠા :-

હ્રીં પ્રતિષ્ઠા સર્વદેવાનાં મિત્રાવરુણ નિર્મિતા
પ્રતિષ્ઠા તે કરોમ્‍ય મંડલેદૈવતૈઃ સહ

આસન :-

હ્રીં શ્રી સિદ્ધિબુદ્ધિ સહિત મહાગણપતયે નમઃ સુપ્રતિષ્ઠિતો વરદો ફલદો ભવ ﾗ પ્રતિષ્ટાન્‍તે ઇમે ચંદન પુષ્‍પે, ચંદનવાળાં પુષ્‍પ ચઢાવવાં.

આસન :-

હ્રીં રમ્‍યં સુશોભંન દિવ્‍યં સર્વકાષ્ઠમયં શુભં
આસનં ચ મયાદંતં ગૃહાણગણાનાયક
હ્રીં શ્રી સિદ્ધિબુદ્ધિ સહિત મહાગણપતયે નમઃ આસનં સમર્પયામિ
ચોખા ફૂલ વધાવવાં.

પાદ્ય :-

હ્રીં ઉષ્‍ણોદકં નિર્મલં ચ સર્વસૌગન્‍ધ્‍ય સંયુક્‍ત
પાદ્યં ગૃહાણ દેવેશ પ્રસીદ પરમેશ્‍વર
હ્રીં શ્રી સિદ્ધિબુદ્ધિસહિત મહાગણપતયે નમઃ પાદ્યં સમર્પયામિ
પગ ધોવા પાણી ચઢાવવું.

અર્દ્ય :-

હ્રીં તામૃપાત્રે સ્‍થતિં તોયં ગંધપુષ્‍પ ખલાન્‍વિતમ્‌
સહિરણ્‍ય દદામ્‍યર્ધમ્‌ ગ્રહાણ ગણનાયક
હ્રીં સિદ્ધિ બુદ્ધિ સહિત મહા ગણપતયે નમઃ
અર્દ્યં સમર્પયામિ
તાંબાના વાસણમાં દૂર્વા, ચંદન, પુષ્‍પ, ચોખા, પાણી, ફળ તથા દક્ષિણા મુખીને ગણપતિને અર્ધ આપવો.

આચમન :-

હ્રીં સર્વતીર્થો સમાયુક્‍તં સુગન્‍ધી નિર્મલં જલમ
આચમ્‍યતાં મયા દત્તં પ્રસીદ પરમેશ્‍વર
હ્રીં સિદ્ધિબુદ્ધિ સમન્‍વિતાય મહાગણપતયે નમઃઆચ મન સમર્પયામિ
આચમન માટે જળ ચઢાવવું.

સ્‍નાન :-
હ્રીં કાવેરી નર્મદા વેણી તુંગભદ્રા સરસ્‍વતી
ગંગા ચ યમુના સર્વે મયા સ્‍નાનાય કલ્‍પિતા
હ્રીં શ્રી સિદ્ધિબુદ્ધિ સહિતાય મહાગણપતયે નમઃ સ્‍નાનં સમર્પયામિ
સ્‍નાન માટે જળચઢાવવું.
પંચામૃત સ્‍નાન :-

હ્રીં પયોદધિઘૃતંચૈવ શર્કરા મધુસંયુતમ્‌
પંચામૃતં મયાનીતં સ્‍નાનાર્થં પ્રતિગૃહ્યતામ્‌
હ્રીં સિદ્ધિબુદ્ધિ સહિતાય મહાગણપતયે નમઃ
પંચામૃત સ્‍નાનં સમર્પયામિ
પંચામૃતથી સ્‍નાન કરાવવું.
(જો પંચામૃતની પાંચેય વસ્‍તુઓજુદી જુદી રાખી હોય તો નીચેના જુદા જુદા મંત્રોથી સ્‍નાન કરાવવું.)

દૂધઃ-

હ્રીં કામધેનું સમુત્‍પન્નં સર્વેષાં જીવન પરં
પાવનં યજ્ઞહેતુશ્‍ચ પયસ્‍ત્‍વં સ્‍નાહિ સુવ્રત
હ્રીં શ્રી સિધ્‍દિનમઃપયઃસ્‍નાન સમર્પયામિ

દહી :-

હ્રીં પયસસ્‍તુ સમુદ્ભૂતં મધુસ્‍મ્‍લં શશિપ્રભં
દધિ સ્‍નાનાય તે દાસ્‍યે પ્રસીદ પરમેશ્‍વર
હ્રીં શ્રી સિદ્ધિ નમઃ દધિસ્‍નાનં સમર્પયામિ

ઘી :-

હ્રીં નવનીત સમુત્‍પન્નં પ્રાણીનાં પુષ્ટિદં શુભં
વિષ્‍ણુતેજસમં પુણ્‍યં ઘૃતસ્‍નાનં સમર્પયામિ
હ્રીં શ્રી સિદ્ધિ નમઃ ઘૃતસ્‍નાનં સમર્પયામિ

મધ :-

હ્રીં વનસ્‍પતિ સમુદ્‌ૂભૂતં સુસ્‍વાદુ મધુરં મધુ
તેજઃ પુષ્ટિકરં દિવ્‍યં સ્‍નાનાય પ્રતિગૃહ્યતામ્‌

શર્કરા (ખાંડ) :-

હ્રીં ઇક્ષુરસ સમુત્‍પન્‍ના શર્કરા પ્રીતિદા પરા
મલાપહારિકા મયા સ્‍નાનાય કલ્‍પિતા
હ્રીં શ્રી સિધ્‍ધિ નમઃ શર્કરાસ્‍નાનં સમર્પયામિ

આ રીતે ઉપરના મંત્રોથી દરેક પદાર્થ વડે જુદું જુદું સ્‍નાન પણ કરાવી શકાય. દરેક સ્‍નાન પછી નીચેના બે મંત્રો બોલીને ચોખ્ખું પાણી ચઢાવવું જોઈએ.

હ્રીં શુધ્‍ધોદક સ્‍નાનં સમર્પયામિ ﾗહ્રીં આચમનીયં સમર્પયામિ

સુગંધિત જળનું સ્‍નાન :-

હ્રીં મલાયાયલસં ભૂતં ચંદનાગુરૂ સંભવમ્‌
ચંદનં દેવદેવેશ મયા સ્‍નાનીર્થમર્પિતમ્‌
હ્રીં શ્રી સિધ્‍ધિ નમઃ ગંદધોદક સ્‍નાનં સમર્પયામિ
ગંધોધક સ્‍નાનન્‍તે શુદ્ધોદક સ્‍નાનં સમર્પયામિ
શુદ્ધોદક સ્‍નનાન્‍તે આચમનીયં સમર્પયામિ
હ્રીં સર્વગન્‍ધ સમાયુક્‍તં ઉશીરાદિ સમન્‍વિતમ્‌
ઉદ્વર્તનં મયા દત્તં ગૃહાણપરમેશ્‍વર

સુગંધીનું તેલ અત્તરનું સ્‍નાન :-

હ્રીં સિધ્‍ધિ નમઃ ઉદ્વર્તન સ્‍નાનં સમર્પયામિ
ઉદ્વર્તન સ્‍નાનાન્‍તે શુદ્ધોદક સ્‍નાનં સમર્પયામિ
શુદ્ધોદક સ્‍નાનાન્‍તે આચમનીયં સમર્પયામિ
હ્રીં શ્રી મહાગણપતયે નમઃ ગંધં સમર્પયામિ
શ્રી મહાગણપતયે નમઃપુષ્‍પં સમર્પયામિ
મહાગણપતયે નમઃ અક્ષતાન્‌ સમર્પયામિ
મહાગણપતયે નમઃ ધૂપં સમર્પયાતિ
મહાગણપતયે નમઃ દીપ સમર્પયામિ
હ્રીં શ્રી મહાગણપતયે નમઃ નૈવેદ્યં સમર્પયામિ

ગણપતીને પાંચ વાર જમાડવા.

હ્રીં પ્રાણાય નમઃ હ્રીં અપાનાય નમઃવ્‍યાનાય નમઃ
હ્રીં ઉદદનાય નમઃ હ્રીં સમાનાય નમઃ

એકવાર પાણી ચઢાવવું. પછી ફરી ઉપર પ્રમાણે જમાડવા. તે પછી ત્રણવાર પાણી ચઢાવું.
હ્રીં શ્રી સિદ્ધિ બુદ્ધિ સહતિ મહાગણપતયે નમઃ મુખવાસ ફૂલ તાંબુલ દક્ષિણાઃ સમર્પયામિﾗપાન સોપારી દક્ષિણા મુકવાં.
સંકલ્‍પઃ- અનેન સપંચામૃત પૂર્વારાધનેન મહાગણપતિઃ પ્રીયતાંﾗગણપતિ ઉપરથી એક પુષ્‍પ લઈસુંઘીને ઉત્તર તરફ મુકવું. પછી હાથધોવા. ફરી ચંદનવાળાં પુષ્‍પ ચઢાવવાં. ત્‍યાર પછી સુગંધીવાળા પાણીથી અભિષેક કરવો.

અભિષેક :-
(અભિષેક માટે વેદોથી અથર્વશીર્ષ અથવા પૂરાણોક્‍ત અથર્વશીર્ષ લઈ શકાય છે.)
હ્રીં ગણેશં ગણેશાઃ શિવમિતિ ચ શૈવાશ્‍ચ વિબુધાઃ
રવિં સૌરા વિષ્‍ણું પ્રથમપુરૂષં વિષ્‍ણુ ભજકાઃ
વદન્‍ત્‍યેકાં શાકતા જગદુદયમૂલાં પરશિવાં
ન જાને કિં તસ્‍મૈ નમ ઇતિ પરં બ્રહ્મ સકલં
ગણધ્‍યક્ષો જ્‍યેષ્ઠઃ કપિલા અપરો મંગલનિધિઃ
દયાલુર્હેરબો વરદ ઇતિ ચિન્‍તા મણિરજઃ
વરાનીશો ઢુંઢિર્ગજ વદન નામા શિવસુતો
મયૂરેશો ગૌરીતનય ઇતિ નામાનિ પંક્‍તિ
હ્રીં શાન્‍તિઃ શાન્‍તિઃ સુશાન્‍તિર્ભવતુ
સિદ્ધિબુદ્ધિ સહિત મહાગણપતયે નમઃ
અભિષેક સ્‍નાનં સમર્પયામિ
અભિષેક સ્‍નાનાન્‍તે શુદ્ધોદક સ્‍નાનં સમર્પયામિ
શુદ્ધોદક સ્‍નાનાન્‍તે આચમનીયં સમર્પયામિ

શુદ્ધ જળનું સ્‍નાન :-

હ્રીં ગંગા ચ ગોદાવરી સરયુશ્‍ચ સિન્‍ધુઃ
સરસ્‍વતી સૂર્યસુતા ચ રેવા
કાલિન્‍દિકા સ્‍નાન વિધૌ સમસ્‍તા
આયાન્‍તુ પુણ્‍યાઃ સરિતઃ પ્રવાહાઃ
હ્રીં શ્રી સિદ્ધિબુદ્ધિ સહિત મહાગણપતયે નમઃ શુદ્ધ જલ સ્‍નાનં સમર્પયામિ શુદ્ધ જલ સ્‍નાનાન્‍તે આચમનીયં સમર્પયામિ
ગણપતિને સ્‍વચ્‍છ કપડાથી સાફ કરી ચંદન વિગેરે લગાડી તેમની મૂળજગ્‍યા ઉપર બેસાડવા.
વસ્ત્ર :-

હ્રીં સર્વ ભૂષાદિકે સૌમ્‍યે લોકલજ્જા નિવારણે
મયોપયાદિતે તુભ્‍યં વાસસિ પ્રતિગૃહ્યતામ્‌
હ્રીં શ્રી સિદ્ધિબુદ્ધિ સહિત મહાગણપતયે નમઃવસ્ત્રોપવસ્ત્રે સમર્પયામિ
વસ્ત્રાન્‍તે આચમનીયં સમર્પયામિ (દરેક ઉપચાર પછી આચમન આપવું)

યજ્ઞોપવીત (જનોઈ) :-

હ્રીં નવભિસ્‍તંતુ ભિર્યુક્‍ત ત્રિગુણં દેવતામયં
ઉપવીતં મયાનીતં ગૃહાણ પરમેશ્‍વર
હ્રીં સિદ્ધિબુદ્ધિ સહિત મહાગણપતયે નમઃ ઉપવીતં સમર્પયામિ
ઉપવીતાન્‍તે આચમનીયં સમર્પયામિ

ચંદન :-

હ્રીં ગોરોચનં ચંદનં દેવદારૂ કર્પૂર કૃષ્‍ણાગરૂનાગરાણી
કસ્‍તુરિકાં કેશર મિશ્રિતાનિ યથોચિતં દેવ મયાર્પિતાનિ
હ્રીં સિદ્ધિ નમઃ ચંદનં સમર્પયયામિ

અક્ષત (ચોખા) :-

હ્રીં અક્ષતાશ્‍ચ સુરશ્રેષ્ઠ કંકુમાક્‍તાઃ સુશોભિતાઃ
મયા નિવેદિતા ભક્‍ત્‍યા ગૃહાણ પરમેશ્‍વર
હ્રીં સિદ્ધિનમઃ અક્ષતાન્‌ સમર્પયામિ

પુષ્‍પ તથા હાર :-

હ્રીં સેવંતિકાબકુલ ચંપક પાટલાબ્‍જૈઃ
પુંનાગજાતિ કરવીર રસાલ પુષ્‍પૈઃ
બિલ્લપ્રવાલ તુલસીદલ માલિકાભિ -
સ્‍ત્‍વાં પૂજ્‍યામિ જગદીશ્‍વવ મે પ્રસીદ
હ્રીં સિદ્ધિ નમઃપુષ્‍પાણિ પુષ્‍પમાલાં ચ સમર્પયામિ

દૂર્વાઃ (ધરો) :-

હ્રીં દુર્વાં કુરાન્‌ સુહસ્‍તિાન્‌ અમૃતાન્‍મંગલપ્રદાન
આનીતાંસ્‍તવ પૂજાર્થં ગૃહાણ ગણનાયક
હ્રીં સિધ્‍ધિ નમઃદુર્વાંકુરાન્‌ સમર્પયામિ

સૌભાગ્‍યદ્રવ્‍ય (અબીલ ગુલાલ) :-

હ્રીં અબીલં ચ ગુલાલં ચ સિંદૂરાદિ સમન્‍વિતં
હરિદ્રા ચૂર્ણ સંયુક્‍તં ગૃહાણં પરમેશ્‍વર
સિધ્‍ધિ નમઃ સૌભાગ્‍યદ્રવ્‍યાણિ સમર્પયામિ

સુગંધવાળા પદાર્થો :-

હ્રીં સુગંધ્‍યૌષધિચૂર્ણાનિ નાના પરિમલાનિ ચ
નાના સુગંધ તૈલાનિ ગૃહાણત્‍વં નમોસ્‍તુ તે
હ્રીં સિધ્‍ધિ નમઃ સુગંધદ્રવ્‍યાણિસમર્પયામિ

આભૂષણો :-

હ્રીં નાનારત્‍ન વિચિત્રાણિ હૈમાનિ રજતાનિ ચ
દેહાર્થં ભૂષાણાનિઃ ત્‍વં ગૃહાણ પરમેશ્‍વર
હ્રીં સિધ્‍ધિનમઃ આભૂષણાનિ સમર્પયામિ

ધૂપ :-

હ્રીં વનસ્‍પતિ સમુદૂતઃ સદ્યઃતુષ્ટિકરઃ પ્રિય
ધૂપોયં વે પ્રદાસ્‍યામિ પ્રસીદ પરમેશ્‍વર
સિધ્‍ધિ નમઃ ધૂપમાધ્રાપયામિ

દીપ :-

હ્રીં કાર્પાસવર્તિના યુક્‍તં આજ્‍યેન પરિપૂરિતં
દીપં ગૃહાણ દેવેશ તથા શાંતિ પ્રયચ્‍છ મે
હ્રીં સિધ્‍ધિ નમઃ દીપં દર્શયામિ

નૈવેદ્ય :-

હ્રીં ઘૃતગ્રુડયુતં દિવ્‍યાં નેવેદ્યમર્પિત પ્રભો
હ્રીં સંગૃહાણ સુરેશત્‍વં મમ કાર્યં ચ સાધય
હ્રીં સિધ્‍ધિ નમઃનૈવેદ્યં સમર્પયામિ ધેનુમુદ્રાં
પ્રદૃશ્‍ય ﾗપંચપ્રાણાહુતિર્દાત્‌

નૈવેદ્ય પાત્ર ઉપર જળ છાંટવું. પછી પાંચ વાર જમાડવા હ્રીં પ્રાણાય નમઃ હ્રીં અપાનાય નમઃહ્રીં વ્‍યાનાય નમઃ હ્રીં ઉદાનાય નમઃ હ્રીં સમાનાય નમઃ

હ્રીં સિદ્ધિ નમઃ મધ્‍યે પાનીયં સમર્પયામિ જળ મુકવું તે પછી ફરીથી પાંચ વાર ઉપર પ્રમાણે જમાડવા તે પછી હ્રીં સિધ્‍ધિ નમઃઉત્તરાપોષણ, હસ્‍તપ્રક્ષાલન, મુખપ્રક્ષાલન સમર્પયામિ ત્રણવાર પાણી મુકવું.
કરોદ્વર્તનાર્થે ગંધં સમર્પયામિ ચંદન ચઢાવવું.

મુખવાસ :-

હ્રીં પૂગીફલં ચ તાંબૂલં લવંગૈલા સમન્‍વિતં
મુખવાસાર્થં મયા દત્તં ગૃહાણ પરમેશ્‍વરા
હ્રીં સિધ્‍ધિ નમઃમુખવાસાર્થે ફલતાંબૂલે સમર્પયામિ

દક્ષિણા :-

હ્રીં હિરણ્‍યરાજતૈઃ પુષ્‍પૈઃદક્ષિણાં તે દદામ્‍યહમ્‌
ગૃહાણત્‍વં મયા પ્રીત્‍યા દત્તા મે ચ પ્રસીદતુ
હ્રીં સિધ્‍ધિ નમઃ દક્ષિણાં સમર્પયામિ

પ્રદક્ષિણા :-

હ્રીં યાનિ કાનિ ચ પાપાનિ જન્‍માંતર કૃતાનિ ચ
તાનિ સર્વાણિ નશ્‍યંતુ પ્રદક્ષિણાં પદે પદે
હ્રીં સિધ્‍ધિ નમઃપ્રદક્ષિણાં સમપર્યામિનીરાજન (આરતી) :-

હ્રીં નીરાજનં ગૃહાણેદં ઘૃત દીપવિરાજીતં
સ્‍વપ્રકાશપ્રકાશાત્‍મન્‌ પ્રકાીિશત દિગંતરમ્‌
હ્રીં સિ. નમઃનીરાજનં સમર્પયામિ
આરતી ઉપર ફરી ચંદન પુષ્‍પ ચઢાવવાં તથા તેની ચારે તરફ જળની પ્રદક્ષિણા કરવી તે પછી દેવને આરતી આપવી, પોતે પણ આરતી લેવી. તે પછી હાથધોવા, હાથમાં પુષ્‍પો લઈ પુષ્‍પાંજલિ કરવી.

પુષ્‍પાંજલિ :-

હ્રીં ત્‍વાં વિઘ્‍નશત્રુદલનેતિ ચ સુંદરેતિ
ભક્‍ત પ્રિયેતિ સુખદેતિ વરપ્રદેતિ
વિદ્યા પ્રદેત્‍ય ઘહરે તરાહ્યો સ્‍તુવન્‍તિ
તેભ્‍યો ગણેશ વરદોભવ નિત્‍યમેવા
હ્રીં સિદ્ધિ નમઃમન્‍ત્રપુષ્‍પાંજલિં સમર્પયામિ
વિશેષાધ્‍ર્ય :-
હ્રીં રક્ષ રક્ષ ગણાધ્‍યક્ષ રક્ષ ત્રૈલોક્‍ય રક્ષક
ભક્‍તનામભયં કર્તા ત્રાતા ભવ ભવાર્ણવાત્‌
દ્વૈમાતુર કૃપાસિંધો ષાણ્‍માતુરાગ્રજ પ્રભો
વરદ ત્‍વં વરં દેહિ વાંછિતં વાંછિતાર્થદ
ગૃહાણાધ્‍ર્યમિદં દેવ ગણનાયક નમસ્‍કૃત
અનેન ફૂલદાનેન ફલદોસ્‍તુ સદા મમ
હ્રીં સિધ્‍ધિ વિશેષાધ્‍ર્યસમર્પયામિ નાળાયેર અર્પણકરવું.

પ્રાર્થના :-

હ્રીં વિઘ્‍નેશ્‍વરાય વરદાય સુરપ્રિયાય,
લંબોદરાય સકલાય જગદ્વિતાય
નાગા નનાય શ્રુતિયજ્ઞ વિભૂષિતાય,
ગૌરીસુતાય ગણનાથ નમો નમસ્‍તે
ભક્‍તાર્તિનાશનપરાય ગણેશ્‍વરાય,
સર્વેશ્‍વરાય શૂભદાય સુરેશ્‍વરાય
વિદ્યાધરાય વિકટાય ચ વામનાય,
ભક્‍તપ્રસન્ન વરદાય નમો નમસ્‍તે
નમસ્‍તે બ્રહ્મરૂપાય વિષ્‍ણુરૂપાય તે નમઃ
નમસ્‍તે રૂદ્રપાય કરિરૂપાય તે નમઃ
વિશ્‍વરૂપ સ્‍વરૂપાય નમસ્‍તે બ્રહ્મચારિણે
ભક્‍ત પ્રિયાય દેવાય નમસ્‍તુભ્‍યં વિનાયક
લંબોદર નમસ્‍તુભ્‍યં સતતં મોદકપ્રિય !
નિર્વિઘ્‍નં કુરૂ મે દેવ સર્વ કાર્યેષુ સર્વદા
હ્રીં સિધ્‍ધિ નમઃ પ્રાર્થનાપૂર્વકં નમસ્‍કારાન
સમર્પયામિ

સંકલ્‍પ :-
અન્ય પૂજા શ્રી સિદ્ધિબુદ્ધિ સહિત
મહાગણપતિઃ પ્રીયતામ્‌ ન મમ
પૂણ્‍યાહવાયનમાં માટીનો ઘડો ઢાંકણ સાથે રાખવો તથા વચ્‍ચૈ પૂર્વદિશામાં કાળીમાટી અથવા પીળી માટી જે મળે તે પધરાવવી પાણી છાંટી તેમાં ઘઉં તથા મગ નાં જુવારા વાવવા અને પૂણ્‍યાહ વાચન થયા પછી માટીનો ઘડો વચ્‍ચે સ્‍થાપવો તેમાં દુર્ગા માતાની ભાવનાં અને આવ્હાન સ્‍થાપન કરવું.

પુણ્‍યવાચન

પોતાની સામે ચોખાની ઢગલી કરીને તેની ઉપર પુણ્‍ય વાચનનો કલશ ગોઠવવો. બીજા સ્‍થાપનોમાં કલશ મૂકવા હોય તો તે પણ તેની સાથે ગોઠવી દેવા, પછી નીચે પ્રમાણે વિધિ કરવી જોઈએ.

ભૂમિ સ્‍પર્શ :-

હ્રીં વિશ્‍વાધારાસિ ધરણિ શેષનાગોપરિસ્‍થિતા
ઉત્‍ર્દ્ધતાસિ વરાહેણ કૃષ્‍ણેન શતબાહુના
હેમ રૌપ્‍યાદિ સંભૂતં તામ્રજં સુદૃઢં નવં
કલશં દ્યૌતલ્‍માષં છિદ્રવર્ણવિવર્જીતમ્‌ ﾗ

જળ ભરવાનો મંત્ર :-
હ્રીં જીવનં સર્વજીવાનાં પાવનં પાવનાત્‍મકં
બીજં સર્વૌષધીનાં ય તજ્જલં પૂરયામ્‍યહં

નાડું બાંધવાનો મંત્ર :-
હ્રીં સૂત્રં કાર્પાસસં ભૂતં બ્રહ્મણા નિર્મિતં પુરા
યેન બદ્ધં જગત્‍સર્વં વેષ્ટનં કલશસ્‍ય ચ]]> Fri, 25 Jan 2008 14:32:04 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[નવદુર્ગાનો ગરબો]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવદુર્ગાનો-ગરબો-107101000033_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવદુર્ગાનો-ગરબો-107101000033_1.htm http:
રંગે રમે આનંદે રમે રે.
આજ નવદુર્ગા રંગે રમે રે.
આદિતે આવ્‍યાં અલબેલી અંબા,
મંડપમાં મતવાલી ભમે રે, આજ. 1
સોળે શણગાર માને અંગે સુહાયે,
હીરલા રતન માને અરુણા સમે રે, આજ. 2
મંગળવારે માજી છે રે ઉમંગમાં,
ચાચર આવીને ગરબે રમે રે. આજ. 3
બુધવારે માજી બેઠાં બિરાજે,
રાસ વિલાસ માનો ગાયો છૈયે રે. આજ. 4
ગુરુવારે આઈગરબે રમે છે,
ચંદન પુષ્‍પ તે માને ગમે રે, આજ. 5
ભૃગુવારે માજી ભાવ ધરીને,
બ્રાહ્મણ રમે તે માને ગમે રે. આજ. 6
શનિવારે મહાકાળી થયાં છે,
ભિક્ષા ભોજન મનગમતાં જમે રે, આજ. 7
વલ્લભ કહે માને ભાવે ભજીને
રાસ વિલાસ માનો ગાયો ગમે રે. આજ. 8

દેવી અન્નપૂર્ણાનો ગરબો

(રાગ - મા પાવાગઢથી ઉતર્યાં.)
માં અંબા તે રમવા નિસર્યાં, દેવી અન્નપૂર્ણા !
મા શો લીધો શણગાર રે. દેવી.
મા પાવાની પટરાણી રે દેવી.
મા દાંતે લેવરાવ્‍યું દાણ રે. દેવી.
મા નીલવટ ટીલડી શોભતી, દેવી.
મા દામણી રત્‍ન જડાવ રે, દેવી.
માને કાને કનક ફૂલ શોભતાં, દેવી.
મા ઝાલ્‍યોનો ઝબકાર રે. દેવી
મા કોટે પાટિયાં હેમનાં, દેવી.
મા કંઠીયોમાં રત્‍ન જડાવ રે. દેવી.
મા બાંહે બાજુબંધ બેરખાં, દેવી.
માને દશે આંગળીએ વેઢ રે. દેવી.
મા લીલા તે ગજનું કાપડું, દેવી.
મા છાયલ રાતી કોર રે. દેવી.
મા ફૂલફગરનો ઘાઘરો, દેવી.
મા ઓઢણું કસુંબલ ઘાટ રે. દેવી.
મા પગે તે કડલાં શોભતાં, દેવી.
મા કાંબીઓ રત્‍ન જડાવરે. દેવી.
મા ગાયે ને જે જે સાંભળે, દેવી.
તેની અંબામા પૂરે આશ રે. દેવી
ભટ વલ્લભ મા તાહરો, દેવી.
હેતે ગાયો માનો રાસ રે. દેવી.
]]> Fri, 25 Jan 2008 14:30:51 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[અંબાજીમાં ભાદરવી પૂનમે માતાના દર્શન]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/અંબાજીમાં-ભાદરવી-પૂનમે-માતાના-દર્શન-107101000031_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/અંબાજીમાં-ભાદરવી-પૂનમે-માતાના-દર્શન-107101000031_1.htm http:

W.DW.D


શ્રાવણ મહિનો પૂરો થતાં જ ભાદરવી પૂનમ માટેની તૈયારીઓ શરૂ થઇ જાય છે. તેમાં ભાદરવા સુદ અગિયારસથી પૂનમના પવિત્ર દિવસોમાં ગુજરાત જ નહીં આખા ભારતના ખૂણેખૂણેથી મા અંબાનાં દર્શનાર્થે પદયાત્રીઓ આવી માના દરબારમાં માથું ટેકવીને ધન્યતાનો અનુભવ કરે છે. ભાદરવી પૂનમના દિવસોમાં અંબાજીનું મહાત્મ્ય એકદમ અલગ જ જોવા મળે છે. આ દિવસોમાં એક જુદા જ પ્રકારનું વાતાવરણ સર્જાય છે.

ઉંચા ડુંગરોમાં બિરાજેલ મા અંબાને નોરતાનું આમંત્રણ પાઠવવા ગામે-ગામથી અંબાજીના ભકતો "અંબાજી દૂર હૈ, જાના જરૂર હૈ...', "બોલ માડી અંબે જય જય અંબે'ના જયઘોષ કરતાં અંબાજી મંદિર તરફ પગપાળા કરીને આગળ વધે છે. સાથે... સાથે... માના રથ ખેંચતા, ગરબા ગાતા, છંદ અને માતાજીની સ્તુતિમાં ભાવવિભોર બનીને માના ભકતો, ડુંગરોની ઘાટીમાં કષ્ટ વેઠીને પણ માના જયઘોષથી પોતાનો જુસ્સો બુલંદ બનાવે છે અને માના ધામમાં માથું ટેકવવા અધીરા બની દોટ મૂકે છે.

મા અંબા પ્રત્યે ગજબની શ્રદ્ધા ધરાવતા અનેક સંઘોમાં ભકતો ઉમંગ અને હોંશથી જોડાય છે. જેમાં દેશભરના ખુણે ખુણેથી આવતા સંઘોમાં પદયાત્રીઓની સંખ્યા ઉત્તરોત્તર વધતી જાય છે. સંઘોમાં સૌથી લાંબો સંઘ મદ્રાસથી આવે છે. આ સિવાય કરછ-ભૂજ, રાજકોટ, મુંબઇ-નાગપુરથી પણ ઘણાં સંઘો આવે છે. અંબાજી સુધીના માર્ગ પર પદયાત્રાળુઓનું દિવસ-રાત અવિરત પ્રયાણ જોવા મળે છે. અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત, આણંદ, નડિયાદ સહિત રાજયભરમાંથી કોઇ સંઘ સાથે તો કોઇ ગામના સમૂહ સાથે, કોઇ રથ સાથે તો કોઇ હાથમાં ત્રિશૂલધારી ધજા સાથે અંબાજીનાં દર્શને જવા નીકળે છે. હિંમતનગર-અમદાવાદ નેશનલ હાઇવે નં. ૮ ફોરલેન બની જતાં યાત્રીઓમાં રાહતની લાગણી અનુભવે છે. ગુજરાત ઉપરાંત રાજસ્થાનના ઉદયપુર, ડુંગરપુર, બાંસવાડા તેમજ મઘ્યપ્રદેશના રતલામ, નીમચ, ઝાંબુઆ વિસ્તારમાંથી પણ સંઘો પગપાળા ધજા-પતાકા સાથે અંબાજી પ્રયાણ કરતા હોય છે.

ઘણા ખરા શ્રદ્ધાળુઓ માનતા અને બાધા પૂર્ણ થતાં પગપાળા નીકળે છે. અપંગો પણ ટ્રાઇસિકલ પર દર્શને જાય છે. પદયાત્રા દરમિયાન વરસાદ તેમજ અન્ય આપત્તિઓની વચ્ચે પણ ભકતોની શ્રદ્ધામાં જરાય ઓટ આવતી નથી. રીમઝીમ વરસાદ અને ધોવાઇ ગયેલા રસ્તાઓ વચ્ચે પણ ભૂખ અને તરસની પરવા કર્યા વિના યુવાનો, વૃદ્ધો, મહિલાઓ અને બાળકો સહિત તમામ વર્ગના લોકો આગળ વધે છે. પદયાત્રીઓ માને છે કે આખરે ભગવાનની કસોટીમાંથી પાર પડે તે જ સાચો ભકત કહેવાય. અવિરત ચાલવાને કારણે પદયાત્રીઓને અમુક વાર શારીરિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. ઘણા ખરા શ્રદ્ધાળુઓ તો દર્દથી કણસતા પણ હોય છે, પરંતુ મા અંબા પ્રત્યેની અપાર શ્રદ્ધા અને આસ્થા ભકતોના વિશ્વાસને ડગમગાવી શકતી નથી.

મેળાના પ્રારંભથી અંબાજી તરફના માર્ગો એકદમ ભરચક થઇ જાય છે. ત્યારે જેવી શકિત એવી ભકિત કરતાં પદયાત્રીઓની સેવામાં માર્ગોમાં ઠેર-ઠેર સેવા કેન્દ્રો ઉપર અનેક સુવિધાઓ ઉભી કરાય છે. જયારે પદયાત્રીઓ માના ધામમાં અનન્ય શ્રદ્ધાથી પહોંચવા અધીરા બન્યા હોય છે, ત્યારે હસતાં-રમતાં તો કયાંક ગરબે ઘૂમતા તો વળી ફૂલ જેવા વહાલસોયા બાળકને બાબા ગાડીમાં કે પારણાંમાં ઝુલાવતાં પતિ-પત્ની ભાવવિભોર બનીને માર્ગ ટૂંકો કરતાં જોવા મળે છે. ત્યારે તેમની અનન્ય ભકિતને જોવી એ પણ એક લહાવો છે. માર્ગમાં સાષ્ટાંગ દંડવત્ પ્રણામ કરતાં ‘માઇભકતો’ પણ શ્રદ્ધા સાથે આગળ વધીને માને રીઝવવાનો પ્રયાસ કરે છે. ભાદરવી પૂનમના મેળામાં શણગારેલી માંડવીઓ, ધજા-પતાકા, રંગબેરંગી ચૂંદડીઓ, ટોપીઓ અને ભપકાદાર રંગોવાળી પટ્ટીઓ ધારણ કરેલા માઇભકતો પણ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની જાય છે.

W.DW.D


અંબાજી તરફ જતા તમામ માર્ગો ઉપર પદયાત્રીઓને તકલીફ ન પડે તે માટે જમવા, મેડિકલ ટ્રીટમેન્ટ તેમજ જીવનોપયોગી તમામ વસ્તુઓનાં અસંખ્ય સેવા કેમ્પો ઉભા કરવામાં આવે છે. જેમાં શીરો, પૂરી, દાળ-ભાત, ખીચડી-કઢી, ચા-કોફી, લીંબુ શરબત, ગરમ પાણી અને નાહવા-ધોવાની તમામ સુવિધાઓ સ્વૈરિછક સંસ્થાઓ અને નવયુવક મંડળો દ્વારા ઉભી કરવામાં આવે છે.

અમુક વિસામાં કેન્દ્રોમાં એકાત્મક ભાવનાંની જયોત પ્રગટાવતાં મુસ્લિમો પણ પદયાત્રીઓ માટે ખડેપગે ઉભા રહીને સેવા કરે છે. માર્ગોપર ઠેર ઠેર ખાણી-પીણી, બૂટ, ચંપલ, કપડાં તથા અન્ય જરૂરી ચીજવસ્તુઓની હાટડીઓ, સ્ટોલ તેમજ લારીઓનો જમાવડો જોવા મળે છે. આ વેપારીઓ માત્ર પદયાત્રીઓ માટે નહીં નફો નહીં નુકસાનના ધોરણે ચીજવસ્તુઓનું વેચાણ કરતા હોય છે. માઇભકતો કહે છે, ‘સ્વરછ મનથી શ્રદ્ધાપૂર્વક કરેલી ભકિત ઉપર મા કૃપા વરસાવે છે’ વર્ષાઋતુમાં ભાદરવી પૂનમની પદયાત્રા આનંદદાયક અને અરવલ્લીની ગિરિમાળાની ચારે તરફ લીલીછમ હરિયાળી અને વહેતાં ઝરણાંથી મન પ્રસન્ન બને છે. પદયાત્રાની સાથે પ્રકૃતિના મોહક શણગારનો સમન્વય પણ આ દિવસોમાં નિહાળવાનો અદ્ભુત લહાવો મળે તો બોલો! મોકો ચૂકવા જેવો છે ખરો ?

અંબાજી વિશે હિન્દુ પૌરાણિક કથાઓ પ્રચલિત છે. જેમાં દેવી ભાગવતની કથા અનુસાર મહિષાસુરે તપ કરીને અગ્નિદેવને પ્રસન્ન કર્યા. આથી પ્રસન્ન થઇને અગ્નિદેવે મહિષાસુરને વરદાન આપ્યું કે, નર જાતિના નામવાળાં શસ્ત્રોથી તેને મારી શકાશે નહીં. આ વરદાનથી મહિષાસુરે દેવોને હરાવી દીધા. તેણે ઇન્દ્રાસન જીત્યું અને ઋષિઓના આશ્રમોનો નાશ કર્યો. પછી તેણે વિષ્ણુલોક અને કૈલાસ જીતવાનું નક્કી કર્યું. આથી દેવોએ ભગવાન શિવની મદદ માગી. ભગવાન શિવે મદદ માટે દેવી શકિતની આરાધના કરવા દેવોને જણાવ્યું. દેવોએ દેવી શકિતની આરાધના કરતાં આધશકિત પ્રગટ થયાં અને તેમણે મહિષાસુરનો નાશ કર્યો. આથી દેવી ‘મહિષાસુર મર્દિની’ તરીકે ઓળખાયાં.

બીજી એક કથા મુજબ સીતાજીની શોધ કરતાં કરતાં રામ અને લક્ષ્મણ આબુ પર્વતનાં જંગલોની દક્ષિણે આવેલા શòગી ઋષિના આશ્રમે આવ્યા અને શંòગી ઋષિએ ગબ્બરનાં દેવી અંબાજીની આરાધના કરવા કહ્યું. રામ અને લક્ષ્મણે આરાધના કરી અને દેવીએ પ્રસન્ન થઇને ‘અજય’ નામનું એક બાણ આપ્યું. તેનાથી રામે રાવણનો નાશ કર્યો.

W.DW.D


દ્વાપર યુગમાં શ્રીકૃષ્ણની બાબરી ઉતારવાની વિધિ માટે નંદ અને યશોદા ગબ્બર આવ્યાં હોવાનું અને ત્રણ દિવસ રોકાઇને ભગવાન શિવ તથા અંબાજીની પૂજા-અર્ચના કરી હોવાનું એક કથામાં વર્ણન છે.

પુરાણો અને શાસ્ત્રોકત મત પ્રમાણે કુલ એકાવન શકિતપીઠો છે, જે પૈકીની એક શકિતપીઠ આરાસુરી મા અંબાની ગણાય છે. એકાવન શકિતપીઠોમાં હૃદયસમી અંબાજી શકિતપીઠ લાખો ભકતોની શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર છે જેમનાં દર્શન માત્રથી માનવી બધાં પાપોમાંથી મુકિત મેળવે છે અને જગતજનની સઘળી પીડા દૂર કરે છે.

અંબાજીનું મૂળ મંદિર બેઠા ઘાટનું નાનું છે પણ મોટો મંડપ છે અને ગર્ભગૃહમાં માતાજીનો ગોખ છે. મંદિરની સામેની બાજુએ ચાચરનો ચોક છે. માતાજીને ચાચરના ચોકવાળી કહે છે. આ ચાચર ચોકમાં હોમ હવન કરવામાં આવે છે. ૧૦૩ ફૂટ ઉંચા બનાવેલા શિખર ઉપર અંબાજીની આરાસુરની ખાણમાંથી કઢાયેલાં વિશેષ આરસપહાણના અખંડ પથ્થરમાંથી બનાવેલ ત્રણ ટનથી વધુ વજનનો કળશ મુકાયો છે. આ કળશ સુવર્ણથી મઢેલ છે. મંદિરનું શિલ્પીકામ ખૂબ જ કલાત્મક છે.

અંબાજી મંદિરમાં કોઇ દેવીની મૂર્તિની પૂજા થતી નથી પરંતુ વીસાયંત્રની પૂજા કરાય છે. વીસાયંત્રને શણગાર, ચૂંદડી, મુગટ એવી રીતે ગોઠવાય છે જેથી માતાજીની મૂર્તિ હોવાનો ભાસ થાય છે. માન્યતા અનુસાર આ શ્રીયંત્ર છે. આ યંત્ર કૂર્મ પુષ્ઠવાળું સોનાનું છે. જે ઉજજૈન, નેપાળની શકિતપીઠોના મૂળ યંત્ર સાથે સંકળાયેલું હોવાનું અને યંત્રમાં એકાવન અક્ષર હોવાનું પ્રમાણ છે. યંત્ર સ્થાનમાં નજરથી જોવાનો નિષેધ હોઇ આંખે પાટા બાંધી યંત્ર પૂજન કરવામાં આવે છે. આ યંત્રની દર મહિનાની આઠમે પૂજા થાય છે. આ યંત્ર કલ્પવૃક્ષ સમાન ગણાય છે. શ્રીયંત્રની ઉપાસના કરવાથી દરિદ્રતા દૂર થાય છે. શ્રીયંત્ર વૈષ્ણવ સંપ્રદાય, શિવ સંપ્રદાય અને શાકત સંપ્રદાય એમ ત્રણ સંપ્રદાયથી વણાયેલું છે.

W.DW.D


અંબાજી માતા દેવસ્થાન ટ્રસ્ટ હસ્તકનાં મંદિરો જેવા કે હનુમાનજી મંદિર, અજય માતા મંદિર, શીતળા માતાજીનું મંદિર, સોમેશ્વર અને કુંભેશ્વર મહાદેવનાં મંદિરો છે. જે ઘણાં જ પૌરાણિક ગણાય છે.

અંબાજી પરિસરનાં અન્ય સ્થાનો અંબાજીની આસપાસ અન્ય પૌરાણિક અગત્યતા ધરાવતા મહત્વનાં સ્થળો છે. કોટેશ્વર જે અંબાજીથી આઠ કિ.મી. દૂર આવેલ છે. સરસ્વતી નદીનો પ્રારંભ અહીંના ગોમુખમાંથી થતો હોવાનું મનાય છે. વાલ્મીકિ આશ્રમ, શકિત આશ્રમ વગેરે જોવાલાયક સ્થળો છે. અંબાજીથી દોઢ કિ.મી. કુંભારિયાનાં દેરાસરો છે. દેલવાડાનાં દેરાં જેવી જ કલા સમૃદ્ધિ જૈન ધર્મના ચોવીસ પૈકીના પાંચ તીર્થકરો-શ્રી પાર્શ્વનાથ, શ્રીનેમીનાથ, શ્રીશાંતિનાથ, શ્રીસંભવનાથ અને શ્રીમહાવીર સ્વામીની પ્રતિમાઓ અહીં પ્રસ્થાપિત કરાઇ છે. જૈનો માટે પણ મહત્વનું તીર્થધામ છે.
અંબાજી કેવી રીતે જવું -
હવાઇ માર્ગે - સૌથી નજીકનું હવાઇ મથક અંબાજીથી લગભગ 179 કિ.મી દૂર અમદાવાદ છે.
રેલ માર્ગ - અમદાવાદ થી પાલનપુર 144 કિ.મી રેલ માર્ગે જઇ શકાય અને પાલનપુર થી અંબાજી ફકત બસ માર્ગેજ જઇ શકાય છે તેનું અંતર 60 કિ.મી છે.
બસ માર્ગ - અંબાજી થી અમદાવાદ બસ માર્ગ સતત ધબકતો રહે છે. ]]> Fri, 25 Jan 2008 14:29:54 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[નવરાત્રી ઘટસ્થાપના વિધિ]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવરાત્રી-ઘટસ્થાપના-વિધિ-107101000030_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવરાત્રી-ઘટસ્થાપના-વિધિ-107101000030_1.htm http:

W.D

આસો શુક્‍લ પ્રતિપદા (એકમ) નાં દિવસે બ્રહ્મ મુહુર્ત માં જાગ્રત થઈ આ શૌચ-સ્‍નાનાદિથી પવિત્ર થઈ નિત્‍ય બ્રહ્મ કર્મ ને સંક્ષિપ્તમાં પૂર્ણકરી બ્રાહ્મણને બોલાવી (અથવા જાતે)શુભ મુહુર્ત જોઈ પૂજા સાહિત્‍યની તમામ સામગ્રીઓ પાસે રાખી પૂર્વાભિ મુખે બેસી પ્રથમ આચમન પ્રાણાયામ કરી પોતાના ભાલ પ્રદેશમાં ચંદન કુમકુમનો ચાંદલો કરવો. અને શાંતિ સુક્‍તનો આરંભ કરવો.

અથ શાંતિ સુક્‍ત

ૐ સ્‍વસ્‍તિન ઇન્‍દ્રો ઋદ્ધશ્‍શ્રવાઃ સ્‍વસ્‍તિનઃ પૂખા વિશ્‍ધવેદાઃ
સ્‍વસ્‍તિનસ્‍તાર્ક્ષ્યો અરિષ્ટનેમિઃ
સ્‍વસ્‍તિનો બ્રહસ્‍પતિર્દધાતુ
સુશાન્‍તિ ભૅવતુ
સર્વ દેવ નમસ્‍કાર

શ્રી મન્‍મહા ગણાધિ પતયે નમઃ શ્રી મદ ગુરુભ્‍યો નમઃ ઇષ્ટ દેવતાભ્‍યો નમઃ કુલદેવતાભ્‍યો નમઃ ગ્રામદેવતાભ્‍યો નમઃ સ્‍થાનદેવતાભ્‍યો નમઃ વાસ્‍તુદેવતાભ્‍યો નમઃ વાણી હિરણ્‍યગર્ભાભ્‍યાં નમઃ શ્રી લક્ષ્મી નારાયણાભ્‍યાં નમઃ શ્રી ઉમા મહેશ્‍વરાભ્‍યાં નમઃ શચી પુરન્‍દરાભ્‍યાં નમઃ માતૃ પિતૃ ચરણ ચરણ કમલેભ્‍યો નમઃ સર્વેભ્‍યો દેવેભ્‍યો નમઃ સર્વેભ્‍યો બ્રાહ્મણે ભ્‍યો નમઃ સર્વેભ્‍યો તિર્થેભ્‍યો નમઃ એતત્‌ કર્મ પ્રધાન ભગવતી મહાકાલી મહાલક્ષ્મી મહાસરસ્‍વતી ત્રી ગુણાત્‍મિકા દુર્ગામ્‍બિકા રાજ રાજેશ્‍વર્યૈ નમો નમઃ
નિર્વિઘ્‍નમસ્‍તુ

ગણપતિ સ્‍મરણ

સુમુખશ્‍ચૈક દંતશ્‍ચ કપિલો ગજકર્ણકઃﾗ
લંબોદરશ્‍ચ વિકટો વિઘ્‍નનાશો વિનાયકઃﾗ
ધુમ્રકેતુર્ગણાધ્‍યક્ષો ભાલચંદ્રો ગજાનનઃﾗ
દ્વાદશૈતાનિ નામામિ યઃ પડેચ્‍છ્રુણુયાદપિ
વિદ્યારંભે વિવાહે ચ પ્રવેશે નિર્ગમે તથાﾗ
સંગ્રામે સંકટે ચૈવ વિઘ્‍નસ્‍તસ્‍ય ન જાયતેﾗ
શુક્‍લાંબર ધરં દેવં શશિવર્ણ ચતુર્ભુજંﾗ
પ્રશન્‍નવદનં ધ્‍યાયેતં્‌ સર્વવિઘ્‍નોપશાંતયેﾗ
લાભસ્‍તેષાં જયેસ્‍તેષાં કુતસ્‍તેષાં પરાજયઃﾗ
યેષામિન્‍દીવરશ્‍ષામો હૃદયસ્‍થો જનાર્દનઃﾗ
અભીપ્‍સિતાર્થ સિદ્ધર્થ પૂજાતો યઃસુરાસુરેઃ
સર્વવિઘ્‍નહરસ્‍તસ્‍મૈ ગણાધિપતયે નમઃ
વક્રતુંડ મહાકાય સૂર્યકોટિ સમપ્રભﾗ
નિર્વિઘ્‍નં કુરુ મે દેવ સર્વકાર્યેષુ સર્વદાﾗ
સર્વદા સર્વકાર્યેષુ નાસ્‍તિતેષામંગલંﾗ
યેષાં હૃદિસ્‍થો ભગવાન મંગલાયતનો હરિઃﾗ
તદેવ લગ્નં સુદિનં તદેવ તારાબંલ ચંદ્રબલં તદેવﾗ
વિદ્યા જલં દેવ જલં તદેવ લક્ષ્મીપતે તે ધ્રિયુગં સ્‍મરામિﾗ
યત્ર યોગેશ્‍વઃ કૃષ્‍ણો યત્ર પાર્થો ધર્નુધરઃﾗ
તત્ર શ્રીર્વિજયો ભૂર્તિધ્રુવાનીતિર્મતિર્મમﾗ
સર્વેષ્‍વારબ્‍ધ કાર્યેષુ ત્રયસ્ત્રિ ભુવનેશ્‍વરાઃ
દેવા દિશન્‍તુ નઃ સિદ્ધિ બ્રહ્મેશાન જનાર્દનાﾗ
વિનાયકં ગુરુ ભાનું બ્રહ્માવિષ્‍ણુ મહેશ્‍વરાનﾗ
સરસ્‍વતીં પ્રણમ્‍યાદૌ સર્વકાર્યાર્થ સિદ્ધયેﾗ
વિશ્‍વેશં માધવં ઢુંઢિં દંડીપાણિં ચ ભૈરવમ્‌ﾗ
વન્‍દે કાશી ગુહાં ગંગા ભવાની મર્ણિકણિકામ્‌ﾗ
સ્‍મૃતે સકલકલ્‍યાણ ભાજનં યત્ર જાયતે
પુરુષં તમજ નિત્‍યં વ્રજામિ શરણ હરિમ્‌ﾗ

નોટઃ- અમુકશબ્‍દની જગ્‍યાએ પંક્‍તિ પંચાંગમાં જોઈને બોલવી. અયન-ઋતુ, માસ પક્ષ, તિથી, વાર, નક્ષત્ર વિગેરે.....

સંકલ્‍પ :- વિષ્‍ણુર્વિષ્‍ણુર્વિષ્‍ણુઃ શ્રીમદ ભગવતો મહાપુરુષસ્‍ય વિષ્‍ણોરાજ્ઞયા પ્રવર્તમાનસ્‍ય અદ્ય બ્રહ્મણો દ્વિતિયે પરાર્દ્ધે શ્રી શ્‍વેતવારાહ કલ્‍પે વૈવસ્‍વતમનવંતરે અષ્ટાંવિંશતિ તમે કલિયુગે કલિ પ્રથમ ચરએ (જે પ્રદેશમાં રહેતા હોઈએ તે પ્રદેશનું નામ લેવું) ભારત વર્ષેજમ્‍બુદ્વિપે રામક્ષેત્રે પરશુરામાશ્રમે દન્‍ડકારણ્‍ય દેશે શ્રી ગોદાવર્વાઃ પશ્‍ચિમ દિગ્‍ભાગે શ્રી મલ્લવણાબ્‍ધેરુત્તરે તીરે અમુકે શ્રી શાલીવાહન શાકે (જે શક ચાલતુ હોય તે) અસ્‍મિન વર્તમાને અમુકનામ સંવત્‍સરે અમુકાયને અમુક્‍ર્તૌ અમુક માસે અમુક પક્ષે અમુક તિથૌ અમુક વાસરે નક્ષત્રે રાશિસ્‍થિતે ચન્‍દ્રે અમુક રાશિસ્‍થિતે શ્રી સૂર્ય અમુક રાસ્‍થિતે દેવ ગુરૌ શેયેષુ ગ્રહેશુ યથા યથં રાશિસ્‍થાન સ્‍થિતેષુ સત્‍સુ એવં ગુણ વિશેષેણ વિશિષ્ટાયાં શુભપુણ્‍ય તિથૌ મમાત્‍મનઃ શ્રૃતિસ્‍મૃતિ પુરાણોક્‍તિ ફલ પ્રાપ્‍ત્‍યર્થમ્‌ﾗ ઐશ્‍વર્યાભિસ્‍ટ વૃધ્‍યર્થમ્‌ અપ્રાપ્‍ત લક્ષ્મી પ્રાપ્‍ત્‍યર્થમ્‌
પ્રાપ્‍ત્‍ય લક્ષ્મ્‍યાશ્‍ચિરકાલ સંરક્ષણાર્થમ્‌ સકલ મનઇપ્‍સીત કામનાં સંસ્‍ધ્‍યિર્થમ્‌ લોકે સભાયાં રાજદ્વારે વા સર્વત્ર યશો વિજયલાભાદિ પ્રાપ્‍ત્‍યર્થમ્‌ ઇહ જન્‍મની જન્‍માન્‍તરેવા સકલ દુરિતોપશમનાર્થમ્‌ મમ સભાર્યસ્‍ય સપુત્રસ્‍ય સ બાન્‍ધવસ્‍ય અબિલ કુટુંબ સહિતસ્‍ય સપશોઃસમસ્‍ત ભય વ્‍યાધિ જરા પીડા મૃત્‍યુ પરિહાર દ્વારા આયુ રારોગ્‍યૈશ્‍વયાર્ભિ વદ્ધર્થમ્‌ મમ જન્‍મ રાશેર ખિલ કુટુંબસ્‍ય વા જન્‍મ રાશેઃ સકાશાદ્યે કે ચિત્‌ વિરુદ્ધ ચતુર્થાષ્ટિમ દ્વાદશ સ્‍થાન સ્‍થિત ક્રુરગ્રહાસ્‍તૈઃ સૂચિતં સૂચયિષ્‍ય માણંચયત્‍સર્વારિષ્ટં તદ્ધિનાશદ્વારા એકાદશ સ્‍થાન સ્‍થિતવત શુભફલ પ્રાપ્‍ત્‍યર્થમ્‌ પુત્ર પૌત્રાદિ સન્‍તતે રવિચ્‍છિન્‍ન વૃદ્ધયર્થમ્‌ શત્રુ પરાજય પમુખ ચતુર્વિધ પુરુષાર્થે સિદ્ધર્થમ્‌ અદ્ય શારદીય નવરાત્રે પ્રતિપદિ વિહિતં ઘટસ્‍થાપન દુર્ગાપૂજા કુમારી પૂજાદ્યુત્‍સવાખ્‍યં કર્મ કરિષ્‍યેﾗ
(ઊપર પ્રમાણે સંકલ્‍પ કરી જલ એક પાત્રમાં છોડવું. ફરી જલ જમણા હાથમાં રાખવું ને નીચેનો સંકલ્‍પ કરવો)
તત્રાદૌ નિર્વિઘ્‍નતા સિધ્‍યર્થમ્‌ દિગરક્ષણ કલશાર્ચન દિપ પૂજન સૂર્ય નારાયણ પૂજન શંખઘંટાર્ચન ગણપતિ પૂજન સ્‍વસ્‍તિપૂણ્‍યાહવાચન બ્રાહ્મણ વરણનવગ્રહ સ્‍થાપનાદિ દુર્ગામ્‍બિકા પૂજન વા યંત્ર સ્‍થિત દેવી પૂજન કર્માહં કરિષ્‍યે.
દિગ્રક્ષણમ્‌ :-
ડાબા હાથમાં ચોખાના દાણા રાખી તેની ઉપર જમણો હાથ ઢાંકી રાખવો પછી નીચેના મંત્રો ભણવા.
અપસર્પન્‍તુ તે ભૂતા યે ભૂતા ભૂમિ સંસ્‍થિતાઃ
યે ભૂતા વિઘ્‍નકર્તારસ્‍તે નશ્‍યતું શિવાજ્ઞયા
અપક્રામંતુ ભૂતાનિ પિશાચાઃ સર્વતો દિશમ્‌
સર્વેષામવિરોધેન શાંતિ કર્મ સમારંભે
યદત્ર સંસ્‍થિતં ભૂતં સ્‍થાનમાશ્રિત્‍ય સર્વતઃ
સ્‍થાનં ત્‍યક્‍ત્‍વા તુ તત્‍સર્વં યત્રસ્‍નં તત્રગચ્‍છતુ
ભૂતાનિ રાક્ષસાં વાપિ યેત્ર તિષ્ટંતિ કેચન
તે સર્વેપ્‍યગચ્‍છંતુ ગ્રહશાંતિ કરોમ્‍યહમ્‌
આ પ્રમાણે મંત્રો બોલી સર્ષવના દાણા પોતાની ચારે તરફવેરી નાખવા.

ભૈરવ નમસ્‍કાર :-

તીક્ષ્ણુદષ્ટ્ર મહાકાય કલ્‍પાન્‍ત દદનોપમ
શ્રી ભૈરવ નમસ્‍તુભ્‍યં અનુજ્ઞાં દાતુમર્હસિ
આ મંત્રથી ભૈરવનું ધ્‍યાન કરી નમસ્‍કાર કરવા. તે પછી ડાબા પગની એડી ત્રણવાર જમીન પર પછડાવી. ત્રણવાર તાળી પાડવી અને જમણા કાને જળનો સ્‍પર્શ કરવો. તે પછી ડાબા હાથતરફચોખાની ઢગલી કરી તેના ઉપર પાણી ભરેલો તાંબાનો કળશ પધરાવવો.કળશને લાલ નાડું બાંધવું તે પછી તેને સ્‍પર્શ કરી નીચેના મંત્રો ભણવા.

કળશના મંત્રો :-

કળશસ્‍ય મુખે વિષ્‍ણુઃ કંઠે રુદ્રઃ સમાશ્રિતઃ
મૂલે તસ્‍ય સ્‍થિતો બ્રહ્માં મધ્‍યે માતૃગણાઃ સ્‍મૃતાઃ
કક્ષૌ તુ સાગરાઃ સર્વે સપ્તદ્વીપા વસુંધરા
ઋગ્‍વેદો યજુર્વેદઃ સામવેદો હાથર્ણવઃ
અંગૈશ્‍ચ સંહિતાઃ સર્વે કલશં તું સમાશ્રિતાઃ
અત્ર ગાયત્રી સાવિત્રી શાન્‍તિઃ પુષ્ટિકરી તથા
આયાન્‍તુ યજમાનસ્‍ય દુરતિક્ષયકારકાઃ
ગંગે ચ યમુને ચૈવ ગોદાવરી સરસ્‍વતી
નર્મદે સિંધો કાવેરિ જલેસ્‍મિન્‌ સંનિધિં કુરુ
બ્રહ્માંડોદરતીર્થાનિ કરેઃ સ્‍પૃષ્ટાનિ તે રવે
તેને સત્‍યેન મે દેવ તીર્થં દેહિ દિવાકર
હ્રીં ક્રોં અંકુશમુદ્રયા સૂર્યમંડલાત્તીર્થાન્‍યાવાહ્ય
વં ઇતિધેનુમુદ્રયા અમૃતીકૃત્‍ય
હું ઇતિ કવચેનાવગુંઠય
ફટૂ ઇતિ અસ્ત્રેણ સંરક્ષ્ય
મત્‍સ્‍યમુદ્રયા આચ્‍છાદ્ય
હ્રીં વં વરુણાય નમઃ આ મંત્ર આઠ વાર બોલવો. પછી હાથમાં ચોખા રાખીને વરુણદેવનું ધ્‍યાન કરવું.
હ્રીં નમો નમસ્‍તે સ્‍ફટિકપ્રભાય શ્‍વેતહારાય સુમંગલાય
સુપાશહસ્‍તાય ઞષાસનાય જલાધિનાથાય નમો નમસ્‍તે
અસ્‍મિન્‌ કલશે વરુણ સાંગ સપરિવારં સાયુધં સશક્‍તિક આવાહ્યામિ સ્‍થાપપામિﾗકલશમાં ચોખા વધાવવા.
હ્રીં અપાંપતયે વરુણાય નમઃ સકલોપયારાર્થેગંધપુષ્‍પાભ્‍યાં સંપૂજ્‍યામિ
કળશ ઉપર ચંદનફૂલ ચોખા વધાવી નમસ્‍કાર કરવા.

સંકલ્‍પ :- અનયા પૂજયા અપાંપતિવરુણઃ પ્રીયતાં ન મમ
ત્‍યાર પછી કળશમાંથી પોતાના પ્‍યાલામાં થોડું પાણી લેવું. તે પછી પ્‍યાલામાંથી થોડું પાણી ડાબા હાથમાં લઈને નીચેનો મંત્ર ભણી જમણા હાથ વડે પૂજાનાં સઘળાં સાધનો ઉપર થોડું થોડું છાંટી જવું તેમજ પોતાના શરીર ઉપર પણ છાટવું.

મંત્ર :-
હ્રીં અપવિત્રં પવિત્રોવા સર્વાવસ્‍થાં ગતોપિ વા
યઃ સ્‍મરેત્‌ પુંડરીકાક્ષં સ બાહ્યભ્‍યંતરઃ શુચિઃ
હ્રીં વિષ્‍ણવે નમઃ એ મંત્ર ત્રણવાર બોલવો સર્વપવિત્રમસ્‍તુ

દીપપૂજન :- ઘી તથા તેલ ભરેલા બે દીવા પ્રગટ કરવા તેને પવન ન લાગે. તેવી જગ્‍યાએમૂકવા તે પછી નીચેના મંત્રથી પૂજા કરવી.

હ્રીં ભો દીપં દેવ રૂપસ્‍ત્‍વં કર્મસાક્ષી હ્યવિઘ્‍નકૃત્‌
પ્રકાશં દેહિ મે નિત્‍યં રક્ષ કર્મ મયા કૃતમ્‌
હ્રીં દીપસ્‍થદેવતાભ્‍યો નમઃ સકલપૂજાર્થેગંધાક્ષત પુષ્‍પાણિ સમર્પયામિ
દીવા ઉપર ચંદન પુષ્‍પ ચોખા વધાવી પ્રણામ કરવા.]]> Fri, 25 Jan 2008 14:28:19 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[નવરાત્રીમાં દોહા અને છંદનો લલકાર]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવરાત્રીમાં-દોહા-અને-છંદનો-લલકાર-107101000022_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવરાત્રીમાં-દોહા-અને-છંદનો-લલકાર-107101000022_1.htm http:
નવરાત્રીમાં માતાના ગરબા ગાયા બાદ મોડી રાત્રે ગુજરાતી દોહાનો લલકાર ગાજી ઉઠે છે. જેમાં નીચે આપેલા ચાર દોહા વધુ ગાવામાં આવે છે.

દોહા (1)
હે......... આઘટ ગાગરની વાત મજાની, જન્‍મ ધરીને જીવવાની......
જન્‍મ ધરીને જીવવાની
પેટ ભરી ખાવા પીવાની, હસવાની ને રડવાની.....
જીરે હસવાની ને રડવાની
હે......... નિંદા કરવાની ગુણલા ગાવાની, મીઠાં ગડથોલાં ખાવાની.....
મીઠા ગડથોલાં ખાવાની
અંતે ખોળે ધૂળ ભરીને, ધૂળમાં છે મળી જાવાની...... જીરે
ધૂળમાં છે મળી જાવાની


દોહા (2)
હે........ દુખીયાં આવે દુઃખ મીટાવે, ગુણીજન આવે ગુણ ગાવે .......
ગુણીજન આવે ગુણ ગાવે
જ્ઞાની ધ્‍યાની ને માની આવે, મનવાંછીત ફળ સૌ પાવે..... રે જીરે
મનવાંછીત ફળ સૌ પાવે.
હે......... કોઈ ગવડાવે તો કોઈગાવે, કોઈ ખાવે કોઈ ખવડાવે..... કોઈ
ખાવે કોઈ ખવડાવે
જલાની પાસે જે કોઈ આવે, ખાલી હાથન કોઈજાવે ..... રે જીરે
ખાલી હાથ ન કોઈ જાવે.

દોહા (3)
હે....... સૌમ્‍યં શાન્‍તં શ્‍વેત શુભાંગં, શ્રી કરૂણામય ભયહર્તા.... શ્રી
કરૂણામય ભયહર્તા
સુંદીરલાલં નયન કૃપાલં, કર કમલે શોભીત દંડમ્‌ ..... રે જીરે
કર કમલે શોભીત દંડમ્‌
હે....... રઘુપતીરામમ્‌ યદુપતીશ્‍યમમ્‌ ભયક ખદારમ્‌ભયતારમ્‌ .....
ભયક ખદારમ્‌ ભયતારમ્‌
ત્‍વામ્‌ ચરણે મય કોટીશ વંદન, વીરપુરવાસી જલારામમ્‌ રે જીરે
વીરપુરવાસી જલારામમ્‌

દોહા (4)
હે...... . અક્ષવિશાલા, વક્ષવિશાલા, બંસીવાલા ગોપાલા.....
બંસીવાલા ગોપાલા
ગોપીજન પ્‍યારા પ્રેમલધારા, ઇશકૃપાલા નંદલાલા ..... રે જીરે
ઈશકૃપાલા નંદલાલા
હે........ આવો સુખધારા, વૃજધારા, મુકુન્‍દ મુરારી વનમાળી....
મુકુન્‍દ મુરારી વનમાળી
કહે રાધે પ્‍યારી શ્રી બલિહારી, જમવા પધારો ગીરધારી..... રે
જીરે જમવા પધારો ગીરધારી
મહાકાળીનો છંદ -

માજી, તું પાવાની પટરાણી, ભવાની મા કાળકા રે લોલ.
માજી, તારે ડુંગરડે ચઢવું કે, અતિઘણું દોહ્યલું રે લોલ.
માજી, તારા મંડપનાં દર્શન કે,કરવાં સોહ્યલાં રે લોલ.
માજી, તારે દામોદરજી કૂંડ કે, પરજો પેદા થયો રે લોલ.
માજી, કાંઈ ગળે મનુષ્‍યનાં હાડ, માને સહુ માનવી રે લોલ.
માજી, તારા કૂકડિયા દશ વીશ, જઈ વનમાં ચરે રે લોલ.
માજી, તેને મુગલે મારી ખાધા, બોલાવ્‍ધા પેટમાં રે લોલ.
માજી, તારા સેવકિયા દશવીશ કે, બે ભાગી ગયા રે લોલ.
માજી, તારા બાળપણાનો ખેલી, બૂઢિયો બેસી રહ્યો રે લોલ.
માજી, તારે કાંબી કડલાં જોડ કે, ઝાંઝરી ઝગમગે રે લોલ.
માજી, તારે અણવટ વીંછિયા પાય કે, ઘૂઘરી ધમધમે રે લોલ.
માજી, તારે દશે આંગળીએ વેઢકે, પોંચા પરવરી રે લોલ.
માજી, તારે શ્રવણે ઝબુકે ઝાલ કે, કંઠે હાર શોભતા રે લોલ.
માજી, તારે ટિલડી તપે લલાટે કે, સેંથો શોભતો રે લોલ.
માજી, તારે નાકે નકવેસર મોતી કે, શોભા બહુ બની રે લોલ.
રાજી પતઈ ઘર ચતુરા નાર કે, કાળકાશું બેનપણાં રે લોલ.
બેની મારે ગરબે રમવા આવો, ભવાનીમા કાળકા રે લોલ.
પતાઈરાજાને રાણીઓ સાત કે, આઠમું કોણ રમે રે લોલ.
પતઈએ રાણીને પૂછી જોયું કે, એ નાર કોણ રમે રે લોલ.
પતઈ એ દિલ વિચારી વાત કે, કાલ ઓડા બાંધશું રે લોલ.
કાળકા વળિયાં એકાએક, ઝાલ્‍યો માનો છેડલો રે લોલ.
માગ માગ પાવાના રાજન, ત્રુષ્ટમાન હું થઈ રે લોલ.
માગ માગ ઘોડાની ઘોડાર કે, હસ્‍તી ઝૂલતા રે લોલ.
માગ માગ ગર્થ અને ભંડાર કે, ખજાના અતિઘણા રે લોલ.
માગ માગ પુત્ર અને પરિવાર કે, બંધાવું ઘેરપારણાં રે લોલ.
માગ માગ ગરવી રે ગુજરાત કે, ખાણું લાખ માળવા રે લોલ.
માગું માગું એટલું વરદાન કે,મો'લે પધારજો રે લોલ.
ફટ ફટ પાવાના રાજન કે, એ શું બોલયિો રે લોલ.
ફટ ફ પાવાના રાજન કે, પાવો તારા પાપે જશે રે લોલ.
મૂઢમતિ તું રે થયો રાજન કે, હું દેવી કાળકા રે લોલ.
માતાજી થયા છે અલોપ કે, પતઈએ હાથ ઘસ્‍યા રે લોલ.
માજીએ લીધો ચારણનો વેશકે, નાયક પોતે થયાં રે લોલ.
માજીએલશ્‍કર હાંક્‍યાં લાખ કે, મુગલ દઇતનાં રે લોલ.
પોઠમાં ભરિયા મુગલ દઇત કે, પાવાગઢ પરવર્યાં રે લોલ.
પોળે આંધણિયા દરવાન કે, પૂછવા લાગીઓરે લોલ.
કો'ને ભાઈકયાંથી આવી પોઠ કે, શું ભર્યું રે લોલ.
પોઠમાં ભરી આંબા શાખ કે, પતાઈના પેટ જશે રે લોલ.
બુઢિએ ત્‍યાંથી વરતી વાત કે, ભાલા નાંખીયા રે લોલ.
ભાલા નાંખ્‍યા પોઠો માંહી કે, મુગલા નિસર્યા રે લોલ.
નિસર્યા હઠીઆ હેખત ખાઈ કે, ખપ્‍પર છે હાથમાં રે લોલ.
કાળકાજી લેજો પહેલો ભોગ કે, દરવાણી તમને ચડયો રે લોલ.
ગઢમાં ઘાલ્‍યા મુગલા દઈત કે, પાવાગઢ પરવર્યાં રે લોલ.
માતાજીએ પાવે ચડીને જોયું કે, દળદીઠું બહુ રે લોલ.
ગઢને માથે દૂધિયું તળાવકે, તે સૂકાઈ ગયું રે લોલ.
પતાઈએ ખોદાવ્‍યા બે કુંડ કે, તે સૂકાઈ ગયાં રે લોલ.
પતાઈએ મન વિચારી વાત કે, કોપ કાળકાનો થયો રે લોલ.
પતાઈ જઈ ને લાગ્‍યા પાય કે, સ્‍થિર કરી સ્‍થાપીઆ રે લોલ.
અબુદ્ધિઅજ્ઞાની હું અંધ કે, માને નવ ઓખ્‍યાં રે લોલ.
રોપું ચૌટું ચાંપાનેર કે, કાળકાને પાયે પડું રે લોલ.
તારા ગુણ ગાય વલ્લભજી ભટ કે, ચરણે રાખજો રે લોલ.]]> Fri, 25 Jan 2008 14:26:36 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[મહાકાળીનો ગરબો]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મહાકાળીનો-ગરબો-107101000021_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મહાકાળીનો-ગરબો-107101000021_1.htm http:
મા પાવા તેગઢતી ઉતર્યાં મહાકાળી રે,
મા પરવરિયાં ગુજરાત પાવાવાળી રે. 1
મા સોળ સજ્‍યા શણગાર મહાકાળી રે,
માની ઓઢણી ઝાકમઝાળ પાવાવાળી રે. 2
માને કાંબીને કડલાં શોભતાં મહાકાળી રે.
માને ઝાંઝરનો ઝમકાર પાવાવાળી રે. 3
માને બાંય બાજુબંધ બેરખાં મહાકાળી રે,
માને દશે આંગળીએ વેઢ પાવાવાળી રે. 4
માને ઝાલને ઝુમણું શોભતું મહાકાળી રે,
માને કંઠે એકાવન હાર પાવાવાળી રે. 5
માને નાકે નકવેસર શોભતું મહાકાળી રે,
માને ટિલડી તપે લલાટ પાવાવાળી રે. 6
માએ સેંથો ભર્યો સિંદુરનો મહાકાળી રે,
માને ચોટલે વસિયલ નાગ પાવાવાળી રે. 7
મા ચોસઠબેનડી તેડાવશું મહાકાળી રે,
મા સાથે કેવળ વીર પાવાવાળી રે, 8
મા ફૂલના દડા હાથમાં મહાકાળી રે.
મા પરવરિયાં ગુજરાત પાવાવાળી રે. 9
મા પાટણ પરગણું તાહરૂં મહાકાળી રે,
મા ગુર્જર ખંડમાં ગામ પાવાવાળી રે. 10
મા શંખબલપુર સોહામણું મહાકાળી રે,
માનો મધ્‍યે પુર વાસ પાવાવાળી રે. 11
મા સર્વ મળીને કરી સ્‍થાપના મહાકાળી રે,
માને માનસરોવર પાળ પાવાવાળી રે. 12
મા કૂકડીયાને સજ કર્યા મહાકાળી રે,
મા થયાં તે ઘોડી સવાર પાવાવાળી રે. 13
મા કેસરી વાઘા પહેરીયા મહાકાળી રે,
મા ભમ્‍મર ભાલું હાથ પાવાવાળી રે. 14
મા રમતાં રમતાં નિસર્યાં મહાકાળી રે,
આવ્‍યાં માનસરોવર પાસ પાવાવાળી રે. 15
મા સાથે લશ્‍કર ચાર ટુકડી મહાકાળી રે,
ખીરદાળી બહુચર માત પાવાવાળી રે. 16
મા માનસરોવર તલાવડી મહાકાળી રે,
તેમાં ભરિયાં નિર્મળ નીર પાવાવાળી રે. 17
મા ઊતારીને કીધાં પોતિયાં મહાકાળી રે,
માએ નાહીને પીધું નીર પાવાવાળી રે. 18
મા ઘોડીનો ઘોડો થયો મહાકાળી રે,
મા સ્ત્રી માંથી પુરુષપાવાવાળી રે. 19
માનો પટંતરો ત્‍યાંથી થયો મહાકાળી રે,
માનો પૃથ્‍વીમાં મહિમાય પાવાવાળી રે. 20
ઘણા હિન્‍દુ કેરા દેવતા મહાકાળી રે,
ખીરદાળી બહુચર માય પાવાવાળી3 રે. 21
મા લીલા તે નેજા ફરફરે મહાકાળી રલે,
આવી મુગલ કેરી ફોજ પાવાવાળી રે. 22
મા બહુચરમા એમ બોલીયાં મહાકાળી રે,
અલ્‍યા મા લઈશ મારૂં નામ પાવાવાળી રે. 23
મા મુગલે વાત મનમાં ધરી મહાકાળી રે,
ચડી મુગલો કેરી ફોજ પાવાવાળી રે. 24
મા બહુચર માના મરઘલા મહાકાળી રે,
તે તળિયા તવા માંય પાવાવાળી રે. 25
મા કૂકડિયા ભોજન કીધાં મહાકાળી રે,
પછી ચડી તે માને રીસ પાવાવાળી રે, 26
મા મૂઆ તે મૃગલા બોલ્‍યા મહાકાળી રે,
પછી આઈ થયાં અસ્‍વાર પાવાવાળીરે. 27
મા ત્રિશૂળ લીધું હાથમાં મહાકાળી રે,
મા કીધો અસુર તણો નાશપાવાવાળી રે. 28
મા કૂદી ઘોડો મારીયો મહાકાળી રે,
મા હાથી પાડયો એક પાવાવાળી રે. 29
મા મોટો મુગલ એક મારીઓ મહાકાળી3 રે,
બીજા મુગલોનો નહિ પાર પાવાવાળી રે. 30
મા બળ કરી મુગલ મારીઆ મહાકાળી રે,
માર્યો બાદશાહનો ભાણેજ પાવાવાળી રે. 31
મા સામે થયું સઉ એકઠું મહાકાળી રે,
મા ચાલ્‍યાં તે મુગલ પાસ પાવાવાળી રે. 32
તેં મારૂં તે વાર્યું નવ કર્યું મહાકાળી રે,
તેં હાથે વસાવ્‍યું વેર પાવાવાળી રે. 33
ત્‍યાં હાથ જોડીને આવિયા મહાકાળી રે,
માને લળી લળી લાગ્‍યા પાય પાવાવાળી રે. 34
મા સોનાના ઘડાવું કુકડા મહાકાળી રે,
મા લાવું મંડપ માંય પાવાવાળી રે. 35
મા તારૂં દેવળ ફરી ચણાવશું મહાકાળી રે,
મા ઉપર ધોળી ધજાય પાવાવાળી રે. 36
મા તારો ચાચર સાધશું મહાકાળી રે,
કહે વલ્લભ કોડે બાંધશું પાવાવાળી રે. 37
માનો ગરબો ગબ્‍બર પર

(એક વણઝારી ઝુલણાં ઝુલતી'તી - એ રાગ)
માનો ગરબો ગબ્‍બર પર ઘુમતો'તો
માએ માથે ઉપાડયો છે. કુંભ મોરી મા
અંબાજી ગરબે ઘુમતા'તાં. ટેક
માએચૂંદડી કસુંબલ ઓઢી'તી.
કર્યા કુમકુમ કેસરનાં ‘તિલક' હો મા... અંબાજી
માના કેશ સમીરમાં લહેરાતા,
એમાં ‘મોહન' ની મોરલી વાગી હો મા... અંબાજી
માએ ‘મોતી' ની માળકંઠે પહેરી
મઢાય એમાં ‘જવાહર લોલ' મોરી મા... અંબાજી
મા તેં લીલી ગજીનો કળજો પહેર્યો,
ભર્યાભારતની યાદ દેવરાવી હો મા... અંબાજી
માએ ગજદંતના કંકણ પહેર્યા,
એના રણકારે ત્રિલોક જાગ્‍યા હો મા... અંબાજી
માએ પહેરી પાયલ પગ ઉપડયા
માના ઠમકારે ઘરણી ધ્રજી હો મા.... અંબાજી
માનો ગરબો ભારતમાં ઘુમતો'તો,
જુએ બ્રહ્મા વિષ્‍ણુ ‘મહાદેવ' હો મા.... અંબાજી
માડી મૃત્‍યુલોકની તું ‘કસ્‍તુરી'
ઝુલે ઝુલણાં ‘પા-પી' પારેવાં હો મા.... અંબજી
]]> Fri, 25 Jan 2008 14:25:00 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[ઝુલે ઝુલે છે ગબ્‍બરની માંય]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/ઝુલે-ઝુલે-છે-ગબ્‍બરની-માંય-107101000020_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/ઝુલે-ઝુલે-છે-ગબ્‍બરની-માંય-107101000020_1.htm http:
ઝુલે ઝુલે છે ગબ્‍બરની માંય, અંબા ઝુલે છે.
માને ઝુલે ઝુલવાની હોશ ઘણી,
તારા ભક્‍તો ઝુલાવે છે ખમ્‍મા કહી,
ભક્‍તો ગાયે ને મા ખુશ થાય... અંબા ઝુલે છે.
માના દરવાજે નોબત ગડગડે,
અને શરણાઈના સૂર સાથે ભળે,
રસ મસ્‍તીના સૂરો સંભળાય... અંબા ઝુલે છે.
માએસોળે આભુષણ અંગે ધર્યા,
ભાલે કુમકુમ કેસરનાં અર્ચન કર્યાં,
હાથે ખડગ,ત્રિશૂળ સોહાય.... અંબા ઝુલે છે.
માના તેજે ભાનુદેવઝાંખે પડે,
બ્રહ્મા વિષ્‍ણુ સદાશિવ જેવા ભજે,
મળી દેવો સૌ આરતી ગાય, અંબા ઝુલે છે.
આપ બોલો તો મુખડેથી ફૂલડાં ઝરે,
આપ ચાલો ત્‍યાં કંકુના પગલાં પડે,
વરસે વરસે કુમકુમનો વરસાદ.... અંબા ઝુલે છે.
ભક્‍તો ગબ્‍બર ચડે ને ગમ્‍મત કરે,
ભૂખ થાક તરસનું ન નામ ધરે,
કરવા દર્શન બન્‍યા છે બેભાન.... અંબા ઝુલે છે.
માના સોના હિંડોળે કંઈ રત્‍નો જડયાં,
ઝુલે સાચા મોતીના તોરણ રહ્યાં,
માડી ઝળકે છે જ્‍યોત અપાર.... અંબા ઝુલે છે.
રંગતાળી, રંગતાળી, રંગતાળી રે, રંગ માં રંગ મા રંગતાળી.
મા ગબ્‍બરના ગોખવાળી રે, ,, ,,
મા મોતીઓના હાર વાળી રે, ,, ,,
મા ઘીના દીવડા વાળી રે, ,, ,,
મા ચૂંવાળના ચોક વાળી રે, ,, ,,
એ અંબે આરાસુર વાળી રે , ,, ,,
મા કાળી તે પાવાવાળી રે , ,, ,,
મા કલકત્તામાં દીસે કાળી રે. , ,, ,,
મા ભક્‍તોને મન વ્‍હાલી રે , ,, ,,
મા દુષ્ટોને મારવા ચાલી રે , ,, ,,
માંહી અત્રીસ બત્રીસ જાળી રે , ,, ,,
માએ કનકનો ગરબો લીધો રે. ,, ,,
માંહે રત્‍નનો દીવડો કીધો રે , ,, ,,
મા ફરે કંકુડાં ઘોળે રે. ,, ,,
મહીં નાના તે વિધની ભાત રે , ,, ,,
ભટ વલ્લભને જોયાને ખાંત રે , ,, ,,]]> Fri, 25 Jan 2008 14:23:25 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[અંબે મા પાય લાગું રે]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/અંબે-મા-પાય-લાગું-રે-107101000019_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/અંબે-મા-પાય-લાગું-રે-107101000019_1.htm http:
અંબે મા પાય લાગું રે
માજી પથ્‍થરમાંથી પ્રગટ થયાં રે,
માજી વસિયાં ડુંગર માંય, રે અંબે
માજી પથ્‍થરમાંથી પ્રગટ થયાં રે,
માજી વસિયાં ડુંગર માંય, રે અંબે મા પાય લાગું છુ પ્રેમથી રે.
માજી પિત્તળ લોટા જળે ભર્યા રે.
માજી દાતણ કરતેરાં જાવ રે, અંબે મા પાય લાગું છુ પ્રેમથી રે.
માજી ના'વણ કુંડિયો, જળે ભરી રે.
માજી ના'વણકરતેરાં જાવ રે, અંબે મા પાય લાગું છુ પ્રેમથી રે.
માજી રાંધી રસોઈ હેતથી રે
માજી ભોજન કરતાં જાવ રે, અંબે મા પાય લાગું છુ પ્રેમથી રે.
માજી મુખવાસ આપીશએલચી રે.
માજી મુખવાસ કરતાં જાવ રે, અંબે મા પાય લાગું છુ પ્રેમથી રે.
માજી રમવા આપીશ સોગઠાં રે.
માજી રમત રમતાં જાવ રે, અંબે મા પાય લાગું છુ પ્રેમથી રે.
માજી પોઢણ આપીશ ઢોલિયા રે.
માજી પોઢણ કરતેરાં જાવ રે, અંબે મા પાય લાગું છુ પ્રેમથી રે.
માજી આપીશ કુમકુમ લાલ રે.
માજી ટીલડી કરતાં જાવ રે, અંબે મા પાય લાગું છુ પ્રેમથી રે.
માજી આપીશ નવલખહાર રે.
માજી શ્રૃંગાર સજતાં જાવ રે, અંબે મા પાય લાગું છુ પ્રેમથી રે.
માજી ગુણતારા સૌ ગાય રે, અંબે મા પાય લાગું છુ પ્રેમથી રે.
માજી આવી ગરબા ગાવ રે, અંબે મા પાય લાગું છુ પ્રેમથી રે.
મારે મંદિરીએ આવો રે
એકવાર, એકવાર, એકવાર મૈયા !
મારે મંદિરીએ આવો રે.
મ્‍હારે મંદિરીએ આવો મ્‍હારી મૈયા !
મારે આંગણિયાં શોભાવો રે... એકવાર.
નાનેરાં બાળપણ આશ ઘણી મોટી,
પૂરી કરીને જ જાવો રે... એકવાર.
આભલાના તારલા હાથમાં રમાડું,
ચાંદલાને ચૂંટી લાવો રે... એકવાર.
કાળ-મહાકાળની પકડાવો ચોટલી,
મૃત્‍યુથી અમને બચાવો રે... એકવાર.
કાયાના કાંગરે ફરકાવો વાવટા,
જ્‍યોતિમાં જ્‍યોતિ મિલાવો રે... એકવાર.
પોતાનો જાણીને પાર ઉતારો,
ખૂબ ખૂબ લાડ લડાવો રે.... એકવાર.
‘શંકર' બીજું કાંઈ ના માગે
રાજી કરીને રાજી થાઓ રે... એકવાર.
એકવાર, એકવાર, એકવાર મૈયા !
મ્‍હારે મંદિરીએ આવો રે.]]> Fri, 25 Jan 2008 14:21:51 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[મથુરામા ખેલ ખેલી આવ્યા]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મથુરામા-ખેલ-ખેલી-આવ્યા-107101000017_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મથુરામા-ખેલ-ખેલી-આવ્યા-107101000017_1.htm http:
મથુરામાં ખેલ ખેલી આવ્યા
હો શ્યામ ક્યાં રમી આવ્યા.. 2)

નાકની નથણી ક્યાં મુકી આવ્યાં, 2)
વાળી તે કોણી પહેરી લાવ્યા.. હો શ્યામ ક્યાં રમી આવ્યા.. મથુરામાં ખેલ

કેડનું પિંતાબર ક્યા મુકી આવ્યા 2)
ઓઢણી તે કોની ઓઢી આવ્યા.. હો શ્યામ ક્યાં રમી આવ્યા... મથુરામાં ખેલ

પગના કડલાં ક્યાં મુકી આવ્યા 2)
ઝાંઝરા તે કોના પહેરી લાવ્યા હો શ્યામ ક્યાં રમી આવ્યા... મથુરામાં ખેલ

કાનના કુંડલ ક્યાં મુકી આવ્યા 2)
એરીંગ તે કોના પહેરી આવ્યા હો શ્યામ ક્યાં રમી આવ્યા.. મથુરામાં ખેલ
ખેલ ખેલ રે ભવાની મા જય જય અંબે મા.
મારી અંબા માને કાજે રે ,, ,, ,,
બાળી બહુચરાને કાજે રે ,, ,, ,,
મારી બુટ માને કાજે રે ,, ,, ,,
કાળી કાળકા ને કાજે રે ,, ,, ,,
માનાં નોરતાં આવ્‍યાં રે ,, ,, ,,
ઘેર ઘેર ગરબા ગાયે રે ,, ,, ,,
ચાચર ચંદનીઓ બંધાવું રે ,, ,, ,,
તેમાં શોભા ઘણી થાયે રે ,, ,, ,,
માને સેવક ચાચર લાવે રે ,, ,, ,,
માજી ચાચર રમવા આવે રે ,, ,, ,,
માજી શણગાર સજી આવે રે ,, ,, ,,
માજી રૂમઝુમતાં આવે રે ,, ,, ,,
માજી ગરબો લઈ ને ગાવે રે ,, ,, ,,
ભક્‍તો દર્શન કાજે આવે રે ,, ,, ,,
માના ગરબા જે કોઈ ગાવે રે ,, ,, ,,
માજી તેને પ્રસન્ન થાયે રે ,, ,, ,,
તેને સુખ સંપત્તિ આપે રે ,, ,, ,,
તેનો વંશ વૃદ્ધિ રાખે રે ,, ,, ,,
તેનો વિઘ્‍ન માજી કાપે રે ,, ,, ,,
તેને વૈંકુંઠ વાસ આપે રે ,, ,, ,,]]> Fri, 25 Jan 2008 14:20:08 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[સાયબા, હું તો ત્રાંબાની હેલ્યે...]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/સાયબા-હું-તો-ત્રાંબાની-હેલ્યે-107101000015_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/સાયબા-હું-તો-ત્રાંબાની-હેલ્યે-107101000015_1.htm http:
સાયબા, હું તો ત્રાંબાની હેલ્યે પાણી નૈ ભરું રે લોલ,
સાયબા, મુને રૂપલા બેડાની ઘણી હામ રે
સાયબા, મુને મુંબઇમાં મો’લ ચણાવજો રે લોલ.

સાયબા, મારે સાસરો ભલા પણ વેગળા રે લોલ,
સાયબા, મુને ઘૂંઘટ કાઢ્યાની ઘણી હામ રે. - સાયબા, મુને…

સાયબા, મારી સાસુ ભલાં પણ વેગળા રે લોલ,
સાયબા, મુને પગે પડ્યાની ઘણી હામ રે. - સાયબા, મુને…

સાયબા, મારે જેઠ ભલા પણ વેગળા રે લોલ,
સાયબા, મુને ઝીણું બોલ્યાની ઘણી હામ રે. - સાયબા, મુને…

સાયબા, મારે જેઠાણી ભલાં પણ વેગળાં રે લોલ,
સાયબા, મુને વાદ વદ્યાની ઘણી હામ રે. - સાયબા, મુને…

સાયબા, મારો દેર ભલા પણ વેગળા રે લોલ,
સાયબા, મુને હસ્યા બોલ્યાની ઘણી હામ રે. - સાયબા, મુને…

સાયબા, મારી દેરાણી ભલાં પણ વેગળા રે લોલ,
સાયબા, મુને જોડે રે’વાની ઘણી હામ રે. - સાયબા, મુને…
હું ક્યાંથી પાણી ભરું પાતળિયો પજવે છે,
હે મારી ઉંચી પનઘટની પગધાર..

ઉભી બજાર, એકલડી નાર,
સાત સાત બેડલાનો માથે છે ભાર

હે એને લજ્જા ન આવે લગાર, બેડલા લજવે છે.
પાતળિયો પજવે છે

ગાગર પર ગાગર ને ગાગરમાં પાણી
પાટણ નગરની વાત છે અજાણી

જેની મુરલીની રસધાર, મોરલી લજવે છે.
પાતળિયો પજવે છે]]> Fri, 25 Jan 2008 14:18:33 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[મારે ટોડલે બેઠો રે]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મારે-ટોડલે-બેઠો-રે-107101000014_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મારે-ટોડલે-બેઠો-રે-107101000014_1.htm http:
મારે ટોડલે બેઠો રે, મોર ક્યાં બોલે,
મારાં હૈડાં હારોહાર, મારાં દલડે લેરાલેર જાય,
જનાવર જીવતાં ઝાલ્યાં રે, મોર ક્યાં બોલે…..મારે ટોડલે બેઠો…..

મારે કમખે બેઠો રે, મોર ક્યાં બોલે
મારી ચુંદડી લેરાલેર, મારો ઘાઘરો ઘમ્મર ધેર,
જનાવર જીવતાં ઝાલ્યાં રે, મોર ક્યાં બોલે
મારે ટોડલે બેઠો રે, મોર ક્યાં બોલે.

મારા કડલે બેઠો રે, મોર ક્યાં બોલે
મારી કાંબીયું લેરાલેર,મારી ઝાંઝર છમક છેર
જનાવર જીવતાં ઝાલ્યાં રે, મોર ક્યાં બોલે
મારે ટોડલે બેઠો રે, મોર ક્યાં બોલે.
ઝૂલણ મોરલી વાગી રે, રાજાના કુંવર !
હાલો ને જોવા જાયેં રે
મોરલી વાગી રે, રાજાના કુંવર.

ચડવા તે ઘોડો હંસલો રે, રાજાના કુંવર,
પીતળિયા પલાણ રે. - મોરલી…..

બાંયે બાજુબંધ બેરખા રે, રાજાના કુંવર,
દસેય આંગળીએ વેઢ રે. - મોરલી…..

માથે મેવાડાં મોળિયાં રે, રાજાના કુંવર,
કિનખાબી સુરવાળ રે. - મોરલી…..

પગે રાઠોડી મોજડી રે, રાજાના કુંવર,
ચાલે ચટકતી ચાલ્ય રે. - મોરલી….

ઝૂલણ મોરલી વાગી રે, રાજાના કુંવર !
હાલો ને જોવા જાયેં રે
મોરલી વાગી રે, રાજાના કુંવર.
]]> Fri, 25 Jan 2008 14:16:56 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[રંગરસિયા]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/રંગરસિયા-107101000012_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/રંગરસિયા-107101000012_1.htm http:
હો રંગ રસિયા! ક્યાં રમી આવ્યા રાસ જો?

આંખલડી રાતી ને ઉજાગરો ભારે કીધો… હો રંગ રસિયા

આજ અમે ગ્યા’તા સોનીડાને હાટ જો,

આ ઝાલઝૂમણા વહોરતાંને, વ્હાણલાં વાહી ગયાં… હો રંગ રસિયા

આજ અમે ગ્યા’તા મણિયારાને હાટ જો,

આ ચૂડલડો ઉતરાવતાં, વ્હાણલાં વાહી ગયાં… હો રંગ રસિયા

આજ અમે ગ્યા’તાં કસુંબીને હાટ જો,

આ ચૂંદલડી વહોરતાંને, વ્હાણલાં વાહી ગયાં…હો રંગ રસિયા

આજ અમે ગ્યા’તાં મોચીડાને હાટ જો,

આ મોજડિયું મૂલવતાંને, વ્હાણલાં વાહી ગયાં… હો રંગ રસિયા
મારી શેરીએથી કાનકુંવર આવતા રે લોલ,
મુખેથી મોરલી બજાવતા રે લોલ.
હું તો ઝબકીને જોવા નીસરી રે લોલ
ઓઢણ અંબર વીસરી રે લોલ.
હું તો પાણીડાંની મસે જોવા નીસરી રે લોલ,
ઇંઢોણી ને પાટલી વીસરી રે લોલ.
સાગ રે સીસમની મારી વેલડી રે લોલ
નવલે સુતારે ઘડી પીંજણી રે લોલ.
મેં તો ઘોળો ને ઘમળો બે જોડિયા રે લોલ
જઇ અને અમરાપરમાંમાં છોડિયા રે લોલ
અમરાપરના તે ચોકમાં દીવા બળે રે લોલ
મેં તો જાણ્યું ક એ હરિ અહીં વસે રે લોલ
મેં તો દૂધ ને સાકરનો શીરો ક્ર્યો રે લોલ
ત્રાંબાના ત્રાંસમાં ટાઢો કર્યો રે લોલ
હું તો જમવા બેઠી ને જીવણ સાંભર્યા રે લોલ
કંઠેથી કોળિયો ન ઊતર્યો રે લોલ
મને કોઇ તો દેખાડો દીનાનાથને રે લોલ
કોળિયો ભરાવું જમણા હાથનો રે લોલ
હું તો ગોંદરે તે ગાવડીને છોડતી રે લોલ
ચારેય દિશે તે નજર ફેરતી રે લોલ
મેંતો છેટેથી છેલવર દેખિયા રે લોલ
હરિને દેખીને ઘૂંઘટ ખોલિયા રે લોલ
મારી શેરીએ તે કાનકુંવર આવતા રે લોલ
મીઠી તે મોરલી વગાડતા રે લોલ]]> Fri, 25 Jan 2008 14:15:23 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[માતા અંબાજીની આરતી]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માતા-અંબાજીની-આરતી-107100900030_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માતા-અંબાજીની-આરતી-107100900030_1.htm http:

W.DW.D


જય આદ્યા શક્‍તિ મા જય આદ્યા શક્‍તિ,
અખંડ બ્રહ્માંડ દીપાવ્‍યા (2)પડવે પંડિતમા,
જ્‍યો જ્‍યો મા જગદંબે

દ્વિતિયા બેય સ્‍વરૂપ શિવ શક્‍તિ જાણું મા શિવ (2)
બ્રહ્મા ગણપતિ ગાઉ (2) હર ગાવું હરમા, જયો જયો

તૃતીયા ત્રણસ્‍વરૂપ ત્રિભુવનમાં બેઠા મા,ત્રિભુવન (2)
દયા થકી તરવેણી (2) તમે તારૂણી માતા જયોજયો

ચોથે ચતુરા મહાલક્ષ્મી મા સચરાચર વ્‍યાપ્‍યાં, મા (2)
ચાર ભુજા ચૌદિશા, (2) પ્રગટયાં દક્ષિણમાં જયોજયો,

પંચમી પંચ ઋષિ, પંચમી ગુણ પદ્મા, મા પંચમી (2)
પંચ તત્‍વ ત્‍યાં સોહિયે (2)પંચે તત્‍વોમાં જયો જયો

ષષ્ઠિ તું નારાયણી મહિસાસુર માર્યો મા મહિસાસુર (2)
નર નારી ના રૂપે (2)વ્‍યાપ્‍યાં સર્વેમા જયો જયો

સપ્તમી સપ્ત પાતાળ સંધ્‍યા સાવિત્રી માં સંધ્‍યા (2)
ગૌ ગંગા ગાયત્રી (2) ગૌરી ગીતા મા જયો જયો

અષ્ટમી અષ્ટભુજા આવી આનંદા મા (2)
સુનીવર મુનીવર જનમ્‍યા (2) દેવ દૈત્‍યો મા જયો જયો.

નવમી નવકુળ નાગ સૈવે નવદુર્ગા મા સેવે (2)
નવરાત્રીના પૂજન, શિવરાત્રીનાં અર્ચન,

કીધાં હર બ્રહ્મા મા જયો જયો.
દશમી દશ અવતાર જય વિજયા દશમી, મા જય (2)

રામે રામ રમાડયા, (2) રાવણ રોબ્‍યો મા જયો જયો
એકાદશી અગિયારસ કાત્‍યાયની કામા મા કાત્‍યાયની (2)

કામદુર્ગા કાળીકા (2) શ્‍યામાને રામા, જ્‍યો જ્‍યો
બારસે બાળારૂપ બહુચરી અંબા મા બહુચરી (2)

બટુક ભૈરવ સોહીએ કાળ ભૈરવ સોહીએ
ત્‍હારા છે તુજ મા, જ્‍યો જ્‍યો.

તેરશે તુળજા રૂપ તમે તારૂણી માતા, મા તમે (2)
બ્રહમાવિષ્‍ણુ સદાશિવ (2) ગુણતારા ગાતા જ્‍યો જ્‍યો

ચૌદશે ચૌદા સ્‍વરૂપ, ચંડી ચામુંડા મા ચંડી (2)
ભાવ ભક્‍તિ કાંઈ આપો, ચતુરાઈ કાંઈ આપો,
સિંહ વાહિની માતા, જ્‍યો જ્‍યો

પુનમે કુંભ ભર્યો સાંભળજો કરુણા મા સાંભળજો (2)
વસિષ્ઠ દેવે વખાણ્‍યાં માર્કુન્‍ડ દેવે વખાણ્‍યાં,
ગાઈ શુભ કવિતા જ્‍યો જ્‍યો

સવંત સોળસત્તાવન સોળસે બાવીસ મા (2)
સવંતસોળમાં પ્રગટયાં (2) રેવાને તીરે, મૈયા ગંગાને તીરે,
મૈયા જમુના ને તીરે (2) જ્‍યો જ્‍યો મા જગદંબે.

ત્રાંબાવટી નગરી, આઈ રૂપાવટી નગરી માં મંછાવટી નગરી
સોળ સહસ્ત્ર ત્‍યાં સોહીએ (2) ક્ષમા કરો ગૌરી,
મા દયા કરો ગૌરી, જ્‍યો જ્‍યો મા જગદંબે.

શિવ શક્‍તિની આરતી જે કોઈ ગાશે માં જે કોઈ ગાશે (2)
ભણે શિવાનંદ સ્‍વામી (2) સુખ સંપત્તિ થાશે.

હર કૈલાસે જાશે, મા અંબા દુઃખહરશે, મા બહુચર દુઃખ હરશે,
મા કાલી દુઃખ હરશે, મા લક્ષ્મી દુઃખ હરશે જ્‍યો જ્‍યો

ભાવન જાણુ ભક્‍તિ ન જાણું નવજાણું સેવા મા નવ (2)
વલ્લભ ભટ્ટ ને રાખ્‍યો (2) ચરણે સુખ દેવા જયો જયો.

એકમ એક સ્‍વરૂપ અંતર નવધરશો માં અંતર (2)
ભોળા ભવાની ને ભજતાં (2)ભવ સાગર તરશો,
જ્‍યો જ્‍યો મા જગદંબે,

માનો મંડપ લાલ ગુલાલ શોભા બહુસારી મા શોભા (2)
કુકડ કરે છે કિલ્લોલ (2) તુજ ચરણે માડી જ્‍યો જ્‍યો

જય બહુચર બાળી મા જય બહુચર બાળી,
આરાસુરમાં અંબા (2) પાવાગઢકાળી જ્‍યો જ્‍યો.

યા દેવી સર્વભૂતેષુ માતૃરૂપેણ સંસ્‍થિતા
નમસ્‍તસ્‍યૈ નમસ્‍તસ્‍યૈ નમસ્‍તસ્‍યૈ નમો નમઃ

W.DW.D


ૐ જય લક્ષ્મી માતા, મૈયા જય લક્ષ્મી માતા,

ૐ જય લક્ષ્મી માતા, મૈયા જય લક્ષ્મી માતા,
તુમ કો નિસદિન સેવત, હર વિષ્ણુ ધાતા. ૐ

ઉમા, રમા, બ્રહ્માણી, તુમ હી જગ-માતા,
સૂર્ય-ચન્દ્રમા ધ્યાવત, નારદ ઋષિ ગાતા. ૐ

દુર્ગારૂપ નિરંજની, સુખ-સમ્પતિ દાતા,
જો કોઇ તુમ કો ધ્યાવત, રિદ્ધિ સિદ્ધિ ધન પાતા. ૐ

તુમ પાતાલ નિવાસિની, તુમ હી શુભદાતા,
કર્મ પ્રભાવ પ્રકાશિની, ભાવનિધિકી દાતા. ૐ

જિસ ઘર તુમ રહતી, તહં સબ સદ્દગુણ આતા,
સબ સંભવ હો જાતા, મન નહિ ઘબરાતા. ૐ

તુમ બિન યજ્ઞ ન હોતે, વસ્ત્ર ન હો પાતા,
ખાન-પાન કા વૈભવ, સબ તુમસે આતા. ૐ

શુભ-ગુણ મંદિર સુંદર, ક્ષીરોવધિ જાતા,
રત્ન ચતુર્દશ તુમ બિન, કોઇ નહિ પાતા. ૐ

મહાલક્ષ્મીજી કી આરતી, જો કોઇ નર ગાતા,
ઉર આનંદ સમાતા, પાપ ઊતર જાતા. ૐ.]]> Fri, 25 Jan 2008 14:13:27 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[કુમારીકા પુજન કેવી રીતે કરશો?]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/કુમારીકા-પુજન-કેવી-રીતે-કરશો-107100900028_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/કુમારીકા-પુજન-કેવી-રીતે-કરશો-107100900028_1.htm http:

W.DW.D


નવરાત્રિ વ્રતની પરિપૂર્ણતા માટે માર્કેંડેય પુરાણમાં તેનો ઉલ્લેખ છે. જે લોકો નવરાત્રિની પુજા કરતાં હોય છે તેમણે નવરાત્રિ ઉપાસનાના પ્રથમ દિવસે એક કન્યાનું પુજન કરવું જોઈએ , બીજા દિવાસે બે , ત્રીજા દિવસે ત્રણ, ચોથા દિવસે ચાર આ રીતે નવ દિવસ સુધી કન્યાઓનું પુજન કરવું જોઈએ. પુઅજન પોતાના આર્થિક સામર્થ અનુસાર યથાશક્તિ કરવું જોઈએ. જો નવ દિવસ સુધી પુજન ન કરી શકો તો આઠમના દિવસે અવશ્ય સામર્થ્ય કુમારિકા પુજન કરો.સાધકે યથાશક્તિ વસ્ત્ર, આભૂષણ, પુષ્પમાળા, ચંદન વગેરેથી કન્યાઓને દેવી સ્વરૂપ માનીને પુજન કરવું જોઈએ.

પુજા માટે કુમારિકાની પસંદગી

કુમારિકા તે બાલિકા કહેવાય છે કે જે ઓછામાં ઓછી બે વર્ષની થઈ ગઈ હોય અને દસ વર્ષથી વધું ઉંમર ન હોય.

જે કુમારિકાના શરીરે કોઇ પણ પ્રકારની ખોડ ખાંપણ હોય અને જેના શરીરમાંથી દુર્ગંધ આવતી હોય અને જેના બધા જ અંગો પૂર્ણ ન હોય, જે અત્યંત દુર્બળ અને રોગયુક્ત શરીરવાળી હોય તેવી કન્યાઓનો કુમારિકા પુજનમાં સમાવેશ કરવામાં આવતો નથી.

એવી કન્યા જેના જન્મ પહેલા જ તેના પિતાનું મૃત્યું થઈ ગયું હોય અથવા તો જેની માતાના લગ્ન પૂર્વે જ તેનો જન્મ થયો હોય તેવી કુમારિકા પુજન માટે યોગ્ય નથી.

નાનપણથી ત્રાંસી નજરે જોનાર અને તોતળુ બોલનાર કન્યાઓ પણ પૂજન માટે યોગ્ય નથી.

કુમારિકાઓનું પુજન કરવાથી ધનની વૃધ્ધિ થાય છે, દુ:ખ અને દરિદ્રતાનો નાશ થાય છે. શત્રુઓનો નાશ થાય છે. બળમાં વૃધ્ધી થાય છે, પુત્ર પ્રાપ્તિના યોગ રહે છે, વિદ્યા, વિજય, રાજ્ય અને સુખની પ્રાપ્તિ થાય છે.

કુમારિકાનું સ્વરૂપ

જુદા જુદા કારણોને કારણે જુદી જુદી કુમારેકાઓનું પુજન કરવામાં આવે છે :-

W.DW.D


બે વર્ષની ઉંમરની કન્યાને કુમારિકા કહે છે. દુ:ખ અને રદિદ્રતાને દૂર કરવા માટે કુમારિકા રૂપનું પુજન કરવું જોઈએ.

'कुमारस्य व तत्वानि या सृजत्यपि लीलया।'
कादीनपि च देवांस्तां कुमारीं पूज्ययाम्हम्‌॥

જે સ્કંદના તત્વો તેમજ બ્રહ્મા વગેરેની લીલા પૂર્વક રચના કરે છે તે કુમારિ દેવીનું પુજન કરૂ છું આવો સંકલ્પ લઈને પુજન કરો. આ પુજાથી શત્રુઓનો નાશ, ધન, આયુષ્ય અને બળમાં વૃધ્ધિ થાય છે.

ત્રણ વર્ષની ઉંમરની કન્યાને ત્રિમૂર્તિ કહેવામાં આવે છે. ધર્મ, અર્થ અને કામની વૃધ્ધી માટે ત્રિમૂર્ત રૂપની પુજા કરવી જોઈએ.

सत्वादिभिस्त्रिमूर्तियां तैर्हि नानास्वरूपिणी।
त्रिकालव्यापिनी शक्ति त्रिमूर्ति पूजयाम्यहम्‌॥

જેના અનેક રૂપ છે અને જે ત્રણેય કાળમાં વ્યાપ્ત છે, તે ભગવતીની હું પુજા કરુ છું. આ સંકલ્પ લઈને પુજા કરો. ત્રિમૂર્તિની પુજા કરવાતી ધન-ધાન્યની વૃધ્ધી થાય છે અને પુત્ર પ્રાપ્તિ થાય છે.

ચાર વર્ષની ઉંમરની કન્યાને કલ્યાણી કહે છે. રાજ્ય, વિજય ને સુખ મેળવવા માટે અભિભાવથી કલ્યાણી રૂપનું પુજન કરવામાં આવે છે.

कल्याणकारिणी नित्यं भक्ताना पूजितानिशम्‌।
पूज्यामि च तां भक्तया कल्याणी पूजयाम्यहम्‌॥

જેનું હંમેશા પુજન થાય છે તેવી ભક્તોનું કલ્યાન કરનાર સ્વભાવવાળી, અને બધા જ મનોરથોને પૂર્ણ કરનાર ભગવતી કલ્યાણીની હું પુજા કરૂ છું. આ સંકલ્પ લઈને પુજન કરો.

W.DW.D


પાંચ વર્ષની ઉંમરની કન્યાને રોહીણી કહે છે. જુદા જુદા રોગોના નાશ માટે રોહીણીનું પુજન કરવામાં આવે છે.

रोहयन्ती च बीजानि प्राग्जन्मसंचितानि वै।
या देवी सर्वभूतानां रोहिणीं पूजयाम्यहम्‌॥

જે બધા જ પ્રાણીઓની અંદર સંચિત બીજોનું રોપણ કરે છે તે ભગવતી રોહીણીની હું ઉપાસના કરૂ છું. આ સંકલ્પ લઈને પુજન કરવામાં આવે છે.

છ વર્ષની ઉંમરની કન્યાને કાલિકા કહે છે. શત્રુઓનો નાશ કરવા માટે કાલિકા રૂપનું પુજન કરવામાં આવે છે.

काली कालयते सर्व ब्रह्माणुं सचराचरम्‌।
कल्पयान्त समये या तां कालिकां पूजयाम्यहम्‌॥

કલ્પના અંતમાં ચરાચર સહિત આખા બ્રહ્માંડને જે પોતાનામાં વિલિન કરી લે છે તે ભગવતી કાલિકાનું હું પુજન કરૂ છું. આ સંક્લ્પ લઈને પુજન કરવામાં આવે છે.

સાત વર્ષની ઉંમરની કન્યાને ચંડિકા કહેવામાં આવે છે. ઐશ્વર્ય અને ધનની પ્રાપ્તિ માટે ચંડિકાનું પુજન કરવામાં આવે છે.

चतां चण्डपापहरिणीं चण्डिकां पूजयाम्यहम्‌॥
ण्डिकां चण्डरूपां च चण्डमण्ड विनाशिनीम्‌।

જેમનું રૂપ ખુબ જ પ્રકાશમાન છે, જે ચંડ અને મુંડનો સંહાર કરનારી છે તથા જેમની કૃપાથી ઘોર પાપ તુરંત જ નાશ પામે છે. તે ભગવતી ચંડિકાનું હું પુજન કરૂ છું. આ સંકલ્પ લઈને પુજન કરવામાં આવે છે.

આઠ વર્ષની ઉંમરની કન્યાને શામ્ભવી કહે છે. કોઇને મોહીત કરવા માટે, દુ:ખ અને દરિદ્રતા દુર કરવા માટે, તેમજ યુધ્ધમાં વિજય મેળવવા માટે શામ્ભવી રૂપનું પુજન થાય છે.

अकारणात्‌ समुत्पत्तिर्यन्मयैः परिकीर्तिता।
यस्यास्तां सुखदां देवी शाम्भवी पूजयाम्यहम्‌॥

વેદ જેમના સ્વરૂપ છે તે જ વેદ જેમના ઉદભવનાં વિષયમાં કારણનો અભાવ જનાવે તથા બધાને સુખી બનાવવાનો જેમનો સ્વાભાવિક ગુણ છે. તે ભગવતી શામ્ભવીની હું પુજા કરૂ છું. આ સંકલ્પ લઈને પુજા કરવામાં આવે છે.

R SETHIAW.D


નવ વર્ષની ઉંમરની કન્યાને દુર્ગા કહે છે. કોઇ પણ મુશ્કેલ કાર્ય સિધ્ધ કરવા માટે, દુષ્ટ શત્રુનો નાશ કરવા માટે દુર્ગારૂપનું પુજન કરવું જોઈએ.

दुर्गात्‌ त्रायति भक्तं या सदा दुर्गार्तिनाशिनी।
दुर्ज्ञेया सर्व देवानां तां दुर्गां पूजयाम्यहम्‌॥

જે ભક્તોને હંમેશા સંકટથી બચાવે છે, દુ:ખ દુર કરવા માટે જે હંમેશા તત્પર રહે છે તેમજ દેવતાઓ પણ જેમને જાણવામાં અસમર્થ છે તે ભગવતી દુર્ગાની હું પુજા કરૂ છું. તે સંકલ્પ લઈને પુજન કરવામાં આવે છે.

દસ વર્ષની ઉંમરની કન્યાને સુભદ્રા કહેવામાં આવે છે. મનોરથ પૂર્ણ કરવા માટે સુભદ્રારૂપનું પુજન કરવામાં આવે છે.

सुभद्राणि च भक्तानां कुरुते पूजिता सदा।
अभद्र नाशिनी देवी सुभद्रां पूजयाम्यहम्‌॥

જે સુપુજીત રહેનાર ભક્તોનું કલ્યાણ કરવા માટે હંમેશા તત્પર રહે છે. તે અશુભ વિનાશિની ભગવતી સુભદ્રાની હું પુજા કરૂ છું. આ સંકલ્પ લઈને પુજા કરવામાં આવે છે.

કુમારિકા પુજનનું ફળ :-

જે કુમારિકાને અન્ન, વસ્ત્ર અને જળ અર્પણ કરે છે તેનું તે અન્ન મેરૂ સમાન અને જળ સમુદ્ર જેટલું અનંત થાય છે. વસ્ત્રો આપવાથી તે કરોડો-અરબો વર્ષો સુધી શિવલોકમાં પૂજીત થાય છે. ]]> Fri, 25 Jan 2008 14:11:05 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[પાવાગઢની મહાકાળી માંની નવરાત્રી]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/પાવાગઢની-મહાકાળી-માંની-નવરાત્રી-107100900027_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/પાવાગઢની-મહાકાળી-માંની-નવરાત્રી-107100900027_1.htm http:

W.DW.D


પાવાગઢના પર્વતની ટોચ પર મા મહાકાળી બિરાજમાન છે. આ સ્થળ પર્વતની ટોચ પર દરિયાઈ સપાટીથી 2730 ફૂટ ઉંચે આવેલું છે. આની આસપાસનું વાતાવરણ ખુબ જ સુંદર અને મનમોહક છે.

પૌરાણિક દંતકથા અનુસાર પ્રજાપતિ દક્ષે તેમનાં ઘરે એક યજ્ઞનું આયોજન કર્યું હતું અને તેમાં બધા જ દેવી દેવતાઓને આમંત્રણ આપ્યું હતું પરંતું પોતાની પુત્રી પાર્વતી અને તેના પતિ દેવાધિદેવ શંકરને આમંત્રણ નહોતુ આપ્યું છતાં પણ પોતાના પતિની અવગણના કરીને દેવી સતી ત્યાં ગયાં જ્યાં તેઓ પોતાના પતિનું વારંવાર અપમાન થતું જોઈને તેઓ તે સહન ન કરી શક્યાં અને પોતે અગ્નિકુંડમાં કુદી પડ્યાં. આ વાતની જાણ જ્યારે ભગવાન શંકરને થઈ ત્યારે તેઓ ત્યાં પહોચીને સતીના બળેલા દેહને જોઈને અતિ કોપાયમાન થયાં અને તેમના દેહને લઈને આખા બ્રહ્માંડમાં પરિભ્રમણ કરવા લાગ્યાં. ભગવાન શિવના આ રૂપને જોઈને બધાં જ દેવતાંઓ ખુબ જ ભયભીત થયાં તેથી ભગવાન વિષ્ણુંએ તેમના સુદર્શન ચક્ર દ્વારા સતીના દેહને ટુકડાઓમાં વિભાજીત કરી દીધો. દેવી સતીના દેહના ટુકડાઓ જ્યાં જ્યાં પડ્યાં ત્યાં ત્યાં મોટી મોટી શક્તિપીઠો સ્થાપિત થઈ ગઈ. આખા ભારતમાં આવી બાવન શક્તિપીઠો છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે દેવીના દેહની જમણા પગની આંગળી આ જ્ગ્યા પર પડી હતી. તેથી અહીં આ શક્તિપીઠની સ્થાપના થઈ હતી.

આ ઉપરાંત એક બીજી દંતકથા પણ પાવાગઢ સાથે જોડાયેલી છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે આ પર્વત પર વર્ષો પૂર્વે વિશ્વામિત્રે મહાકાળીની આરાધના કરી હતી અને તેમની સ્થાપના કરી હોવાનું માનવામાં આવે છે.

W.DW.D


આ સિવાય પણ ઘણી બધી દંતકથાઓ પાવાગઢ સાથે જોડાયેલી છે. જેમકે એવું પણ માનવામાં આવે છે કે એક વખત મહાકાળી મા એ મનુષ્યનું રૂપ ધારણ કરીને નવરાત્રિ મહોત્સવ દરમિયાન રાજમહેલમાં ગવાઈ રહેલા ગરબામાં ભાગ લેવા માટે આવ્યાં તો તેમના સૌદર્યને જોઈને રાજા પતાઈ અંજાઇ ગયા6 અને તેઓએ દેવીનો પાલવ પકડીને તેને પોતાની સાથે રાજમહેલમાં જવા માટે કહ્યું તો દેવીએ તેના પર કોપાયમાન થઈ ગયાં અને તેને શ્રાપ આપી દિધો કે તારા રાજનો નાશ થશે. દેવીના શ્રાપના કારણે રાજાના રાજપાઠનો થોડાક સમયમાં નાશ થયો.

પાવાગઢ ફક્ત હિંદુઓનું જ ધાર્મિક સ્થળ નથી પરંતુ મુસ્લીમ અને જૈનોનું પણ ધાર્મિક સ્થાન છે. પાવાગઢમાં કરાયેલ પ્રાચીન કારિગરી હજું પણ જોવા મળે છે. અને આ બધું જ બાંધકામ ઇસ્લામી શાસનકાળ દરમિયાન થયેલું છે. તેમાં જુમા મસ્જીદનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ મસ્જીદ તેની નકશીકામના કારણે આખા જગતમાં પ્રસિધ્ધ છે.

W.DW.D


શ્રી લકુલીશ મંદિર પાવાગઢનું સૌથી પ્રાચીન મંદિર માનવામાં છે. આ મંદિરને મહાકાળી માતાના પ્રમુખ ભૈરવ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ મંદિરની ઉત્તર દિશામાં ત્રિવેણી કુંડ આવેલો છે જે (ગંગા, જમુના અને સરસ્વતી) શુધ્ધ પાણીના સંગ્રહણ માટે બંધાયેલો છે. માતાજીના મંદિરની સામે રાજા પતાઈનો મહેલ આવેલો છે. જે એક જમાનામાં રાજવીઓનો મહેલ ગણાતો હતો.પાવાગઢમાં પગથિયાવાળી વાવ સ્વરૂપે ઓળખાતી એકમાત્ર ઈમારત અત્યારે છે. આ વાવ લગભગ ચાર માળની છે. અને તેની લંબાઈ 190 ફૂટ છે અને પહોળાઈ 10 ફૂટ છે.

પાવગઢમાં નવરાત્રિ દરમિયાન ભારે ભીડ જોવા મળે છે. પાવાગઢનું ધાર્મિક મહ્ત્વ પણ ખુબ જ છે. ઘણાં લોકો અહીં ચાલતાં પગપાળા પણ આવે છે. અહીં ખુબ જ શ્રધ્ધાથી આવનાર દરેકની ઇચ્છા મા અવશ્ય પૂર્ણ કરે છે. પહેલાં તો અહી પગથિયા ચડીને જ જવું પડતું હતું પરંતું હવે તો રોપ વે ની વ્યવસ્થા પણ થઈ ગઈ છે. તેથી હવે માતાજીનાં દર્શન કરવા ખુબ જ સરળ થઈ ગયાં છે.

ગુજરાતના આ રળિયામણા અને ધાર્મિક સ્થળની મુલાકાત લેવા માટે ગુજરાત સરકારે ઘણી બસની પણ વ્યવ્સ્થા કરી છે. આ સ્થળ વડોદરાથી માત્ર 49 કિ.મી. નાં અંતરે આવેલું છે. પાવાગઢ સાથે રાજ્યાના બધા જ ધોરીમાર્ગો સંકલયેલા છે તેથી ત્યાં પહોચવું ખુબ જ સરળ છે.

પહેલાં ત્યાં ટ્રેન માર્ગે પણ પહોચાતું હતું પરંતુ તાજેતરમાં સરાકારે આ ટ્રેન બંધ કરી દીધી છે. હવે ત્યાં પહોચવા માટે ફક્ત એક ધોરીમાર્ગ જ છે. ]]> Fri, 25 Jan 2008 14:08:42 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 પારૂલ ચૌધરી <![CDATA[ગુજરાતનો ગૌરવવંતો મહોત્‍સવ નવરાત્રી]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/ગુજરાતનો-ગૌરવવંતો-મહોત્‍સવ-નવરાત્રી-107100900023_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/ગુજરાતનો-ગૌરવવંતો-મહોત્‍સવ-નવરાત્રી-107100900023_1.htm http:

W.D

યા દેવી સર્વભૂતેષુ શક્તિરૂપેણ સંસ્‍થિતા
નમસ્‍તસ્‍યૈ નમસ્‍તસ્‍યૈ નમસ્‍તસ્‍યૈ નમો નમઃ

નવરાત્રી ઉત્‍સવ એટલે નવ રાતોનો મહોત્‍સવ, નવરાત્રી એટલે ગુજરાત ની અસ્‍મિતા, ઓળખાણ. આ ઉત્‍સવ દરમ્‍યાન ગુજરાતીઓ શેરીઓમાં - પોળોમાં - મેદાનોમાં ગરબે ઘુમવા ઉમટી પડે છે. 'જ્‍યાં જ્‍યાં વસે એક ગુજરાતી સદા કાળગુજરાત' કવિ અરદેશરની આ કાવ્‍ય પંક્‍તિ ને અનુરૂપ ફક્‍ત ગુજરાતમાંજ નહીં, પરન્‍તુ જ્‍યાં જ્‍યાં ગુજરાતીઓ વસેલા છે, ત્‍યાં ત્‍યાં તેમણે આ ઉત્‍સવની મહેક પહોંચાડી દીધી છે. આ ઉત્‍સવ માટે ગુજરાતીઓજ નહિં, પરંતુ તેમની સાથે વસતાં અન્‍ય પ્રદેશવાસીયો પણ રાહ જુએ છે. ગુજરાતીઓ માટે તો નવરાત્રી એક મહોત્‍સવ જ છે, જે દર વર્ષે ગુજરાતીઓ ને ગાંડા કરી મુકે છે. એક સરખા નવ દિવસ સુધી રાત્રે ગરબે ઘુમવું અને આખી રાત માણવી એ એક અણમોલ લ્‍હાવો છે, જે ગુજરાતીઓ દર વર્ષે માણે છે.

નવરાત્રી એટલે નવદિવસ આદ્યશક્‍તિ માતા નવદુર્ગાની ઉપાસના અને ભક્‍તિ. હિન્‍દુ ધર્મમાં પાંચ દેવો મુખ્‍ય રીતે પુજાય છે - ગણપતિ, મહાદેવ શંકર, ભગવાન વિષ્‍ણુ, સૂર્ય દેવ અને આદ્યશક્‍તિ માં. દરેક જીવાત્‍મા ના જીવનમાં માતાનું સ્‍થાન હમેશા ઉંચુ હોય છે. પિતા કરતાં માતાનું મહત્‍વ વધારે હોય છે. માતા એ જનની છે - બાળકનું લાલન પાલન કરનાર છે, માતા વગર સૃષ્ટિ સંભવી શકે જ નહિં - તેથી જ માતાનું અનેરૂં સ્‍થાન હોવાથી હમેશા માતાને પહેલા પ્રણામ કરવામાં આવે છે. ઈશ્‍વરમાં પહેલાં માતા ના સ્‍વરૂપનું નિરૂપણ કરવામાં આવે છે.

ત્‍વમેવ માતા ચ પિતા ત્‍વમેવ
ત્‍વમેવ બંધુચ સખા ત્‍વમેવ
ત્‍વમેવ વિદ્યા દ્રવિણમ્‌ ત્‍વમેવ
ત્‍વમેવ સર્વમ્‌ મમ્‌ દેવ દેવ

તેથી જ નવરાત્રી દરમ્‍યાન માતાની ભક્‍તિ કરવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં નવરાત્રી ઉત્‍સવ આસો સુદ 1 થી આસો સુદ 9 સુધી ઉજવાય છે અને આસો સુદ 10 વિજયાદશમી ને દિવસે માતાજીને વિદાય અપાય છે.
પરંતુ દેવી સંપ્રદાય પ્રમાણે વર્ષમાં ચાર નવરાત્રી હોય છે -

ચૈત્ર સુદ 1 થી ચૈત્ર સુદ 9
અષાઢ સુદ 1 થી અષાઢ સુદ 9

દુર્ગોત્‍સવ -
આસો સુદ 1 થી આસો સુદ 9
મહાસુદ 1 થી મહાસુદ 9

આ ચારે નવરાત્રીઓમાં દેવી સંપ્રદાય વાળા એક સરખી રીતે ભક્‍તિ ઉપાસના કરે છે, પરંતુ આ ચારેયમાં બે નવરાત્રીઓનું મહત્‍વ વધુ છે.

ચૈત્ર સૂદ 1 થી ચૈત્ર સુદ 9
આસો સુદ 1 થી આસો સુદ 9

યોગાનુયોગ આ બન્ને નવરાત્રી દરમિયાન મર્યાદા પુરૂષોત્તમ ભગવાન શ્રીરામ નો ઉલ્લેખ થાય છે. ચૈત્ર નવરાત્રી ની સમાપ્તી ચૈત્ર સુદ 9 એટલે ભગવાન શ્રી રામ નો પ્રાર્દુભાવનો દિવસ. અને દેવી ભાગવત અનુસાર આસો સુદ 1 થી આસો સુદ 9 ના દિવસોમાં ભગવાન શ્રીરામે આદ્યશક્‍તિ માતાની ઉપાસના કરીને વિજયાદશમી ને દિવસે રાવણ સાથે યુદ્ધ કરવા લંકા જવા સમુદ્ર તટ થી પ્રયાણ કર્યું હતું.

W.D

ચૈત્ર સુદ 1 થી ચૈત્ર સુદ 9 ચૈત્ર નવરાત્રી માતાના અનુષ્ઠાન - ઉપાસના માટે ઉત્તમ ગણવામાં આવે છે -આસો સુદ 1 થી આસો સુદ 9 શરદ નવરાત્રી, માતાની ભક્‍તિપૂર્ણ ગીતોથી ઉપાસના કરવા માટે ઉત્તમ ગણાય છે. ગુજરાત નો ગરબો એટલે આસો સુદ 1 થી આસો સુદ 9 શરદ નવરાત્રી દરમ્‍યાન ગવાતા માતાજીના ભક્‍તિપૂર્ણ ગીતો. આ ગરબાનો ઉદ્‌ભવ કેવી રીતે થયો, તેની ઐતિહાસિક તારીખ એક સંશોધનનો વિષય છે. પૂર્ણ પુરૂષોત્તમ ભગવાન શ્રીકૃષ્‍ણ ની રાસલીલા એ આનું ઉદ્‌ગમ સ્‍થાન કહી શકાય. પાંચ હજાર વર્ષ પહેલાં ભગવાન શ્રીકૃષ્‍ણ-રાધાજી અને ગોપીયો રાસ રમતાં હતા. ગરબો પણ, તેનો જ એક પ્રકાર છે. ગરબામાં પણ રાસ છે, નૃત્‍ય છે, લય છે, સંગીત છે. ગરબે ઘુમવું એ પણ એક કળા છે અને ગરબે ઘુમનાર દરેક કલાકાર છે.

આજ થી લગભગ ત્રણસો વર્ષ પહેલાં ગુજરાતમાં ગરબો લખનાર અને ગાનાર પ્રસિદ્ધ ભક્‍ત કવિઓ હતા - વલ્લભભટ્ટ ધોળાવાળા-પ્રેમાનંદ-દયારામ. આજે પણ તેમના ગરબાઓ તેટલાજ ઉત્‍સાહ થી ગવાય છે. આધુનિક યુગમાં ઘણા નવાં ગરબાઓ રચાય અને ગવાય છે, તેમાં જીતુ ભગત, નંદુ ભગત વિગેરે ભક્‍ત કવિઓ પ્રસિદ્ધ છે. આજે ગરબા ગાવાનું સ્‍વરૂપ ઘણું બદલાઇ ગયું છે. પહેલા તાળીઓનાં તાલે ગરબા ગવાતા આજે ઓરકેસ્‍ટ્રા ઉપર યુવક-યુવતીઓ ગરબે ઘુમે છે. મોટા મોટા પ્‍લોટોમાં પ્રકાશ અને સંગીતનું સંયોજન થાય છે. છેલ્લા 25 વર્ષો થી ડિસ્‍કો ડાંડિયા નું પ્રમાણ વધી ગયું છે, પ્રણાલિકાગત ગરબાઓ હવે બહુ ઓછા જોવા મળે છે. મોટા શહેરોમાં આનુ પ્રમાણ વધું છે, ગુજરાતના ગામડાઓ આજે પણ ભક્‍ત-કવિઓના ગરબા, તાળીઓના તાલે ગુંજે છે.

આવા નવરાત્રી મહોત્‍સવમાં આદ્યશક્‍તિ નવદુર્ગાની આરાધના, અનુષ્ઠાન અને ભક્‍તિ કરવામાં આવે છે. આ નવદુર્ગાનું વર્ણન દેવી કવચમાં નીચે મુજબ કરવામાં આવ્‍યું છે.

પ્રથમં શૈલપુત્રી ચ દ્વિતીયં બ્રહ્મચારિણી
તૃતીયં ચન્‍દ્રઘણ્‍ટોતિ ર્કષ્‍માણ્‍ડેતિ ચર્તુથમ્‌
પંચમં સ્‍કન્‍દમાતેતિ ષષ્ઠં કાત્‍યાયનીતિ ચ
સપ્તમં કાલરાત્રીતિ મહાગૌરીતિ ચાષ્ટમમ્‌
નવમં સિદ્ધિદાત્રી ચ નવદુર્ગા પ્રકીર્તિતા.

તે મુજબ નવદુર્ગા શૈલપુત્રી, બ્રહ્મચારિણી ચન્‍દ્રઘણ્‍ટોતિ, ર્કષ્‍માણ્‍ડેતિ, સન્‍દમતિતિ, કાત્‍યાયનીતિ, કાલરાત્રી, મહાગોરી અને સિદ્ધિદાત્રી ઉપાસ્‍ય દેવીઓ છે. નવરાત્રી એટલે નવરાત સુધી માતાની પૂજા-ઉપાસના કરવાની હોય છે અને દસમેં દિવસે માતાજીને વિદાય આપવામાં આવે છે. નવરાત્રીની સુદ-1 ને દિવસે માતાજીની સ્‍થાપના કરવામાં આવે છે. સ્‍થાપના વખતે નવદુર્ગાની સ્‍થાપના સાથે શ્રી ગણેશ, ગોત્રીજ નવગ્રહ, મહાદેવીજી તથા ત્રણે મહાદેવીઓ મહાકાલી-મહાલક્ષ્મી-મહાસરસ્‍વતીની પણ સ્‍થાપના કરવામાં આવે છે.

ૐ શક્‍તિ ૐ શક્‍તિ ૐ શક્‍તિ ૐ
બ્રહ્મશક્‍તિ વિષ્‍ણુશક્‍તિ શિવશક્‍તિ ૐ
આદિશક્‍તિ મહાશક્‍તિ પરાશક્‍તિ ૐ
ઇચ્‍છાશક્‍તિ ક્રિયાશક્‍તિ જ્ઞાનશક્‍તિ ૐ

માતા નવદુર્ગામાં દરેક શક્‍તિઓ નીહિત છે, તે આદ્યશક્‍તિ છે, તે ભાવનાથી, માતાની સ્‍થાપના કરાય છે.

સર્વ મંગલ માંગલ્‍યે, શિવે સર્વાથ સાધિકે
શરણ્‍યૈ ત્ર્યબંકે ગૌરી નારાયણી નમોસ્‍તુતે

માતાની પ્રાર્થનાનો મંત્ર છે. નીચેના મંત્રથી માઁ નવદુર્ગાનું ધ્‍યાન કરાય છે.

ૐ સિંહસ્‍થાશશિશેખરા મરકત પ્રખ્‍યૈશ્‍ચ શ્‍ચતુર્ભિભુજૈઃ
શંખચક્ર ધનુઃ શરાં શ્‍ચધ્‍ધતીનેત્રૈસ્ત્રિભિઃ શોભિતા
આમુક્‍તાંગદ - હારકંકણ ત્‍કાંચીરણન્નૂપૂરા
દુર્ગાદુર્ગતિહારિણી ભવતુ નો રત્‍નોલ્લ સત્‍કુંડલા ]]> Fri, 25 Jan 2008 14:06:01 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[દુર્ગામાતાના સાક્ષાત નવ રૂપો]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/દુર્ગામાતાના-સાક્ષાત-નવ-રૂપો-107100900022_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/દુર્ગામાતાના-સાક્ષાત-નવ-રૂપો-107100900022_1.htm http:

W.DW.D


નવરાત્રી આખા ભારતમાં ખુબ જ હર્ષોલ્લાસ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવાર નવ દિવસ સુધી ચાલે છે. આ નવ દિવસની અંદર આપણે પાર્વતી, લક્ષ્મી અને સરસ્વતીની નવ દેવીઓના રૂપમાં પુજા કરીએ છીએ. પહેલા દિવસે પાર્વતીના ત્રણ સ્વરૂપ (કુમારી, પાર્વતી અને મહાકાલી) આગળના ત્રણ દિવસોમાં લક્ષ્મી માતાના સ્વરૂપોની અને પાછળના ત્રણ દિવસોમાં સરસ્વતીના ત્રણ રૂપોની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ ત્રણેય દેવીઓ શક્તિ, જ્ઞાન અને સંપદાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તો આ શક્તિના નવ રૂપો વિશે થોડીક માહિતી લઇએ.

પ્રથમ નવરાત્રમાં દુર્ગા શૈલીપુત્રી -
આદિશક્તિ શ્રી દુર્ગાનું પહેલું સ્વરૂપ શ્રી શૈલીપુત્રીનું છે. આ પર્વતરાજ હિમાલયની પુત્રી હોવાથી તેને શૈલીપુત્રી કહેવામાં આવે છે. નવરાત્રીના પ્રથમ દિવસે આની આરાધના અને પૂજા કરવામાં આવે છે. આમની પુજા કરવાથી મુલાધાર ચક્ર જાગ્રત થાય છે જેના દ્વારા સાધકને ચક્ર જાગ્રત થવાથી મળતી સિધ્ધીઓ તેની જાતે જ પ્રાપ્ત થઈ જાય છે.

બીજા નવરાત્રમાં દુર્ગા શ્રી બ્રહ્મચારિણી -
આદિશક્તિ શ્રી દુર્ગાનું બીજું સ્વરૂપ બ્રહ્મચારિણીનું છે. અહીંયા બ્રહ્મચારિણીનું તાત્પર્ય તપશ્ચારિણી છે. તેમણે ભગવાન શંકરને પતિ સ્વરૂપે પ્રાપ્ત કરવા માટે ઘોર તપસ્યા કરી હતી. એટલા માટે તે તપશ્ચારિણી અને બ્રહ્મચારિણીના નામથી ઓળખાય છે. નવરાત્રીના બીજા દિવસે આમની પુજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. આમની પૂજા કરવાથી મનુષ્યમાં તપ, ત્યાગ, વૈરાગ્ય, સદાચાર અને સંયમની વૃધ્ધી થાય છે. તેમજ મન પણ કર્તવ્ય પથ પરથી વિચલીત થતું નથી.

W.DW.D


ત્રીજા નવરાત્રમાં દુર્ગા શ્રી ચંદ્રઘંટા -
આદિશક્તિ દુર્ગાનું ત્રીજુ રૂપ એટલે શ્રી ચંદ્રઘંટા. આમના મસ્તક પર ઘંટના આકારનો અર્ધચંન્દ્ર છે. એટલા માટે તેમને ચંદ્રઘંટા કહેવામાં આવે છે. નવરાત્રીના ત્રીજા દિવસે આ દેવીની પૂજા અર્ચના કરવામાં આવે છે. આમની પુજા કરવાથી મણિપુર ચક્રની પ્રાપ્તિ થાય છે અને તેના દ્વારા મળતી સિધ્ધિઓ તેની જાતે જ મળી જાય છે તેમજ સાંસારિક કષ્ટોથી મુક્તિ મળી જાય છે.

ચોથા નવરાત્રમાં દુર્ગા શ્રી કૂષ્માંડા -
આદિશક્તિ દુર્ગાનું ચોથું સ્વરૂપ એટલે શ્રી કૂષ્માંડા. પોતના ઉદરમાંથી બ્રહ્માંડને ઉત્પન્ન કરવાને કારણે તેમને કુષ્માંડા દેવીના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. કુષ્માંડા દેવીના પૂજનથી અનાહત ચક્ર જાગૃતિની સિધ્ધિઓ પ્રાપ્ત થાય છે. શ્રી કુષ્માંડાની ઉપાસના કરવાથી બધા જ રોગો અને કષ્ટો નાશ પામે છે. આમની ભક્તિથી આયુષ્ય, બળ અને આરોગ્યની વૃધ્ધી થાય છે.

W.DW.D


પાંચમા નવરાત્રમાં દુર્ગા શ્રી સ્કંદમાતા -
આદિશક્તિ દુર્ગાનું પાંચમુ રૂપ એટલે શ્રી સ્કંદમાતા છે. શ્રી સ્કંદ (કુમાર કાર્તિકેય) ની માતા હોવાને કારણે તેમને શ્રી સ્કંદમાતા કહેવામાં આવે છે. નવરાત્રીના પાંચમા દિવસે આમની પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. તેમની આરાધના કરવાથી વિશુધ્ધ ચક્રથી પ્રાપ્ત થનાર સિધ્ધિઓ મળે છે. તેમજ મૃત્યુંલોકમાં જ સાધકને પરમ શાંતિ અને સુખનો અનુભવ થાય છે. આને માટે મોક્ષનો દ્વાર તેની જાતે જ સુલભ થઈ જાય છે.

છઠ્ઠા નવરાત્રમાં દુર્ગા શ્રી કાત્યાયની -
આદિશક્તિ દુર્ગાનું છઠ્ઠું સ્વરૂપ એટલે શ્રી કાત્યાયની. મહર્ષી કાત્યાયનીની તપસ્યાથી પ્રસન્ન થઈને આદિશક્તિએ તેમના ઘરે પુત્રી સ્વરૂપે જન્મ લીધો હતો. એટલા માટે તે શ્રી કાત્યાયની કહેવાય છે. નવરાત્રીના છઠ્ઠા દિવસે આનમી પૂજા અર્ચના કરવામાં આવે છે. શ્રી કાત્યાયનીની ઉપાસના કરવાથી આજ્ઞા ચક્ર જાગૃત થવાથી સિધ્ધિઓ પ્રાપ્ત થાય છે. તે આ લોકમાં રહીને પણ અલૌકીક તેજ અને પ્રભાવ મેળવે છે. તેમજ તેના રોગ, ભય, સંતોષ, શોક વગેરે તમામ મુશ્કેલીઓનો નાશ થઈ જાય છે.

સાતમા નવરાત્રમાં દુર્ગા શ્રી કાલરાત્રી -
આદિશક્તિ શ્રીદુર્ગાનું સાતમું સ્વરૂપ એટલે શ્રી કાલરાત્રી છે. આ કાળનો નાશ કરનારી છે. એટલા માટે કાલરાત્રી કહેવાય છે. નવરાત્રીના સાતામા દિવસે આમની પૂજા અર્ચના કરવામાં આવે છે. આ દિવસે સાધકે પોતાનું ચિત્ત ભાનુ ચક્ર (કપાળની વચ્ચે) સ્થિર કરીને સાધના કરવી જોઈએ. શ્રી કાલરાત્રીની સાધના કરવાથી સાધકને ભાનુ ચક્ર જાગૃત થવાથી તેની સિધ્ધિઓ તેની મેળે જ પ્રાપ્ત થઈ જાય છે.

W.DW.D


આઠમા નવરાત્રમાં દુર્ગા શ્રી મહાગૌરી -
આદિશક્તિ દુર્ગાનું આઠમું સ્વરૂપ એટલે શ્રી મહાગૌરી. આમનો વર્ણ ગોરો છે એટલા માટે તેમને મહાગૌરી કહેવામાં આવે છે. નવરાત્રીના આઠમા દિવસે આમની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ દિવસે સાધકે પોતાનું ચિત્ત સોમચક્ર ઉર્ધ્વ લલાટ પર સ્થિર કરીને સાધના કરવી જોઈએ. શ્રી મહાગૌરીની આરાધના કરવાથી સોમચક્ર જાગૃત થવાથી તેની સિધ્ધિઓ પ્રાપ્ત થાય છે. આમની ઉપાસના કરવાથી અસંભવ કાર્ય પણ સંભવ બની જાય છે.

છેલ્લા નવમા નવરાત્રમાં દુર્ગા શ્રી સિદ્ધિદાત્રી -
આદિશક્તિ શ્રી દુર્ગાનું નવમું સ્વરૂપ એટલે શ્રી સિદ્ધિદાત્રીનું છે. આ બધા જ પ્રકારની સિધ્ધિઓની દાત્રી છે એટલા માટે તેને સિદ્ધિદાત્રી કહેવામાં આવે છે. નવરાત્રીના નવમા દિવસે આમની પુજા અર્ચના કરવામાં આવે છે. આ દિવસે સાધકે પોતાનિં ચિત્ત નિર્વાણ ચક્ર એટલે કે મધ્ય કપાળમાં કરીને સાધના કરવાથી તેને બધા જ પ્રકારની સિધ્ધિની પ્રાપ્તિ થાય છે. સૃષ્ટીમાં કઈ પણ તેના માટે અગમ્ય નથી રહી જતું. ]]> Fri, 25 Jan 2008 14:02:43 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 પારૂલ ચૌધરી <![CDATA[શ્રી મહા શક્તિની ઉપાસનાનું મહત્વ]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/શ્રી-મહા-શક્તિની-ઉપાસનાનું-મહત્વ-107100900021_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/શ્રી-મહા-શક્તિની-ઉપાસનાનું-મહત્વ-107100900021_1.htm http:

W.D

જ્ઞાન શક્તિ, ક્રિયા શક્તિ, પરાશક્તિ, ચિત્તશક્તિ વગેરે અનેક શક્તિયો છે. શક્તિ જ વિશ્વની સુષ્ટિનાં ઉદ્ભવનો આધાર છે. શક્તિ જ વિશ્વની પરિપોષણનો આધાર છે. આ જ રીતે વિશ્વના વિલયનો આધાર પણ શક્તિ છે.

સ્થિર સુષ્ટિ હોય કે અસ્થિર સુષ્ટિ હોય, પિંડ સુષ્ટિ હોય કે બ્રહ્માંડ સુષ્ટિ, બધી સુષ્ટિને ચલાવવા માટે અને ટકાવી રાખવા માટે શક્તિની અવશ્ય જરૂર પડે છે. આ શક્તિયો સૂક્ષ્મ બ્રહ્મશક્તિના રૂપમાં ઓળખાય છે.

પિંડ સુષ્ટિ એટલેકે અમારા શરીરમાં પણ બ્રહ્માંડ સૃષ્ટિની જેમ જ અનેક ક્રિયામાં પ્રક્રિયા, અનેક અવસ્થાઓનું પરિવર્તન, તેમને ધારણ કરવું, વિનાશ પ્રક્રિયા આ બધા કામ શક્તિ દ્રારા જ સિધ્ધ થાય છે.

કોઈપણ વસ્તુનો ઉદ્ભભવ કરાવવાવાળી શક્તિ બ્રાહ્મી શકિત કહેવાય છે. પૌરાણિક સંદર્ભમાં આ શક્તિને અમે બ્રહ્માં ના રૂપમાં જાણીએ છીએ.

તેની સ્થિતિ કરાવવાવાળી શક્તિ વૈષ્ણવી શક્તિ કહેવાય છે. પોરાણિક સંદર્ભમાં આ શક્તિને વિષ્ણુના રૂપમાં માનીએ છે અને તેને લય કરવાવાળી શક્તિ શૈવી શક્તિ કહેવાય છે. પૌરાણિક સંદર્ભમાં અમે આ શક્તિને શિવના રૂપમાં જાણીએ છીએ.

સ્થૂળ જગત અને આ જ રીતે અમારાં શરીરની અનેક અવસ્થાઓમાં સતત નવાં પરિવર્તન, તેને ધારણ કરવા, સતત અનેક અવસ્થાઓ અને ક્રિયાઓનુ વિઘટન, નાશ અને અન્યમાં વિલય આ બધું કામ શક્તિ દ્રારા જ સિધ્ધ થાય છે.

જેવી રીતે અખિલ વિશ્વને સૂર્ય થી પ્રકાશ, તાપ અને ઉર્જા મળે છે. જેના વગર, જીવન ક્રમ શક્ય નથી. તે જ રીતે અમારાં શરીરમાં પણ અનેક સૂર્યની જેમ પ્રકાશિત પ્રકાશ, તાપ અને ઉર્જાના સ્ત્રોત આવેલા છે. જેને કુળ્ડલીની શક્તિ કહેવાય છે.

અમને આ કુળ્ડલીની શક્તિનો બોધ એ માટે નથી થઈ શકતો કારણ કે તે સુપ્ત અવસ્થામાં જ રહે છે. તેના જાગરણનું સંસાધન કરવાનું હોય છે. આ પ્રક્રિયાને 'કુળ્ડલીની જાગરણ' કહે છે. કુળ્ડલીની જાગરણ પછી અમારા શરીરમાં સુપ્ત અવસ્થામાં વ્યાપેલી અનેક શક્તિયો અસિમિત માત્રામાં પરિલક્ષિત થવા માંડશે. જેને કુળ્ડ્લીની શક્તિ કહે છે.

પરંતુ કુળ્ડલીનીને જાગૃત કરવાની પ્રક્રિયામાં વધુ સાવધાની, સતત પ્રવાસ, વધુ ગંભીરતા અને તીવ્ર અનુશાસનની આવશ્યકતા હોય છે. કારણ કે કોઈ પણ શક્તિના પ્રસ્ફૂટન પછી તેને વિનષ્ટ નથી કરી શકાતા. તેનાથી તો ઘનાત્મક અથવા ઋણાત્મક પ્રભાવ પ્રાપ્ત થઈને જ રહે છે.

અણુબોંબ વિસ્ફોટ પછી જે રીતે અનેક વર્ષો સુધી તેના વિકિરણ પ્રભાવથી અનેક પ્રકારનું નુકશાન ઉઠાવવું પડે છે તે જ રીતે કુળ્ડલીની શક્તિથી ઉત્કિત ઉર્જાના ઋણાત્મક પક્ષનું પણ અનેક ક્ષેત્રોમાં બહું લાંબા સમય સુધી નુકશાન ઉઠાવવું પડે છે.

W.D

તેથી જરૂરી છે કે નિષ્ણાત ગુરૂના નિર્દેશનમાં જ 'કુળ્ડલીની જાગરણ' ઉપક્રમ કરવામાં આવે. તેથી જ તો ભારતીય ઋષિયોયે લખ્યું છે કે - 'ગુરૂ ઉપદેશોજ્ઞેયત' અર્થાત ગુરૂ મુખથી જ સમજો.

આ શક્તિયોના પ્રતિનિધિના રૂપમાં આપણે બ્રહ્મા-વિષ્ણુ-મહેશ(શિવ)ના રૂપમાં પૌરાણિક આખ્યાનોના અંતર્ગત પૂજન કરીએ છીએ. અમારી ભારતીય સંસ્કૃતિની કુળ્ડલીની જાગરણની પ્રક્રિયાની પહેલી શરૂઆત ગંભીર અને સંપૂર્ણ સુરક્ષિત પ્રક્રિયા છે.

કોઈપણ ઉર્જાના સંવહનના બે આધાર છે. - ઘન ઉર્જા(ઘન વિદ્યુત) અને ઋણ ઉર્જા (ઋણ વિદ્યુત). ઘન ઉર્જાના રૂપમાં બ્રહ્મા-વિષ્ણુ-મહેશ(શિવ)નુ પૂજન કરવામાં આવે છે. પરંતુ ઋણ ઉર્જા, જે કોઈ ઉર્જાને સંચાલિત કરવાનું કામ કરે છે, તેને આપણે ભારતીય પરંપરામાં શક્તિના રૂપમાં પૂજીએ છીએ. આ જ છે ભારતની શક્તિ પરંપરા અર્થાત શક્તિ ઉપાસના ક્રમ.

કળિયુગમાં આ સ્વરૂપનો આરાધન-અનુષ્ઠાન અને ધારણા - ઘ્યાન થકી ઇષ્ટની પ્રાપ્તિ અને અનિષ્ટનું નિરસન વધુ સુલભ અને ઉત્તમ ફળદાયી સિદ્ધ થાય છે. આથી જ પુરાણોની પ્રજ્ઞા પણ પોકાર કરે છે,જેમ એક અને અખંડ સચ્ચિદાનંદ સ્વરૂપ પરમાત્માને ઋષિઓએ બ્રહ્મા હરિહરરૂપે સૌ કોઈના નિકટવર્તી બનાવ્યા છે, તેમ આદિત્ય, વિનાયક અને શકિત પણ એ જ પરમતત્ત્વની વધુ સઘન અભિવ્યકિત છે. જેવી રીતે કૃત, ત્રેતા અને દ્વાપર યુગોની જેમ એક મહાકાળપુરુષ જ કળિરૂપે વ્યકત થયા છે, તેવી જ રીતે વિનાયક અને ચંડી પણ તેનું જ રૂપાંતરણ છે. આથી જ આ કાળમાં કળિ, ભગવાન વિનાયક અને ભગવતી ચંડીનું માહાત્મ્ય વધુ છે. કોઈ યુગ અનિષ્ટનો હોતો નથી અને કેવળ વિશેષતાઓ જ વિભિન્ન હોય છે. તેવી જ રીતે ચંડી અને વિનાયકનું નામસ્મરણ કળિયુગમાં ઇષ્ટ પ્રાપ્તિ માટે વધુ લાભપ્રદ અને સરળ છે. રિદ્ધિ-સિદ્ધિ રૂપ શકિતઓ શ્રીગણેશને સ્વાધીન છે તો વળી, સ્વયં ગણેશજી ગિરિજા-પાર્વતી માતામાંથી સ્ફુરણ પામ્યા છે.

તત્વત: અખિલાઈ એક જ છે, પરંતુ વિવર્તના જે-તે રૂપથી ઉઘ્ર્વીકરણનો જે તે માર્ગ ક્રમિક રીતે જાળવવો જરૂરી છે, તેવી જ રીતે ઇષ્ટ નામ-રૂપ થકી પણ એ જ અસ્તિ, ભાતિ અને પ્રિયરૂપની પ્રાપ્તિ શકય બને છે.

જ્ઞાન ખડગ છે તો ઉપાસના નાનકડી સોય છે, પરંતુ જયાં સોયથી કામ પૂરું પાડવાનું હોય ત્યાં તલવાર નિરુપયોગી હોય છે. યોગ અને ઉપાસનાથી શુદ્ધ અને નર્મિળ થયેલું મન જ જ્ઞાન દ્વારા સાચા લક્ષ્યને (મોક્ષને) પ્રાપ્ત કરી શકે છે. બુદ્ધિ, શકિત અને ભકિતની સહકારી પ્રવૃત્તિથી ઉન્નત બનો. ]]> Fri, 25 Jan 2008 13:59:14 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[માતા અંબારાણીનો દરબાર - અંબાજી]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માતા-અંબારાણીનો-દરબાર-અંબાજી-107100900012_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માતા-અંબારાણીનો-દરબાર-અંબાજી-107100900012_1.htm http:

W.DW.D


'યા દેવી સર્વભૂતેષુ શાંતિ રૂપેણ સંસ્થિતા,
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ'
આદિ જગદગુરૂ શંકરાચાર્યએ પણ કહ્યું છે કે, ' કુપુત્રો જાયતે કવચિદપિ કુમાતા ન ભવતિ' આપણી માઇ જગદંબા વિશ્વ નારાયણી રૂપે આ સ્થૂલ જગત પર અનેક ધર્મ સ્વરૂપે વિચરી રહી છે. એકજ નિરજંન, નિરાકાર મહાશક્તિનો કોઇ બ્રહ્મ, કોઇ તત્ત્વ અથવા શક્તિ આવા અનેક સ્વરૂપે કલ્પે છે, પરંતુ સાકાર નિરાકારની કલ્પનાના મંથનમાં ઋષીઓ, તપસ્વીઓ અને છેવટે યુગદ્રષ્ટાઓ પણ મૂંઝાયા છે. નિરાકાર બ્રહ્મથી સૃષ્ટિ ઉપર સાકાર સ્વરૂપે અવતાર ધારણ કરી ચૂકેલા અવતારોએ પણ ભગવતી પરામ્બાની સાકાર સ્વરૂપમાં સ્તુતિ, પૂજા વગેરે કરેલ છે. વિષ્ણુના અવતારમાં પણ વિષ્ણુએ પૃથ્વી પર રહીને ભગવતી પરામ્બાની સ્તુતુ અને ઉપાસના કરી છે. વિશ્વજનની માં અંબા અંબાજીમાં બિરાજે છે. જેના દર્શન માત્રથી વિશાળ વિશ્વ માતૃત્વનો ભાવ સિદ્ધ થાય છે.

ભારતમાં 51 શક્તિપીઠો આવેલી છે. જેમાં 12 શક્તિપીઠો મુખ્ય છે. ઉજ્જૈન માં ભગવતી મહાકાલી, મહાશક્તિ, કન્યાકુમારીમાં માતા કામાક્ષી કાંચીપૂરમ, બ્રહ્મારંભા મલયગીરી, કુમારિકા, ગુજરાતના અંબાજીમાં માતા અંબા, કોલ્હાપુરમાં મહાલક્ષ્મી,પ્રયાગમાં દેવી લલિતા, વારાણસીમાં વિદ્યાવ્યાસીની વિંધ્યમાં વિશાલક્ષી, ગયામાં મંગલા દેવી. ભારતમાં 51 શક્તિપીઠ બનવા પાછળ એક કથા છૂપાયેલી છે. દક્ષે યજ્ઞ કર્યો અને તેમાં શંકરને આમંત્રણ ન આપ્યું. છતાં સતી પોતાના પિતાને ત્યાં આમંત્રણ વગર ગયાં ત્યાં શંકરનું સ્થાપન નહીં જોતા સતીને ક્રોધ થયોને પોતે યજ્ઞ કૂંડમાં પડયા. આ સમયે સતીની સાથે આવેલા શંકરના ગણોમાં વીરભદ્રે દક્ષનું મસ્તક કાપીને યજ્ઞ કૂંડમાં નાંખ્યું અને ત્રિલોકનો નાશ કરવા તૈયાર થયો. જેથી બ્રહ્માદી દેવો શંકરના શરણે ગયા અને શંકર દક્ષને ત્યાં આવ્યા. દક્ષનું મસ્તક તો કૂંડમાં પડી ગયું હતું પરંતુ બકરાનું મસ્તક સાંધીને દક્ષને સજીવન કર્યા. દક્ષે શંકરની માફી માંગી. આ પછી કૂંડમાં પડેલા સતીના શબને ખમ્બા પર નાખીને ચિતે ભમવા લાગ્યા. તે સમયે બ્રહ્માદી દેવોને ચિંતા થઇ અને વિષ્ણુએ સુદર્શન ચક્ર વડે સતીના શબને પાછળથી કાપવા લાગ્યા. આ સતીના શબના ટૂકડા જ્યાં જ્યાં પડયા ત્યાં ત્યાં શંકર ભગવાન દેવી શક્તિ સાથે મૂર્તિ દ્વારા પ્રસન્ન થયા. આથીજ આ તમામ પીઠ સ્થાનો 'શક્તિપીઠ' થી ઓળખાવા લાગ્યા. આ મુખ્ય 12 શક્તિપીઠોમાં ગુજરાતના અંબાજીના અંબામાં ખૂબજ પ્રસિદ્ધ છે.

W.DW.D


ગુજરાતની ઉત્તર દિશામાં બનાસકાંઠા જિલ્લાની અરવલ્લી પર્વતમાળાની અર્બુદાગિરીની બાજુના ડુંગર પર માઁ અંબા બિરાજમાન છે. અમદાવાદથી લગભગ 100 કિ.મી. ના અંતરે આવેલુ આ પવિત્ર ધામ ગુજરાત સહિત દુનિયાભરના શ્રધ્ધાળુઓ માટે આસ્થા અને વિશ્વાસનું કેન્દ્ર છે. ભારતવર્ષમાં કુલ 52 શક્તિપીઠોમાંથી બે ગુજરાતમાં આવેલા છે જેમાં ઉત્તરમાં આરાસુરવાળી માઁ અંબા અને પૂર્વમાં પાવાગઢવાળી મહાકાળી માઁ નું મંદિર આવેલું છે. શાસ્ત્રોમાં કહ્યું છે કે કળયુગમાં દેવીના અને ગણપતિના ઉપાસકો વધુ હશે.

લોકવાયકા એવી છે કે પહેલાં અંબાજીનું મૂળસ્થાન ખેડબ્રહ્મા હતુ. દાંતાના રાજાની ભક્તિભાવથી પ્રસન્ન થઈને માતાએ તેમના રાજ્યમાં વસવાનું વચન આપ્યુ, પણ એ શરતે કે રસ્તામાં તે જ્યાં પાછુ વળશે માતાજી ત્યાંજ રોકાઈ જશે. આગળ રાજા ચાલી રહ્યાં હતાં અને પાછળ માતાજીની સવારી આવતી હતી. રસ્તામાં ગાઢ જંગલ આવતાં રાજાને માઁ અંબાના વચન પર શંકા થઈ આથી તેમણે પાછળ વળીને જોયું, પરિણામે શરત પ્રમાણે માતાજી ત્યાં જ સ્થાયી થઈ ગયા.

W.DW.D


આજે ત્યાં માતાજીના પ્રાચીન મંદિરની જગ્યાએ આરસપહાણના પથ્થરથી ભવ્ય મહેલ બંધાયો છે. આ મંદિરની ખાસિયત એ છે કે અહીં સાતેય દિવસ માતાજી અલગ અલગ સવારી પર બિરાજતાં જોવા મળે છે. રવિવારે વાધની સવારી, સોમવારે નંદી, મંગળવારે સિંહની, બુધવારે ઐરાવત હાથીની, ગુરૂવારે ગરુડની, શુક્રવારે હંસની અને શનિવારે હાથીની સવારી હોય છે. વેદોમાં જણાવ્યા મુજબ તો આ મંદિર અતિ પ્રાચીન છે. અહીં ગર્ભગૃહમાં માતાજીને જ્યારે વિવિધ શણગારોથી સજાવવામાં આવે છે ત્યારે તે અત્યંત સોહામણી લાગે છે. અહીં કોઈ પણ પ્રકારના ધાતુની પ્રતિમા નથી પણ એક ગોખ છે જ્યાં સોનાથી મઢાયેલુ વીસાયંત્ર મુકવામાં આવેલું છે. આ વીસાયંત્રને માતાજીના વસ્ત્રાલંકારો વડે એવી રીતે સજાવવામાં આવે છે કે દર્શનાર્થીઓને માઁ અંબા પોતાના વાહન પર આરૂઢ હોય તેવો આભાસ થાય છે. આ વીસાયંત્રની પૂજાં દાંતા નરેશના વંશનો પૂજારી જ કરે છે, અને તે પણ આંખે પટ્ટી બાંધીને. કહેવાય છે કે આ વીસાયંત્રને આજ સુધી કોઈ જોઈ શક્યું નથી અને ન તો તેનો ફોટો પાડવાની પરવાનગી આપે છે.

અંબા માતાના મુખ્ય મંદિર પાસે મોટો ચોક આવેલો છે, જેને આરસપહાણના પથ્થરથી જડવામાં આવેલો છે. આ ચોક 'ચાચર ચોક' ના નામે ઓળખાય છે. કહેવાય છે કે શ્રીકૃષ્ણના પત્ની રૂક્ષ્મણિ પણ માઁ અંબાની મોટી ભક્ત હતી. ગબ્બર માતાજીનું મૂળ સ્થાનક મનાય છે. વર્ષો પહેલાં પાટવીકુંવર જશરાજે અહીં પર્વતની ટોચે માતાજીની સ્થાપના કરી હતી. જે આજે ગબ્બર તરીકે વિશ્વમાં ખ્યાતિ પામ્યો છે. આ ગબ્બર મુખ્ય મંદિરથી ચાર કિલોમીટર દૂર આવેલો છે. અહીં ચઢવા માટેના પગથિયા પ્રદક્ષિણા કરતાં છે . આ ગંબ્બરની અંદર માઁની ગુફાનું દ્રાર હોવાનું મનાય છે. અહીં આવેલા પીપળા ગામ નજીકના વિચડ ગામમાંથી ભક્તોને હજુ પણ હિંડોળાનો અવાજ આવવાનું મનાય છે. એવી માન્યતા છે કે ગબ્બર પર અંબાજીના સ્થાનક પર દીવો પ્રગટાવવાથી મંદિરમાં તે આપોઆપ જ દેખાય છે. મંદિરમાં અને ગબ્બરગૃહમાં આરતી એક જ સમયે થાય છે.

PRP.R


અહીં ગુજરાત ઉપરાંત મહરાષ્ટ્ર, રાજસ્થાન અને અન્ય રાજ્યોમાંથી ભક્તજનો આવે છે. અંબાજીના દર્શને પગપાળા જનારાંઓ પણ ધણા છે. એવું કહેવાય છે કે પગે ચાલીને માતાજીના દર્શને જનારાંઓની વિનંતી માતાજી જરૂર સાંભળે છે. આ પગપાળા સંધની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ તેની કોઈ ચોક્કસ માહિતી નથી. એક માન્યતા પ્રમાણે જ્યારે આજથી 175 વર્ષ પહેલાં જ્યારે અમદાવાદમાં પ્લેગનો રોગચાળો ફાટી નીકળ્યો હતો ત્યારે અમદાવાદના જૈન સમુદાયના અગ્રણી હઠીસિંહનું હૃદય કરુણાથી વ્યથિત થઈ ગયું, તેમને માઁ અંબાને અરજ કરી અને માત્ર અઢાર દિવસમાં જ પ્લેગનો પંજો સમેટાઈ ગયો અને આથી હઠીસિહએ માતાનો આભાર માનવા અંબાજીએ પગપાળા નીકળી પડ્યાં, અને તે દિવસ ભાદરવી પૂનમનો હતો. બસ ત્યારથી ભક્તો અહીં આવીને ધજા ચઢાવે છે. ભક્તજનો પોતાની રક્ષા માટે હાથમાં લાલ રંગનો ડડો રાખે છે જેથી આને લાલડંડાવાળો સંધ કહે છે.

અંબાજી જવાનો રસ્તો - અંબાજી પહોંચવાનો મુખ્ય માર્ગ અમદાવાદ-મહેસાણા-ખેરાલું હાઈવે છે. આ સિવાય યાત્રાળુઓ અન્ય માર્ગોમાં રેલ માર્ગે જવું હોય તો અમદાવાદ થી પાલનપુર કે હિમંતનગર થઇને જઇ શકાય છે.

જેમ કે અમદાવાદ-ચિલોડા-હિમંતનગર-ઈડર-ખેડબ્રહ્મા થઈને અંબાજી પહોંચી શકાય છે. આ ઉપરાંત કલોલ-નંદાસણ-મહેસાણા-ઉંઝા-સિધ્ધપૂર-પાલનપૂર થઈને પણ અંબાજી પહોંચી શકાય છે. ]]> Fri, 25 Jan 2008 13:56:21 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 એજન્સી <![CDATA[તારા વિના શ્યામ]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/તારા-વિના-શ્યામ-107101000011_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/તારા-વિના-શ્યામ-107101000011_1.htm http:
શ્યામ.. શ્યામ. શ્યામ. શ્યામ

PRP.R



તારા વિના શ્યામ મને એકલડું લાગે,
રાસ રમવાને વહેલો આવજે (2)
તારા વિના શ્યામ મને એકલડું લાગે,
રાસ રમવાને વહેલો આવજે (2)
તારા વિના શ્યામ. (2)

શરદપૂનમની રાતડી,
ચાંદની નીકળી છે ભલીભાતની (2)
તું ન આવે તો શ્યામ,
રાસ જામે ન શ્યામ,
રાસ રમવાને વહેલો આવ આવ આવ શ્યામ
તારા વિના શ્યામ. (2)

ગરબે ધુમતી ગોપીઓ,
સુની છે ગોકુળની શેરીઓ (2)
સુની સુની શેરીઓમાં,
ગોકુળની ગલીઓમાં,
રાસ રમવાને વહેલો આવ આવ આવ શ્યામ.
તારા વિના શ્યામ. (2)

અંગ અંગ રંગ છે અનંગનો,
રંગ કેમ જાય તારા સંગનો (2)
પાયલ ઝનકાર સુની,
હૃદયના નાદ સુની
રાસ રમવાને વહેલો આવ આવ આવ શ્યામ.
તારા વિના શ્યામ. (2)

શ્યામ.. શ્યામ. શ્યામ. શ્યામ
પાન લીલું જોયું ને તમે યાદ આવ્યાં
જાણે મૌસમનો પહેલો વરસાદ ઝીલ્યો રામ
એક તરણું કોળ્યું ને તમે યાદ આવ્યાં

ક્યાંક પંખી ટહુક્યું ને તમે યાદ આવ્યાં
જાણે શ્રાવણના આભમાં ઉઘાડ થયો રામ
એક તારો ટમક્યો ને તમે યાદ આવ્યાં

જરા ગાગર છલકી ને તમે યાદ આવ્યાં
જાણે કાંઠા તોડે છે કોઇ મહેરામણ હો રામ
સહેજ ચાંદની છલકી ને તમે યાદ આવ્યાં

કોઇ ઠાલું મલક્યું ને તમે યાદ આવ્યાં
જાણે કાનુડાના મુખમાં બ્રહ્માંડ દીઠું રામ
કોઇ આંખે વળગ્યું ને તમે યાદ આવ્યાં

કોઇ આંગણે અટક્યું ને તમે યાદ આવ્યાં
જાણે પગરવની દુનિયામાં શોર થયો રામ
એક પગલું ઉપડ્યું ને તમે યાદ આવ્યાં ]]> Fri, 25 Jan 2008 13:33:38 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[ખેલ ખેલ રે ભવાની મા]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/ખેલ-ખેલ-રે-ભવાની-મા-107101000010_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/ખેલ-ખેલ-રે-ભવાની-મા-107101000010_1.htm http:

W.DW.D


ખેલ ખેલ રે ભવાની મા જય જય અંબે મા.
મારી અંબા માને કાજે રે ,, ,, ,,
બાળી બહુચરાને કાજે રે ,, ,, ,,
મારી બુટ માને કાજે રે ,, ,, ,,
કાળી કાળકા ને કાજે રે ,, ,, ,,
માનાં નોરતાં આવ્‍યાં રે ,, ,, ,,
ઘેર ઘેર ગરબા ગાયે રે ,, ,, ,,
ચાચર ચંદનીઓ બંધાવું રે ,, ,, ,,
તેમાં શોભા ઘણી થાયે રે ,, ,, ,,
માને સેવક ચાચર લાવે રે ,, ,, ,,
માજી ચાચર રમવા આવે રે ,, ,, ,,
માજી શણગાર સજી આવે રે ,, ,, ,,
માજી રૂમઝુમતાં આવે રે ,, ,, ,,
માજી ગરબો લઈ ને ગાવે રે ,, ,, ,,
ભક્‍તો દર્શન કાજે આવે રે ,, ,, ,,
માના ગરબા જે કોઈ ગાવે રે ,, ,, ,,
માજી તેને પ્રસન્ન થાયે રે ,, ,, ,,
તેને સુખ સંપત્તિ આપે રે ,, ,, ,,
તેનો વંશ વૃદ્ધિ રાખે રે ,, ,, ,,
તેનો વિઘ્‍ન માજી કાપે રે ,, ,, ,,
તેને વૈંકુંઠ વાસ આપે રે ,, ,, ,,

W.DW.D


મા પાવા તે ગઢતી ઉતર્યાં મહાકાળી રે,
મા પરવરિયાં ગુજરાત પાવાવાળી રે. 1
મા સોળ સજ્‍યા શણગાર મહાકાળી રે,
માની ઓઢણી ઝાકમઝાળ પાવાવાળી રે. 2
માને કાંબીને કડલાં શોભતાં મહાકાળી રે.
માને ઝાંઝરનો ઝમકાર પાવાવાળી રે. 3
માને બાંય બાજુબંધ બેરખાં મહાકાળી રે,
માને દશે આંગળીએ વેઢ પાવાવાળી રે. 4
માને ઝાલને ઝુમણું શોભતું મહાકાળી રે,
માને કંઠે એકાવન હાર પાવાવાળી રે. 5
માને નાકે નકવેસર શોભતું મહાકાળી રે,
માને ટિલડી તપે લલાટ પાવાવાળી રે. 6
માએ સેંથો ભર્યો સિંદુરનો મહાકાળી રે,
માને ચોટલે વસિયલ નાગ પાવાવાળી રે. 7
મા ચોસઠબેનડી તેડાવશું મહાકાળી રે,
મા સાથે કેવળ વીર પાવાવાળી રે, 8
મા ફૂલના દડા હાથમાં મહાકાળી રે.
મા પરવરિયાં ગુજરાત પાવાવાળી રે. 9
મા પાટણ પરગણું તાહરૂં મહાકાળી રે,
મા ગુર્જર ખંડમાં ગામ પાવાવાળી રે. 10
મા શંખબલપુર સોહામણું મહાકાળી રે,
માનો મધ્‍યે પુર વાસ પાવાવાળી રે. 11
મા સર્વ મળીને કરી સ્‍થાપના મહાકાળી રે,
માને માનસરોવર પાળ પાવાવાળી રે. 12
મા કૂકડીયાને સજ કર્યા મહાકાળી રે,
મા થયાં તે ઘોડી સવાર પાવાવાળી રે. 13
મા કેસરી વાઘા પહેરીયા મહાકાળી રે,
મા ભમ્‍મર ભાલું હાથ પાવાવાળી રે. 14
મા રમતાં રમતાં નિસર્યાં મહાકાળી રે,
આવ્‍યાં માનસરોવર પાસ પાવાવાળી રે. 15
મા સાથે લશ્‍કર ચાર ટુકડી મહાકાળી રે,
ખીરદાળી બહુચર માત પાવાવાળી રે. 16
મા માનસરોવર તલાવડી મહાકાળી રે,
તેમાં ભરિયાં નિર્મળ નીર પાવાવાળી રે. 17
મા ઊતારીને કીધાં પોતિયાં મહાકાળી રે,
માએ નાહીને પીધું નીર પાવાવાળી રે. 18
મા ઘોડીનો ઘોડો થયો મહાકાળી રે,
મા સ્ત્રી માંથી પુરુષપાવાવાળી રે. 19
માનો પટંતરો ત્‍યાંથી થયો મહાકાળી રે,
માનો પૃથ્‍વીમાં મહિમાય પાવાવાળી રે. 20
ઘણા હિન્‍દુ કેરા દેવતા મહાકાળી રે,
ખીરદાળી બહુચર માય પાવાવાળી3 રે. 21
મા લીલા તે નેજા ફરફરે મહાકાળી રલે,
આવી મુગલ કેરી ફોજ પાવાવાળી રે. 22
મા બહુચરમા એમ બોલીયાં મહાકાળી રે,
અલ્‍યા મા લઈશ મારૂં નામ પાવાવાળી રે. 23
મા મુગલે વાત મનમાં ધરી મહાકાળી રે,
ચડી મુગલો કેરી ફોજ પાવાવાળી રે. 24
મા બહુચર માના મરઘલા મહાકાળી રે,
તે તળિયા તવા માંય પાવાવાળી રે. 25
મા કૂકડિયા ભોજન કીધાં મહાકાળી રે,
પછી ચડી તે માને રીસ પાવાવાળી રે, 26
મા મૂઆ તે મૃગલા બોલ્‍યા મહાકાળી રે,
પછી આઈ થયાં અસ્‍વાર પાવાવાળીરે. 27
મા ત્રિશૂળ લીધું હાથમાં મહાકાળી રે,
મા કીધો અસુર તણો નાશપાવાવાળી રે. 28
મા કૂદી ઘોડો મારીયો મહાકાળી રે,
મા હાથી પાડયો એક પાવાવાળી રે. 29
મા મોટો મુગલ એક મારીઓ મહાકાળી3 રે,
બીજા મુગલોનો નહિ પાર પાવાવાળી રે. 30
મા બળ કરી મુગલ મારીઆ મહાકાળી રે,
માર્યો બાદશાહનો ભાણેજ પાવાવાળી રે. 31
મા સામે થયું સઉ એકઠું મહાકાળી રે,
મા ચાલ્‍યાં તે મુગલ પાસ પાવાવાળી રે. 32
તેં મારૂં તે વાર્યું નવ કર્યું મહાકાળી રે,
તેં હાથે વસાવ્‍યું વેર પાવાવાળી રે. 33
ત્‍યાં હાથ જોડીને આવિયા મહાકાળી રે,
માને લળી લળી લાગ્‍યા પાય પાવાવાળી રે. 34
મા સોનાના ઘડાવું કુકડા મહાકાળી રે,
મા લાવું મંડપ માંય પાવાવાળી રે. 35
મા તારૂં દેવળ ફરી ચણાવશું મહાકાળી રે,
મા ઉપર ધોળી ધજાય પાવાવાળી રે. 36
મા તારો ચાચર સાધશું મહાકાળી રે,
કહે વલ્લભ કોડે બાંધશું પાવાવાળી રે. 37]]> Fri, 25 Jan 2008 13:30:49 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[અંબા ભવાની માં]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/અંબા-ભવાની-માં-107100900032_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/અંબા-ભવાની-માં-107100900032_1.htm http:
સાચી રે મારી સત રે ભવાની મા, અંબા ભવાની મા,
હું તો તારી સેવા કરીશ, મૈયા લાલ,
નવ નવ નોરતાંની, પૂજાઓ કરીશમા,
ઉજાગરો કરીશમાં,
વિરાટનો ગરબો તારો ઝીલીશ મૈયાલાલ…..સાચી રે…..

જ્યોતિમાં એક તારી છે જ્યોતિ,
માતાના સતનું ચમકે છે મોતી,
માડી રે મારી શક્તિ ભવાની મા,
જગદંબા ભવાની મા
હું તો તારી આરતી ઉતારું, મૈયાલાલ…..સાચી રે…..

શક્તિ રે, તું તો જગની જનેતા મા,
ભોળી ભવાની મા, અંબા ભવાની માત,
હું તો તારા પગલાં પૂજીશ મૈયાલાલ…..સાચી રે…..

જગમાં તેં જ એક માયા રચાવી,
દર્શન દેવા તું સામે રે આવી;
માડી રે આવો રમવા ભવાની મા,
ગરબે ઘૂમવા ચામુંડા મા,
હું તો તારાં ઓવારણાં લઇશ મૈયાલાલ…..સાચી રે….
મા નો ગરબો રે, રમે રાજ ને દરબાર.

મા નો ગરબો રે , રમે રાજ ને દરબાર,
રમતો ભમતો રે આવ્યો કુંભારી ને દ્વાર.

એલી કુંભારી ની નાર તું તો સુતી હોય તો જાગ,
મા ને ગરબે રે રૂડા કોડિયાં મેલાવ.

મા નો ગરબો રે , રમે રાજ ને દરબાર,
રમતો ભમતો રે આવ્યો સોનીડા ને દ્વાર.

એલી સોનીડા ની નાર તું તો સુતી હોય તો જાગ,
મા ને ગરબે રે રૂડા જાળીયા મેલાવ.

મા નો ગરબો રે , રમે રાજ ને દરબાર,
રમતો ભમતો રે આવ્યો ઘાંચીડા ને દ્વાર.

એલી ઘાંચીડા ની નાર તું તો સુતી હોય તો જાગ,
મા ને ગરબે રે રૂડા દિવેલીયા પુરાવ.

મા નો ગરબો રે, રમે રાજ ને દરબાર.
ચપટી ભરી ચોખા

ચપટી ભરી ચોખા ને ઘીનો છે દીવડો
શ્રી ફળની જોડ લઈએ રે….
હાલો હાલો પાવાગઢ જઈએ રે… (2)

સામેની પોળથી માળીડો આવે,
માળીડો આવે, માના ગજરા લઈ આવે,
ગજરાની જોડ અમે લઈએ રે…. હાલો….

સામેની પોળથી સોનીડો આવે,
સોનીડો આવે માના ઝૂમણાં લઈ આવે,
ઝૂમણાંની જોડ અમે લઈએ રે… હાલો….

સામેની પોળથી વાણીડો આવે,
વાણીડો આવે માની ચૂંદડી લઈ આવે,
ચૂંદડીની જોડ અમે લઈએ રે….. હાલો…

સામેની પોળથી સુથારી આવે,
સુથારી આવે માનો બાજોઠ લઈ આવે,
બાજોઠની જોડ અમે લઈએ રે… હાલો….

સામેની પોળથી ઘાંચીડો આવે,
ઘાંચીડો આવે માના દીવડાં લઈ આવે,
દીવડાની જોડ અમે લઈએ રે…. હાલો….
જોગમાયા

તું કાળી ને કલ્યાણી રે મા !
જ્યાં જોઉં ત્યાં જોગમાયા
તું ચારે યુગમાં ગવાણી રે મા… જ્યાં.

તને પહેલાં તે યુગમાં જાણી રે મા… જ્યાં.
તું શંકરની પટરાણી રે મા… જ્યાં.
તું ભસ્માસુર હરનારી રે મા… જ્યાં.

તને બીજા તે યુગમાં જાણી રે મા….જ્યાં
તું હરિશ્ચંદ્ર ઘરે પટરાણી રે મા… જ્યાં.

તને ત્રીજા તે યુગમાં જાણી રે મા… જ્યાં.
તું રામચંદ્ર ઘેર પટરાણી રે મા… જ્યાં.
તું રાવણને રોળનારી રે મા… જ્યાં.

તને ચોથા તે યુગમાં જાણી રે મા… જ્યાં.
તું પાંડવ ઘેર પટરાણી રે મા… જ્યાં.
તું કૌરવકુળ હણનારી રે મા… જ્યાં.
]]> Fri, 25 Jan 2008 13:27:48 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[વિજયા દશમીની ભવ્ય ઊજવણી]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/વિજયા-દશમીની-ભવ્ય-ઊજવણી-107102000018_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/વિજયા-દશમીની-ભવ્ય-ઊજવણી-107102000018_1.htm http:

W.DW.D


આસો સુદ એકમથી આસો સુદ નોમ સુધી નવરાત્રી ચાલે છે અને અને દશમ એટલે કે નવરાત્રીનો છેલ્લો દિવસ તેને દશેરા તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. તેને વિજયા દશમી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. નવ દિવસ સુધી ભક્તો માતાજીની આરાધના અને ઉપાસના કરે છે અને દસમા દિવસે તેમની પૂર્ણાહૂતિના રૂપે દશેરાની ઉજવણી કરે છે. આ તહેવાર આખા ભારતભરમાં ઉજવાય છે.

વિજયા દશમી સાથે બે દંતકાથઓ જોડાયેલી છે-
દેવી ભગાવત અનુસાર ભગવાન શ્રી રામે નવ દિવસ સુધી રાવણ સાથે યુધ્ધ કર્યા બાદ દસમા દિવસે તેનો વધ કર્યો હતો. શ્રી રામની જીત થઈ અને રાવણની હાર થઈ હતી તેની ખુશીમાં લોકોએ તે વખતે દશેરાની ઉજવણી કરી હતી. તેથી તેને વિજયા દશમી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

આજે પણ લોકો એટલા જ હર્ષોલ્લાસ સાથે આ તહેવારની ઉજવણી કરે છે. આજે પણ લોકોએ વર્ષો જુની પરંપરાને જાળવી રાખી છે. જેમકે આજે પણ શેરીએ શેરીએ અને ગામે ગામ રાવણ દહન થાય છે. એટલે રાવણનું પુતળુ બનાવીને તેને બાળવામાં આવે છે. પરંતુ આજે તેની ધાર્મિક પરંપરા થોડીક બદલાઈ ગઈ હોય તેવું લાગે છે. કેમકે આજે મોટા મોટા શહેરોમાં તો પુતળાની અંદર ઘણાં બધાં ફટાકડા ભરવામાં આવે છે અને તેને કોઇ નેતા કે પછી કોઇ આગેવાનના હાથે બાળવામાં આવે છે અને આ બધું જોવા માટે લોકોની ઘણી મોટી સંખ્યામાં ભીડ એકઠી થાય છે. એવું લાગે છે કે જાણે બધા કોઇ મનોરંજન માટે ભેગા થયાં હોય. તેની જુની પરંપરા તો સાવ જ ભુલાઈ ગઈ છે.

ભારતમાં ભલે ગમે રીતે દશેરાની ઉજવણી કરતાં હોય પરંતુ ગુજરાતમાં તો લોકો ખુબ જ જલસાથી તેની ઉજવણી કરે છે. તે દિવસે આખા ગુજરાતમાં ગરીબ હોય કે તવંગર દરેકના ઘરે જલેબી અને ફાફડા ખવાય છે. અરે વેપારીઓ તો નવરાત્રીના નવમા દિવસે રાતથી જ જલેબી અને ફાફડા બનાવવાની શરૂઆત કરી દે છે. આ દિવસે ગુજરાતમાં ઠેર ઠેર મેળાઓ પણ ભરાય છે. વળી ક્ષત્રિયો આ દિવસે પોતાના શસ્ત્રોની પૂજા પણ કરે છે. વ્યાપારીઓ પણ પોતાના તોલ કાંટાની પૂજા કરે છે.

રાજા રજવાડાઓના સમયમાં જોવા જઈએ તો ખુબ જ અનોખી રીતે તેની ઉજવણી થતી હતી. વિજયા દશમીને દિવસે સવારે વરઘોડો નીકળતો અને તે વરધોડો આખા શહેરમાં ફરીને મુખ્ય મેદાનમાં આવતી અને ત્યાર બાદ કલાકારો દ્વારા રામ અને લક્ષમણના પાત્રો ભજવાતાં હતાં અને ત્યાર બાદ રાવણને નાટકના અંતે જ્યારે રાવણનો અંત થવાનો હોય ત્યારે રાવણ અને કુંભકર્ણના બનાવેલા પુતળાઓને તીર મરાતું અને ત્યાર બાદ લોકો ધામધામથી વિજયા દશમીની ઉજવણી કરતાં. ઉત્તર ભારતમાં તો હજું પણ રામલીલાઓનું આયોજન કરવામાં આવે છે અને રામ લક્ષમણ દ્વારા લંકેશનું દહન કરવામાં આવે છે.

રાવણ દહનનો કાર્યક્ર્મ પુર્ણ થયાં બાદ લોકો ઘરે આવે છે અને ત્યાર બાદ ઘણી જગ્યાએ દશેરાના દિવસે પણ ગરબાં થાય છે તો તે દિવસે પણ લોકો ખુબ જ હર્ષોલ્લાસ સાથે માતાજીના ગરબાં ગાય છે અને ત્યાર બાદ આ નવરાત્રિ પર્વની વિદાય થાય છે અને દરેક લોકો ખુબ જ ભારે હ્રદયે માતાજીને " આવતાં વર્ષે જલ્દી પધારજો માં' કહીને વિદાય આપે છે. ]]> Mon, 24 Dec 2007 19:02:50 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 પારૂલ ચૌધરી <![CDATA[માઁ શક્તિનું નવમું રૂપ - સિધ્ધિદાત્રી]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માઁ-શક્તિનું-નવમું-રૂપ-સિધ્ધિદાત્રી-107102000016_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માઁ-શક્તિનું-નવમું-રૂપ-સિધ્ધિદાત્રી-107102000016_1.htm http:

W.D

सिद्धगन्धर्वयक्षाद्यैरसुरैरमरैरपि।
सेव्यमाना सदा भूयात्‌ सिद्धिदा सिद्धिदायिनी॥

માઁ દુર્ગાજીની નવી શક્તિનું નામ સિધ્ધિદાત્રી છે. આ બધા પ્રકારની સિધ્ધિયોને આપનારી છે. નવરાત્રી-પૂજનના નવમાં દિવસે આ દેવીની ઉપાસના કરવામાં આવે છે. આ દિવસે શાસ્ત્રીય વિધિ-વિધાન અને પૂરી નિષ્ઠાની સાથે સાધના કરવાવાળા સાધકને બધી સિધ્ધિયોની પ્રાપ્તિ થઈ જાય છે. સૃષ્ટિમાં કશુ તેને માટે અગમ્ય નથી રહી જતુ. બ્રહ્માંડ પર પૂર્ણ વિજય પ્રાપ્ત કરવાનું સામર્થ્ય તેમાં આવી જાય છે.

માર્કણ્ડેય પુરાણના મુજબ અળિમા, મહિમા, ગરિમા, લધિમા, પ્રાપ્તિ, પ્રાકામ્ય, ઈશિત્વ અને વશિત્વ - આ આઠ સિધ્ધિયો હોય છે. શ્રીકૃષ્ણ જન્મ ખંડમાં આ સંખ્યા અઢાર બતાવવામાં આવી છે. જેમના નામ આ પ્રકારના છે.

1. અણિમા 2. લધિમા 3. પ્રાપ્તિ 4. પ્રાકામ્ય 5. મહિમા
6. ઈશિત્વ, વાશિત્વ 7. સર્વકામાવસાયિતા 8. સર્વજ્ઞત્વ
9. દૂરશ્રવાણ 10. પરકાયપ્રવેશન 11. વાકસિધ્ધિ 12. કલ્પવૃક્ષત્વ
13. સૃષ્ટિ 14. સંહારકરણસામર્થ્ય 15. અમરત્વ 16. સર્વન્યાયકત્વ
17. ભાવના 18. સિધ્ધિ

માઁ સિધ્ધિદાત્રી ભક્તો અને સાધકોને આ બધી સિધ્ધિયો આપવામાં સમર્થ છે. દેવીપુરાણના અનુસાર ભગવાન શિવે દેવીની કૃપાથીજ આ સિધ્ધિયોને મેળવી હતી. એમના આશીર્વાદથી જ ભગવાન શિવનું અડધુ શરીર દેવીનું બન્યુ હતુ. આ જ કારણે તેઓ સમગ્ર લોકમાં 'અર્ધનારેશ્વર' ના નામે પ્રસિધ્ધિ થયા હતા.

માઁ સિધ્ધિદાત્રી ચાર હાથવાળી છે. તેમનુ વાહન સિંહ છે. તે કમળના ફૂલ પર બિરાજમાન છે. તેમના ડાબા બાજુના નીચેના હાથમાં કમળનું ફૂલ છે.

નવદુર્ગાઓમાં માઁ સિધ્ધિદાત્રી અંતિમ છે. અન્ય આઠ દુર્ગાઓની પૂજા ઉપાસના શાસ્ત્રીય વિધિ-વિધાનના મુજબ કરતા ભક્ત દુર્ગા પૂજાના નવમે દિવસે આ દેવીની ઉપાસના કરે છે. આ સિધ્ધિદાત્રી માઁ ની ઉપાસના પૂરી કર્યા પછી ભક્તો અને સાધકોની લૌકિક, પરલૌકિક બધા પ્રકારની ઈચ્છાઓ પૂરી કરે છે.

સિધ્ધિદાત્રી માઁના કૃપાપાત્ર ભક્તોની અંદર કોઈ એવી કામના શેષ બચતી જ નથી, જેને તેઓ પૂરી કરવા માગતા હોય. તે બધી સાંસારિક ઈચ્છાઓ, આવશ્યકતાઓ અને સ્પૃહાઓની ઉપર ઉઠીને માનસિક રૂપથી માઁ ભગવતીના દિવ્ય લોકોમાં વિચરણ કરતા તેમની કૃપા રસનું નિરંતર પાન કરતા, વિષય-ભોગ-શૂન્ય થઈ જાય છે.

માઁ ના ચરણોનું આ સાનિધ્ય મેળવવા આપણે સદા નિયમનિષ્ઠ રહીને તેમની ઉપાસના કરવી જોઈએ. માઁ ભગવતીનુ સ્મરણ ધ્યાન, પૂજન અમને આ સંસારની અસારતાનો બોધ કરાવતા વાસ્તવિક પરમ શાંતિદાયક અમૃત પદની તરફ લઈ જવાવાળી છે.
]]> Mon, 24 Dec 2007 19:02:27 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 કલ્યાણી દેશમુખ <![CDATA[દશેરાની પૂજન વિધિ]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/દશેરાની-પૂજન-વિધિ-107102000012_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/દશેરાની-પૂજન-વિધિ-107102000012_1.htm http:
ક્ષત્રિયો/રાજપૂતો માટે પૂજન વિધિ

- સાધકે આ દિવસે પ્રાત: સ્નાનાદિ નિત્ય કર્મથી નિવૃત્ત થઈને નિમ્ન સંકલ્પ લો.

W.D

मम क्षेमारोग्यादिसिद्ध्‌यर्थं यात्रायां विजयसिद्ध्‌यर्थं
गणपतिमातृकामार्गदेवतापराजिताशमीपूजनानि करिष्ये।

- ત્યારબાદ દેવતાઓ, ગુરૂજન, અસ્ત્ર-શસ્ત્ર, અશ્વ આદિનુ યથાવિધિ પૂજન કરો.
- ત્યાર પછી અશ્વ પર બિરાજીને સવારે હાથી, તુરંગ, રથ સાથે યાત્રા માટે ઈશાન કોણ તરફ નીકળી પડો.
- રસ્તામાં શમી અને અશ્મતકની પાસે ઉતરી શમીના મૂળ તરફની જમીનને પાણી ચઢાવો.
- હવે પૂર્વ કે ઉત્તર તરફ મોઢુ રાખીને બેસો અને પહેલા શમીનુ પૂજન નીચેના મંત્ર દ્વારા કરો.

शमी शमय मे पापं शमी लोहितकंटका।
धारिण्यर्जुन बाणानां रामस्य प्रियवादिनी॥
करिष्यमाणयात्रायां यथाकालं सुखं मम।
तत्र निर्विघ्नकर्त्री त्वं भव श्रीरामपूजिते॥

- હવે અશ્મતકની પ્રાર્થના નીચેના મંત્રો દ્વારા કરો.

अश्मंतक महावृक्ष महादोषनिवारक।
इष्टानां दर्शनं देहि शत्रूणां च विनाशनम्‌॥

- ત્યારબાદ શમી અને અશ્મતકના પાન લઈને તેમના પૂજા સ્થાનની થોડી માટી, થોડા ચોખા અને એક સોપારી લઈને એક કપડામાં બાંધી દો. અને સિધ્ધિની કામનાથી પોતાની પાસે રાખો.

- પછી આચાર્યનો આશીર્વાદ લો.

- પછી શત્રુને જીતી લીધો કહીને વૃક્ષની પરિક્રમા કરો.
- પછી નગરમાં આવીને પ્રવેશ દ્વાર પર પૂજા આદિ કરીને પ્રવેશ કરો.
- જે સાધક પ્રત્યેક વર્ષે આ પ્રકારની પૂજા કરે છે તેનો શત્રુ પર હંમેશા વિજય થાય છે. દશેરા માંડવાની આ જ રીત છે.

સામાન્ય લોકો માટે પૂજન વિધિ

- સામાન્ય લોકોએ સવારે નિત્યક્રમથી પરવારી દેવીનુ વિધિવત પૂજન કરવુ જોઈએ. નવમી વિજયા દશમીએ વિસર્જન અને નવરાત્રિના પારણા કરવા જોઈએ.

- સવારે ઈશાન દિશામાં શુધ્ધ ભૂમિ પર ચંદન, કંકુ વગેરેથી અષ્ટદળ કમળનું નિર્માણ કરીને બધી સામગ્રી ભેગી કરીને અપરાજિતા દેવે સાથે વિજયા દેવીઓનું પૂજન કરો.

- શમી વૃક્ષની પાસે જઈને વિધિપૂર્વક શમી દેવનુ પૂજન કરો. તેના વૃક્ષની માટી લઈને પાછા ફરો.

-તે માટી કોઈ પવિત્ર જગ્યાએ મૂકો.

- આ દિવસે શમીના તૂટેલા પાન, કે ડાળીયોની પૂજા ન કરવી જોઈએ.

જો આપણે રાવણ દહનનો આનંદ ન લઈએ તો વિજયાદશમીનો ઉત્સવ અધૂરો રહી જાય છે. એક બાજુ મોટા મોટા દશેરા મેદાનોમાં રાવણ, કુંભકર્ણ અને મેધનાદના પૂતળા બાળવાની પરંપરા છે. નાની ગલીયોમાં ઘરોમાં પણ આયોજનો થવા લાગ્યા છે. કામ ક્રોધ મદ લોભ રૂપી આ રાવણનું દહન કરી બધા આગામી વર્ષની સફળતા માટે પ્રાર્થના કરે છે. ]]> Mon, 24 Dec 2007 19:02:02 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 કલ્યાણી દેશમુખ <![CDATA[શમી પૂજનનું મહત્વ]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/શમી-પૂજનનું-મહત્વ-107102000009_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/શમી-પૂજનનું-મહત્વ-107102000009_1.htm http:

W.D

રધુ રાજાને પણ સીમાઉલ્લંગન કરવાનો પ્રસંગ આવ્યો હતો. રધુ રાજાની પાસે વરતંતનો શિષ્ય કૌત્સ આશ્રમને માટે ગુરૂદક્ષિણાના રૂપમાં સુવર્ણની ચૌદ કરોડ મુદ્રાઓ લેવા આવ્યો હતો. બધી દક્ષિણા દાન આપી શરદના મેઘની જેમ રધુ રાજા ખાલી થઈ ગયો હતો. રધુ રાજાને લાગ્યું કે એક વેદવિધિવત સ્નાતક ગુરૂદક્ષિણા માટે આવીને ખાલી હાથે મારા આંગણેથી પાછો જાય તો મારી સાત પેઢી લજ્જિત થઈ જાય. આવો અપયશ હું નહી લઉ.

રધુએ કુબેર, જે હંમેશા ધનસંગ્રહ કરીને બેસ્યા છે. તેમને સીમાઉલ્લંગનનું 'અલ્ટિમેટમ' આપ્યુ. ઘબરાઈને કુબેરે શમી વૃક્ષ પર સુવર્ણ મુદ્રાઓની વર્ષા કરી. શમી વૃક્ષે વૈભવ આપ્યો. તેથી તેનું પૂજન થવા માંડ્યુ. પાંડવોએ પોતાના દિવ્ય અસ્ત્રો પણ શમીના વૃક્ષ પર જ સંતાડી રાખ્યા હતા. તેને કારણે પણ શમીનું મહત્વ વધ્યુ છે.

રધુ રાજાએ શમી વૃક્ષ પર વર્ષાના રૂપમાં પડેલી સુવર્ણ મુદ્રાઓ કૌત્સને આપી. કૌત્સે કહ્યુ કે હું ચૌદ કરોડથી વધારે નહી લઉ. ત્યારે રધુ રાજાએ કહ્યુ કે -બાકીની મારા ભંડારમાં નહી રાખુ. વૈભવ નહી લેવાનો આગ્રહ કદાચ ફક્ત ભારતમાં જ જોવા મળશે. બાકીની સુવર્ણ મુદ્રાઓ લોકો દ્રારા લૂંટાવી દેવામાં આવી.

સુવર્ણ મુદ્રાઓના પ્રતીકના રૂપમાં આજે પણ શમીની પૂજા કરવામાં આવે છે. શમીના પત્તા એકબીજાને આપવામાં આવે છે. આ પત્તા આપવા પાછળ એવી ભાવના છે કે જે વૈભવ મને મળ્યો છે તે હું એકલો નહી ભોગવુ. અમે બધા હળી-મળીને ભોગવીશુ. અમે વહેંચીને ખાઈશુ.

દશેરાનો દિવસ એટલે સમાજમાં વ્યાપેલી ગરીબી, લાચારી અને ભોગની વૃત્તિનો નાશ કરવા માટે કટિબંધ થવાનો દિવસ. ધન વૈભવને વહેંચવાનો દિવસ. દશેરા એટલે વીરતાનો વૈભવ, શોર્યના શ્રૃગાર અને પરાક્રમની પૂજા. દશેરા એટલે ભક્તિ અને શક્તિનું પવિત્ર મિલન. ]]> Mon, 24 Dec 2007 19:00:54 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 કલ્યાણી દેશમુખ <![CDATA[અસત્ય પર સત્યનો વિજય - વિજયાદશમી]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/અસત્ય-પર-સત્યનો-વિજય-વિજયાદશમી-107102000008_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/અસત્ય-પર-સત્યનો-વિજય-વિજયાદશમી-107102000008_1.htm http:

W.D

જ્યાં યોગેશ્વર શ્રીકૃષ્ણ છે અને જ્યાં ધનુર્ધર પાર્થ છે ત્યાં વિજય છે, લક્ષ્મી છે, કલ્યાણ અને શાશ્વત નીતિ છે. એવો મારો અભિપ્રાય છે. આવું મહર્ષિ વ્યાસે ગીતાના અંતિમ શ્લોકમાં સંજયના મોઢા વડે કહેવડાવ્યું છે.

યોગેશ્વર કૃષ્ણ એટલેકે ઈશકૃપા અને ધનુર્ધર પાર્થ એટલેકે માનવ પ્રયત્ન. આ બંનેનો જ્યા સુયોગ હોય ત્યાં શુ અશક્ય છે ? માનવીના અથાગ પ્રયત્નો અને અવતરિત ઈશ્વવરની કૃપા જ્યાં મળી જાય ત્યાં વિજયના જ શૂર સંભળાશે. આ એક સંપૂર્ણ સત્ય છે. દશેરાનો ઉત્સવ એટલે કે શક્તિ અને શક્તિના સમન્વયને સમજાવનારો ઉત્સવ. નવરાત્રિમાં નવ દિવસ જંગદબાની ઉપાસના કરીને શક્તિશાળી બનેલો મનુષ્ય વિજય મેળવવા નાચી ઉઠે તે સ્વભાવિક છે. આ દ્રષ્ટિએ દશેરાનો ઉત્સવ અર્થાત વિજય માટે પ્રસ્થાનનો ઉત્સવ.

ભારતીય સંસ્કૃતિ હંમેશાથી વીરતાની ઉપાસક રહી છે. સમાજમાં રહેતા વ્યક્તિઓમાં વીરતા પ્રકટ થાય તે દ્રષ્ટિએ પણ દશેરાની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. જો યુધ્ધ કરવું જ છેલ્લો ઉપાય હોય તો શત્રુના પ્રહારની રાહ જોયા વગર જ આપણે આક્રમણ કરીને શત્રુને કમજોર કરવો એ જ કુશળ રાજનીતિ છે. શત્રુ પહેલા અમારા રાજ્યમાં દાખલ થાય, લૂટફાંટ કરે અને ત્યારબાદ લડવાની તૈયારી કરવામાં આવે, એટલા નાદાન આપણા પૂર્વજ નહોતા. શત્રુનો દુર્વ્યવ્હાર જોઈને જ તેની સીમા પર ચઢી જવુ જોઈએ. રોગ અને શત્રુનું તો નિર્માણ થતા જ તેમને નાબૂદ કરવા જોઈએ. એકવાર જો તેઓ દાખલ થઈ જાય તો તેમની પર કાબૂ મેળવવો મુશ્કેલ થઈ જાય છે.

પ્રભુ રામજીના સમયથી જ આ દિવસ વિજય પ્રસ્થાનનું પ્રતિક બનેલું છે. ભગવાન રામચંદ્રે રાવણને માત આપવા આ જ દિવસે પ્રસ્થાન કર્યુ હતુ. શત્રપતિ શિવાજીએ પણ ઔરંગઝેબને હેરાન કરવા માટે આ દિવસે જ પ્રસ્થાન કરી હિન્દૂ ધર્મનું રક્ષણ કર્યુ હતુ. અમારા ઈતિહાસમાં અનેક ઉદાહરણ છે. જ્યારે હિન્દૂ રાજા આ દિવસે વિજય-પ્રસ્થાન કરતા હતા.

વરસાદની કૃપાથી માનવી જ્યારે ધન-ધાન્ય થી સમૃધ્ધ બન્યો હોય , તેનુ મન આનંદથી ભરપૂર હોય, નસ નસમાં ઉત્સાહ છલકાતો હોય ત્યારે તેને વિજય પ્રસ્થાન કરવાનું મન થાય તે સ્વાભાવિક છે. વરસાદ ગયા પછી રસ્તાનું કીચડ પણ સુકાઈ ગયુ હોય, હવામાન અનુકૂળ હોય, આકાશ સ્વચ્છ હોય, આવુ વાતાવરણ યુધ્ધમાં અનુકૂળતા લાવી દે છે. નવ-નવ દિવસ સુધી માઁ અંબાની ઉપાસના કરીને પ્રાપ્ત થયેલી શક્તિ પણ શત્રુનો સંહાર કરવાની પ્રેરણા આપતી રહે છે. ]]> Mon, 24 Dec 2007 19:00:16 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 કલ્યાણી દેશમુખ <![CDATA[મહાશક્તિનું આઠમું રૂપ - મહાગૌરી]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મહાશક્તિનું-આઠમું-રૂપ-મહાગૌરી-107101900003_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મહાશક્તિનું-આઠમું-રૂપ-મહાગૌરી-107101900003_1.htm http:

W.D

श्वेते वृषे समारूढा श्वेताम्बरधरा शुचिः।
महागौरी शुभं दद्यान्महादेवप्रमोददा॥

માઁ દુર્ગાજીનું આઠમી શક્તિનુ નામ છે મહાગૌરી. દુર્ગાપૂજાના આઠમાં દિવસે મહાગૌરીની ઉપાસનાનુ વિધાન છે. એમની શક્તિ અપાર અને ફળદાયક છે. એમની ઉપાસનાથી ભક્તોના બધા પાપ ધોવાય જાય છે. ભવિષ્યમાં પાપ-સંતાપ, દુ:ખ તેની પાસે નથી ફરકતા

મહાગૌરીનો રંગ ગોરો છે. આ રૂપની ઉપમા શંખ, ચંદ અને કુંદના ફૂલ સાથે કરવામાં આવી છે. તેમની આયુ આઠ વર્ષની માનવામાં આવે છે. 'અષ્ટવર્ષા ભવેદ ગૌરી' આમના બધા વસ્ત્ર અને ઘરેણા સફેદ છે.

મહાગૌરીના ચાર હાથ છે. તેમનુ વાહન વૃષભ છે. તેમના ઉપરના ડાબા હાથમાં મુદ્રા અને નીચેવાળા ડાબા હાથમાં ત્રિશૂલ છે. તેમના ઉપરના જમણા હાથમાં ડમરૂ અને નીચેના જમણા હાથ આશીર્વાદ-મુદ્રામાં છે.

પોતાના પાર્વત્રી રૂપમાં તેમણે ભગવાન શિવને પતિ-રૂપમાં પ્રાપ્ત કરવા માટે મોટી કઠોર તપસ્યા કરી હતી. તેમની પ્રતિજ્ઞા હતી કે
'व्रियेऽहं वरदं शम्भुं नान्यं देवं महेश्वरात्‌।' (નારદ પાંચરાત્ર) ગોસ્વામી તુલસીદાસજીના અનુસાર પણ તેમણે ભગવાન શિવને પામવા માટે કઠોર સંકલ્પ લીધો હતો -

जन्म कोटि लगि रगर हमारी।
बरऊँ संभु न त रहऊँ कुँआरी॥

આ કઠોર તપને કારણે તેમનુ શરીર એકદમ કાળુ પડી ગયુ હતુ. તેમની આ તપસ્યાથી પ્રસન્ન અને સંતુષ્ટ થઈ ભગવાન શિવજીએ તેમના શરીરને ગંગાજીના પવિત્ર પાણીથી ધીયુ ત્યારે તેઓ વિદ્યુત પ્રભાની જેમ ગોરા થઈ ગયા. ત્યારથી તેમનુ નામ મહાગૌરી પડ્યું.

માઁ મહાગૌરીનું ધ્યાન, સમરણ, પૂજન-અર્ચના ભક્તોને માટે બધી રૂપે કલ્યાણકારી છે. આપણે હંમેશા તેમનું ધ્યાન ધરવું જોઈએ. તેમની કૃપાથી અપાર સિધ્ધિની પ્રાપ્તિ થાય છે. મનને અનંત ભાવથી એકનિષ્ઠ કરી મનુષ્યે હંમેશા તેમના પાદારચિન્હોનું ધ્યાન ધરવું જોઈએ. ]]> Mon, 24 Dec 2007 18:59:15 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[મા અંબાનું સાતમુ રૂપ કાલરાત્રિ]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મા-અંબાનું-સાતમુ-રૂપ-કાલરાત્રિ-107101800002_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મા-અંબાનું-સાતમુ-રૂપ-કાલરાત્રિ-107101800002_1.htm http:

W.DW.D


एकवेणी जपाकर्णपूरा नग्ना खरास्थिता।
लम्बोष्ठी कर्णिकाकर्णी तैलाभ्यक्तशरीरिणी॥
वामपादोल्लसल्लोहलताकण्टकभूषणा।
वर्धनमूर्धध्वजा कृष्णा कालरात्रिर्भयंकरी॥एकवेणी जपाकर्णपूरा नग्ना खरास्थिता।
लम्बोष्ठी कर्णिकाकर्णी तैलाभ्यक्तशरीरिणी॥
वामपादोल्लसल्लोहलताकण्टकभूषणा।
वर्धनमूर्धध्वजा कृष्णा कालरात्रिर्भयंकरी॥

આ દુર્ગાના સાતઆસ સ્વરૂપને કાલરાત્રીના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. નવરાત્રિના સાતમા દિવસે કાલરાત્રિને પુજા કરવામાં આવે છે. આ સિવસે સાધકનું મન સહાર ચક્રમાં સ્થિર રહે છે. આના માટે બ્રમાંડની સમસ્ત શક્તિઓના દ્વાર ખુલી જાય છે.

સહારા ચક્રમાં સ્થિર સાધકનું મન પૂર્ણત: મા કાલરાત્રિના સ્વરૂપમાં અવસ્થિત રહે છે. આમના સાક્ષાત્કારથી મળનાર પુણ્યનો તે સહભાગી બની જાય છે. તેના બધા જ પાપો અને વિધ્નોનો નાશ થઈ જાય છે. તેને અક્ષય પુણ્ય લોકોની પ્રાપ્તિ થાય છે.

આમના શરીરનો રંગ ઘોર અંધારી રાત્રીની જેમ એકદમ કાળો છે. માથાના વાળ વિખરાયેલા છે. ગળામાં ચમકતી માળા છે. આમના ત્રણ નેત્રો છે.

માની નાસિકાથી શ્વાસ અને ઉચ્છવાસથી અગ્નિની ભયંકર જ્વાળાઓ બહાર નીકળે છે. આમનું વાહન ગધેડું છે. આ ઉપર કરેલા જમણા હાથની વરમુદ્રાથી બદાને આશીર્વાદ આપે છે. જમણા હાથનો નીચેવાળો હાથ અભયમુદ્રામાં છે. ડાબી તરફના ઉપરવાળા હાથમાં લોખંડનો કાંટો તેમજ નીચેવાળા હાથમાં કટાર છે.

મા કાલરાત્રિનું સ્વરૂપ જોવામાં અત્યંત ભયાનક છે પરંતુ આ હંમેશા શુભફળ આપનારી છે. એટલા માટે તેમનું એક નામ શંભુકારી પણ છે. આમનાથી ભક્તોએ કોઇ પણ પ્રાકરનો ભય કે આતંકિત થવાની જરૂર નથી.

મા કાલરાત્રિ દુષ્ટોનો વિનાશ કરનારી છે. દાનવ, દૈત્ય, રાક્ષસ, ભૂત, પ્રેત વગેરે આમનુંસ્મરણ કરવાથી જ ભયભીત થઈ જાય છે. આ ગ્રહબાધાઓને પણ દૂર કરનારી છે. આમના ઉપાસકોને અગ્નિ-ભય, જળ-ભય, જંતુ-ભય, રાત્રિ-ભય વગેરે ક્યારેય નથી હોતા. આમની કૃપાથી તે હંમેશા ભયમુક્ત થઈ જાય છે.

મા કાલરાત્રિના સ્વરૂપ-વિગ્રહને પોતાની અંદર સમાવીને મનુષ્યે એકનિષ્ઠભાવથી તેમની ઉપાસના કરવી જોઈએ. યમ, નિયમ, સંયમનું તેણે પુર્ણ પાલન કરવું જોઈએ. મન, વચન, કાયાની પવિત્રતા રાખવી જોઈએ. તે શંભુકારી દેવી છે. તેમની ઉપાસનાથી થનાર શુભોની અવગણના નથી કરી શકાતી. આપણે હંમેશા તેમનું ધ્યાન, પુજા અને સ્મરણ કરવું જોઈએ. ]]> Mon, 24 Dec 2007 18:58:31 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[મા અંબાનું છઠ્ઠુ સ્વરૂપ એટલે કાત્યાયની]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મા-અંબાનું-છઠ્ઠુ-સ્વરૂપ-એટલે-કાત્યાયની-107101700001_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મા-અંબાનું-છઠ્ઠુ-સ્વરૂપ-એટલે-કાત્યાયની-107101700001_1.htm http:

W.DW.D


चन्द्रहासोज्ज्वलकरा शार्दूलवरवाहना।
कात्यायनी शुभं दद्याद्देवी दानवघातिनी॥

માતા અંબાનું છઠ્ઠું સ્વરૂપ એટલે કાત્યાયની. દુર્ગા પુજાના છઠ્ઠા દિવસે તેમના સ્વરૂપની ઉપાસના કરવામાં આવે છે. એ દિવસે સાધકનું મન આજ્ઞાચક્રમાં સ્થિર હોય છે. યોગસાધનાની અંદર આજ્ઞા ચક્રનું ખુબ જ મહત્વ હોય છે. આ ચક્રમાં સ્થિત રહેનાર સાધક મા કાત્યાયનીના ચરણોમાં પોતાનું સર્વસ્વ અર્પણ કરી દે છે. તેથી પરિપૂર્ણ આત્મદાન કરનાર આવા ભક્તોને સહજ ભાવથી માના દર્શન થાય છે.

માનું નામ કાત્યાયની કેવી રીતે પડ્યું તેની પણ એક કથા છે- કત નામના એક પ્રસિધ્ધ મહર્ષિ હતાં. તેમના પુત્ર ઋષિ કાત્ય થયાં. આમના કાત્યના ગોત્રમાં જ વિશ્વપ્રસિધ્ધ મહર્ષિ કાત્યાયન ઉત્પન્ન થયાં હતાં. તેમણે ભગવતી પરામ્બાની ઉપાસના કરતાં ઘણાં વર્ષો સુધી ખુબ જ ઘોર તપસ્યા કરી હતી. તેમની ઇચ્છા હતી કે મા ભગવતી તેમના ઘરે પુત્રીના રૂપે અવતરે. મા ભગવતીએ તેમની આ પ્રાર્થના સ્વીકારી લીધી.

થોડાક સમય બાદ જ્યારે મહિષાસુરનો અત્યાચાર પૃથ્વી પર વધી ગયો ત્યારે ભગવાન બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ ત્રણેય દેવોએ પોત પોતાના તેજનો અંશ આપીને મહિષાસુરના વિનાશ માટે દેવીને ઉત્પન્ન કર્યાં. મહર્ષિ કાત્યાયને સૌથી પહેલાં આમની પુજા કરી. એટલા માટે તે કાત્યાયનીના નામથી ઓળખાઈ.

એવી પણ કથા મળી આવે છે કે મહર્ષિ કાત્યાયન ત્યાં તે પુત્રીના રૂપે જન્મ્યા હતાં. અશ્વિન કૃષ્ણ ચતુર્દશીના જન્મ લઈને શુક્ત સપ્તમી, અષ્ટમી તથા નવમી સુધી ત્રણ દિવસ આમને કાત્યાયન ઋષીની પુજા ગ્રહણ કરીને દશમીના દિવસે મહિષાસુરનો વધ કર્યો હતો.

ભગવાન કૃષ્ણને પતિના રૂપમાં મેળવવા માટે ગોપીઓએ આમની જ પુજા કાલિન્દી યમુનાના કિનારે કરી હતી. આ બ્રહ્મમંડલની અધિષ્ઠાત્રિ દેવીના રૂપમાં પ્રતિષ્ઠિત છે.

મા કાત્યાયનીનું સ્વરૂપ ખુબ જ ચમકીલું છે. આમને ચાર ભુજાઓ છે. માતાજીની જમણી તરફનો ઉપરવાળો હાથ અભયમુદ્રામાં છે તેમજ નીચેવાળો હાથ વરમુદ્રામાં છે. ડાબી બાજુના ઉપરવાળા હાથમાં તલવાર અને નીચેવાળા હાથમાં કમળ અને પુષ્પ સુશોભિત છે. આમનું વાહન સિંહ છે.

મા કાત્યાયનીની ભક્તિ કરવાથી મનુષ્યને ખુબ જ સરળતાથી અર્થ, કામ, ધર્મ અને મોક્ષ ચારો ફળોની પ્રાપ્તિ થાય છે. તેમને આ લોકમાં પણ અલૌકિક તેજ અને પ્રભાવ મળે છે.

માતાને જે સાચા મને યાદ કરે છે તેમના રોગ, ભય, સંતાપ, શોક વગેરે દૂર થઈ જાય છે. જન્મ જન્માંતરનાં પાપોને વિનષ્ટ કરવા માટે માના શરણે થઈને તેમની પુજા ઉપાસની કરવી જોઈએ.

ઉપાસના મંત્રો :-

ઓમ કાં કાં કાત્યાયની સ્વાહા.
ઓમ કાં કાં કાત્યાયની ઠ: ઠ:.
વિશ્વકર્ત્રી, વિશ્વભર્ત્રી, વિશ્વહર્ત્રી વિશ્વપ્રીત
વિશ્વરચિતા, વિશ્વાતીત્વ, કાત્યાયન સૂતે નમોસ્તુતે ]]> Mon, 24 Dec 2007 18:58:02 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[માઁ શક્તિનું પાંચમું રૂપ - સ્કંદ માતા]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માઁ-શક્તિનું-પાંચમું-રૂપ-સ્કંદ-માતા-107101600009_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માઁ-શક્તિનું-પાંચમું-રૂપ-સ્કંદ-માતા-107101600009_1.htm http:

W.D

માઁ દુર્ગાજીના પાંચમાં સ્વરૂપને સ્કંદમાતાના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. તેમની ઉપાસના નવરાત્રિ-પૂજાના પાંચમા દિવસે કરવામાં આવે છે. આ દિવસે સાધકનું મન 'વિશુધ્ધ' ચક્રમાં અવસ્થિત થાય છે. તેમના વિગ્રહમાં ભગવાન સ્કંદજી બાળરૂપમાં તેમના ખોળામાં બેસેલા હોય છે.

ભગવાન સ્કંદ 'કુમાર કાર્તિકેય' ના નામે પણ ઓળખાય છે. આ પ્રસિધ્ધ દેવાસુર સંગ્રામમાં દેવતાઓના સેનાપતિ બન્યા હતા. પુરાણોમાં તેમને કુમાર અને શક્તિ કહીને તેમની મહિમાનું વર્ણન કરવામા આવ્યું છે. આ જ ભગવાન સ્કંદની માતા હોવાને કારણે માઁ દુર્ગાજી આ સ્વરૂપને સ્કંદમાતાના નામથી ઓળખવામાં આવે છે.

સ્કંદમાતાના ચાર હાથ હોય છે. તેમના જમણા હાથમા નીચેનો હાથ જે ઉપરની તરફ ઉઠેલો છે તેમાં કમળનું ફૂલ છે. ડાબા તરફના ઉપરનો હાથ આશીર્વાદ મુદ્રામાં અને નીચેનો હાથ જે ઉપરની બાજુ ઉઠેલો છે તેમાં પણ કમળનુ ફૂલ છે. તેમનું રંગ સંપૂર્ણ ગોરો છે. આ કમળના આસન પર વિરાજેલા રહે છે. તે જ કારણે તેમને પદમાસના દેવી પણ કહે છે. તેમનુ વાહન સિંહ પણ છે.

નવરાત્રિ-પૂજનના પાંચમાં દિવસનું શાસ્ત્રોમાં ખૂબ મહત્વ બતાવવામાં આવ્યું છે. આ ચક્રમાં અવસ્થિત મનવાળા સાધકોની સમસ્ત બાહ્ય ક્રિયાઓ અને ચિત્તવૃતિયોનો લોપ થઈ જાય છે.

સાધકનું મન બધી લૌકિક, સંસારિક, બંધનોમાંથી મુક્ત થઈને સ્કંદમાતાના સ્વરૂપમાં પૂરી રીતે તલ્લીન થઈ જાય છે. આ સમયે સાધકે પૂરી સાવધાનીની સાથે ઉપાસનાની તરફ અગ્રેસર રહેવું જોઈએ. તેમણે પોતાની બધી ધ્યાન-પ્રવૃત્તિયોને એકાગ્ર રાખી સાધના ના રસ્તે આગળ વધવું જોઈએ.

માઁ સ્કંદમાતાની ઉપાસના થી ભક્તની બધી ઈચ્છાઓ પૂરી થાય છે. આ મૃત્યુલોકમાં જ તેને પરમ શાંતિ અને સુખનો અનુભવ થવા માંડે છે. તેને માટે મોક્ષનો દરવાજો ખુલી જાય છે.

સ્કંદમાતાની ઉપાસનાથી બાળસ્વરૂપ સ્કંદ ભગવાનની ઉપાસના પણ આપમેળે થઈ જાય છે. આ વિશેષતા ફક્ત આમને જ મળી છે. આ માતાનું પૂજન-અર્ચન કરવાથી બધા મનોરથ સિધ્ધ થાય છે. અને પરિવારમાં સુખ, શાંતિની સ્થાપના થાય છે. પુત્ર-સંતાનની ઈચ્છા ધરાવનારને તે પણ થાય છે.

સૂર્ય મંડળની અધિષ્ઠાત્રી દેવી હોવાને કારણે તેમનો ઉપાસક અલૌકિક તેજ અને ક્રાંતિથી સંપન્ન થઈ જાય છે. એક અલૌકિક પ્રભામંડળ અદ્રશ્ય રીતે હંમેશા તેની આસપાસ ફરતું રહે છે.

આપણે એકાગ્રભાવથી મનને પવિત્ર રાખીને માઁની શરણમાં જવું જોઈએ. આ ભવસાગરના દુ:ખોથી મુક્તિ મેળવી મોક્ષનો માર્ગ સરળ બનાવવા આનાથી ઉત્તમ ઉપાય બીજો કોઈ નથી.

ઉપસના મંત્રો - ઓમ ઐં ક્લીં હીં સ્કંદમાતે હું હું ફટ સ્વાહા.

હીં ઐં ક્લીં, સ્કંદમાતે મમ પુત્રં દેહિ સ્વાહા.
]]> Mon, 24 Dec 2007 18:57:30 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 કલ્યાણી દેશમુખ <![CDATA[માઁ શક્તિનું ચોથુ રૂપ - કૂષ્માંડા]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માઁ-શક્તિનું-ચોથુ-રૂપ-કૂષ્માંડા-107101500002_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માઁ-શક્તિનું-ચોથુ-રૂપ-કૂષ્માંડા-107101500002_1.htm http:

W.DW.D

માઁ દુર્ગાજીના ચોથા સ્વરૂપનું નામ છે કૂષ્માંડા છે. પોતાના મંદ, હળવા હાસ્ય દ્વારા અંડ અર્થાત બ્રહ્માંડને ઉત્પન્ન કરવાને કારણે તેમણે કૂષ્માંડા દેવીને નામે ઓળખાય છે. સંસ્કૃત ભાષામાં કૂષ્માંડાને કુમ્હડ કહે છે. બલિમાં તેમને કોળાની બલિ સૌથી વધુ પ્રિય છે. તે કારણે પણ માઁ કૂષ્માંડા કહેવાય છે.

નવરાત્રી-પૂજનના ચોથા દિવસે કૂષ્માંડા દેવીના સ્વરૂપની જ ઉપાસના કરવામાં આવે છે. આ દિવસે સાધકનું મન 'અદાહત' ચક્રમાં અવસ્થિત હોય છે. તેથી આ દિવસે તેણે ખૂબ પવિત્ર અને અચંચળ મનથી કૂષ્માંડા દેવીના સ્વરૂપને ધ્યાનમાં રાખીને પૂજા ઉપાસનાના કાર્યમાં લાગવું જોઈએ.

જ્યારે સૃષ્ટિનું અસ્તિત્વ નહોતું, ત્યારે આ જ દેવીએ પોતાના 'ઈષત' હાસ્યથી બ્રહ્માંડની રચના કરી હતી. તેથી આ જ સૃષ્ટિની આદિ સ્વરૂપા, આદિશક્તિ છે.

આમનો વાસ સૂર્યમંડળની અંદરના લોકમાં છે. ત્યાં રહેવાની શક્તિ અને ક્ષમતા ફક્ત તેમનામાં જ છે. તેમના શરીરની ક્રાંતિ અને પ્રભા પણ સૂર્યને સમાન જ દૈદીપ્યમાન અને પ્રકાશિત છે.

તેમના તેજ અને પ્રકાશથી દસે દિશાઓ પ્રકાશિત થઈ રહી છે. બ્રહ્માંડની બધી વસ્તુઓ અને પ્રાણીયોમાં અવસ્થિત તેજ તેમની જ છાયા છે.

માઁ ની આઠ ભૂજાઓ છે. તેથી તે અષ્ટભુજા દેવીના નામથી જ અવિખ્યાત છે. તેમના હાથોમાં ક્રમવાર કમંડળ, ધનુષ, બાણ, કમળનું ફૂલ, અમૃતથી ભરેલો કળશ, ચક્ર અને ગદા છે. આઠમાં હાથમાં બધી સિધ્ધિયો અને નિધિને આપનારી જપમાળા છે. તેમનું વાહન સિંહ છે.

માઁ કૂષ્માંડાની ઉપાસનાથી ભક્તોના સમસ્ત રોગ-શોક નાશ પામે છે. તેમની ભક્તિથી ઉંમર, યશ, બળ, અને આરોગ્યની વૃધ્ધિ થાય છે. માઁ કૂષ્માંડા સેવા અને ભક્તિથી પ્રસન્ન થનારી છે. જો મનુષ્ય સાચા હૃદયથી તેમને શરણાગત થઈ જાય તો તેને અત્યંત સુગમતાથી પરમ પદની પ્રાપ્તિ થઈ શકે છે.

વિધિ-વિધાનથી માઁ ના ભક્તિ-માર્ગ પર કેટલાંક પગલાં આગળ વધવાથી ભક્ત સાધકને તેમની કૃપાનો સૂક્ષ્મ અનુભવ થવા માંડે છે. આ દુ:ખ સ્વરૂપ સંસાર તેમને માટે અત્યંત સુખદ અને સુગમ બની જાય છે. માઁ ની ઉપાસના મનુષ્યને સહજ ભાવથી ભવસાગર પાર કરવાનો સૌથી સારો અને શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે.

માઁ કૃષ્માંડાની ઉપાસના મનુષ્યને આધિ-વ્યાધિથી દૂર કરી તેને સુખ, સમૃધ્ધિ અને ઉન્નતિની તરફ લઈ જાય છે. આથી પોતાની લૌકિક, પારલૌકિક ઉન્નતિ ઈચ્છતા લોકોએ તેમની ઉપાસના માટે હંમેશા તત્પર રહેવુ જોઈએ.

ઓમ કૂષ્માંડે મમ ધનધાન્ય, પુત્ર દેહિ દેહિ સ્વાહા. ]]> Mon, 24 Dec 2007 18:57:00 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 કલ્યાણી દેશમુખ <![CDATA[માઁ શક્તિનું ત્રીજુ રૂપ - ચંદ્રઘંટા]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માઁ-શક્તિનું-ત્રીજુ-રૂપ-ચંદ્રઘંટા-107101300006_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માઁ-શક્તિનું-ત્રીજુ-રૂપ-ચંદ્રઘંટા-107101300006_1.htm http:

W.D


માઁ દુર્ગાની ત્રીજી શક્તિનું નામ 'ચંદ્રઘંટા' છે. નવરત્રિ આરાધનમાં ત્રીજા દિવસની પૂજાનું ખૂબ જ મહત્વ હોય છે. આ દિવસે તેમનાજ વિગ્રહનું પૂજન અને આરાધના કરવામાં આવે છે આ દિવસે સાધકનુ મન મણિપૂર'ચક્રમાં પ્રવેશ પામે છે.

માઁ ચંદ્રઘટાની કૃપાથી અલૌકિક વસ્તુઓના દર્શન થાય છે. દિવ્ય સુગંધોનો અનુભવ થાય છે. અને વિવિધ પ્રકારની દિવ્ય ધ્વનિયો સાંભળવા મળે છે. આ ક્ષણે સાધકે અત્યંત સાવધાન રહેવાની જરૂર હોય છે.

માઁ નુ આ રૂપ પરમ શાંતિદાયક અને કલ્યાણકારી છે. તેમના માથા પર ઘંટના આકારનો અર્ધચંદ્ર છે. તે જ કારણે તેમણે ચંદ્રઘટા દેવી કહેવામાં આવે છે. તેમના શરીરનો રંગ ચંદ્રની જેમ ચમકીલો છે. તેમના દસ હાથ છે. તેમના દસે હાથોમાં તલવાર વગેરે શસ્ત્ર અને બાણ વગેરે અસ્ત્ર શોભી રહ્યા છે. તેમનું વાહન સિંહ છે. તેમની મુદ્રા યુધ્ધને માટે તૈયાર રહેવાની હોય છે.

માઁ ચંદ્રઘટાની કૃપાથી સાધકના બધા પાપ અને મુશ્કેલીઓ દૂર થાય છે. તેમની આરાધના ફળદાયી છે. માઁ ભક્તોના કષ્ટનું નિવારણ તરતજ કરી દે છે. તેમની ઉપાસના કરનાર સિંહની જેમ પરાક્રમી અને નિર્ભયી થઈ જાય છે. તેમના ઘંટની ધ્વનિ હંમેશા પોતાના ભક્તોની પ્રેતબાધાથી રક્ષા કરે છે. તેમનું ધ્યાન કરતાંજ શરણે આવેલાની રક્ષા કરવા, આ ઘંટની ધ્વનિ રણકી ઉઠે છે.

માઁનું રૂપ અત્યંત મધુર, અને શાંતિથી પરિપૂર્ણ રહે છે. તેમની આરાધના કરવાથી વીરતા-નિર્ભયતાની સાથે જ સૌમ્યતા અને નિનમ્રતા નો વિકાસ થઈ મોઢું, આંખો અને સંપૂર્ણ શરીરમાં કાંતિ-ગુણની વૃધ્ધિ થાય છે. અવાજમાં દિવ્ય, અલૌકિક માધુર્યનો સમાવેશ થઈ જાય છે. માઁ ચંદ્રઘટાના ભક્ત અને ઉપાસક જ્યાં પણ જાય છે, લોકો તેમણે જોઈને શાંતિ અને સુખનો અનુભવ કરે છે.

આપણે આપણા મન, વચન અને કર્મને સંપૂર્ણ વિધિ વિધાન પૂર્વક, શુધ્ધ કરીને માઁ ચંદ્રઘટાના શરણે થઈને આરાધના કરવી જોઈએ. તેમની ઉપાસના થી અમે સમસ્ત સાંસારિક કષ્ટોથી દૂર થઈને સહનશીલ બની શકીએ છે.

આપણે હંમેશા તેમના પવિત્ર વિગ્રહને ધ્યાનમાં રાખીને સાધના તરફ અગ્રસર થવાનો પ્રયત્ન કરવો જોઈએ. તેમનું ધ્યાન આમારા આ લોક અને પરલોક બંને માટે પરમ કલ્યાણકારી અને સદગતિ આપનારું છે. ]]> Mon, 24 Dec 2007 18:56:35 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 કલ્યાણી દેશમુખ <![CDATA[માઁ શક્તિનું બીજુ રૂપ - બ્રહ્મચારિણી]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માઁ-શક્તિનું-બીજુ-રૂપ-બ્રહ્મચારિણી-107101300005_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માઁ-શક્તિનું-બીજુ-રૂપ-બ્રહ્મચારિણી-107101300005_1.htm http:

W.D

માઁ દુર્ગાની નવ શક્તિયોમાં બીજુ રૂપ બ્રહ્મચારિણીનું છે. અહીં બ્રહ્મ શબ્દનો અર્થ તપસ્યા થાય છે બ્રહ્મચારિણી અર્થાત તપની ચારિણી, તપનું આચરણ કરવાવાળી. કહ્યું પણ છે - વેદસ્તત્વ તપો બ્રહ્મ- વેદ, તત્વ અને તપ 'બ્રહ્મ' શબ્દનો અર્થ છે.

દુર્ગા પૂજાના બીજા દિવસે આ જ સ્વરૂપની ઉપાસના કરવામાં આવે છે. આ દિવસે સાધકનું મન 'સ્વાધિષ્ઠાન' ચક્રમાં સ્થિત હોય છે. આ ચક્રમાં અવસ્થિત મનવા યોગી તેમની કૃપા અને ભક્તિ મેળવે છે.

બ્રહ્મચારિણી દેવીનું સ્વરૂપ પૂર્ણ જ્યોતિર્મય અને અત્યંત ભવ્ય છે. તેમના જમણા હાથમાં જપની માળા અને ડાબા હાથમાં કમંડળ હોય છે.

પોતાના પૂર્વ જન્મમાં જ્યારે તે હિમાલયના ઘરે પુત્રી બનીને અવતર્યા હતા, ત્યારે નારદજીના ઉપદેશથી તેમણે ભગવાન શંકરજીને પતિના રૂપમાં મેળવવાં માટે ખૂબ કડક તપસ્યા કરી હતી. આ કડક તપને કારણે તેમણે તપશ્ચારિણી એટલેકે બ્રહ્મ ચારિણીના નામથી ઓળખવામાં આવે છે.

એક હજાર વર્ષ તેમણે ફક્ત ફળ-ફૂલ ખાઈને જ વિતાવ્યા હતા. સો વર્ષો સુધી ફક્ત શાકભાજી ખાઈને ગુજારો કર્યો હતો. કેટલાક દિવસ સુધી કઠણ ઉપવાસ રાખીને ખુલ્લા આકાશ નીચે વરસાદ અને તડકાનું ભયંકર કષ્ટ સહન કર્યુ. આ કઠણ તપસ્યા પછી ત્રણ હજાર વર્ષો સુધી ફક્ત જમીન પર તૂટીને પડેલાં બિલિપત્રોને ખાઈને ભગવાન શંકરની આરાધના કરી હતી પછી તેમણે આ બિલિપત્રોને પણ ખાવાનું છોડી દીધુ જેને કારણે તેમનુ નામ 'અપર્ણા' પડી ગયુ.

કેટલાય હજાર વર્ષોની આ કઠણ તપસ્યા ને કારણે બ્રહ્મચારિણી દેવીનું એ પૂર્વ જન્મનું શરીર ક્ષીણ થવા માંડ્યુ. તે ખૂબ જ દૂબળા થઈ ગયા હતા. તેમની આ દશા જોઈને તેમની માતા મેના ખૂબ જ દુ:ખી થઈ ગઈ. તેમણે આ કઠણ તપસ્યાથી દેવીને મુક્ત કરવા માટે બૂમ પાડી ' ઉમા, અરે !, ઓ નહી ' ત્યારથી દેવી બ્રહ્મચારિણીના પૂર્વ જન્મનું એક નામ 'ઉમા' પણ પડી ગયું હતુ.

તેમની આ તપસ્યાથી ત્રણે લોકમાં હાહાકાર મચી ગયો. દેવતા, ઋષિ, સિધ્ધગણ, મુનિ બધા બ્રહ્મચારિણી દેવીની આ તપસ્યાને અભૂતપૂર્વનુ પુણ્યકૃત્ય બતાવતા તેમના વખાણ કરવા લાગ્યા.

છેવટે પિતામહ બ્રહ્માજીએ આકાશવાણી દ્રારા તેમણે સંબોધિત કરતાં પ્રસન્ન સ્વરોમાં કહ્યું - હે દેવી, આજ સુધી કોઈએ આવી ક
ઠોર તપસ્યા નથી કરી. આવી તપસ્યા તમે જ કરી શકો છો. તમારા આ કામની ચારો લોકમાં પ્રશંસા થઈ રહી છે, તમારી મનોકામના જરૂર પૂરી થશે. ભગવાન ચન્દ્રમૌલિ શિવજી તમને પતિના રૂપમાં જરૂર પ્રાપ્ત થશે. હવે તમે તપસ્યાથી દૂર થઈને ઘર ચાલ્યા જાવ. બહુ જલ્દી જ તમારા પિતા તમને બોલાવવા આવી રહ્યાં છે.

માઁ બ્રહ્મચારિણી ભક્તો અને સિધ્ધ પુરૂષોને અનંત ફળ આપવાવાળી છે. તેમની ઉપાસનામાં તપ, ત્યાગ, વૈરાગ્ય, સદાચાર, સંયમની વૃધ્ધિ થાય છે. જીવનના આવતા સંધર્ષો દરમિયાન પણ તેમનુ મન કર્તવ્ય-પથથી વિચલિત નથી થતુ. માઁ ની કૃપાથી તેને બધે જ સિધ્ધિ અને વિજયની પ્રાપ્તિ થાય છે.]]> Mon, 24 Dec 2007 18:56:11 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 કલ્યાણી દેશમુખ <![CDATA[બંગાળની માતા દુર્ગાનું બીજુ રૂપ - તારા]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/બંગાળની-માતા-દુર્ગાનું-બીજુ-રૂપ-તારા-107101300003_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/બંગાળની-માતા-દુર્ગાનું-બીજુ-રૂપ-તારા-107101300003_1.htm http:

W.D

ભગવતી મહાકાળીને જ નીલરૂપા હોવાને કારણે તારા પણ કહેવાય છે. તારાના નામનુ રહસ્ય આ પણ છે કે આ હંમેશા મોક્ષ આપનારી, તારવાવાળી છે. તેથી જ તો તેને તારા કહેવાય છે. મહાવિદ્યાઓમાં આ બીજા સ્થાન પર આવેલી છે.

આ દેવી વાક્શક્તિ આપવામાં સમર્થ છે. તેથી તેણે સરસ્વતી પણ કહે છે. ભયંકર વિપત્તિયોથી ભક્તોની રક્ષા કરે છે. તેથી તે ઉગ્રતારા છે. બૃહન્નીલ-તંત્રાદી ગ્રંથોમાં ભગવતી તારાના સ્વરૂપની વિશેષ ચર્ચા છે.

હયગ્રીવનો વધ કરવાને કારણે તેમણે નીલ-વિગ્રહ પ્રાપ્ત થયો છે. આ સ્વરૂપ શિવ પર પ્રત્યાલીઢ રૂપમા આરુઢ છે. ભગવતી તારા નીલવર્ણવાળી, નીલકમળોની જેમ ત્રણ નેત્રોવાળી અને હાથોમાં કાતર, કપાલ, કમળ અને ખડગ ધારણ કરવાવાળી છે. આ વાધની ચામડીમાં વિભૂષિત અને ગળામાં મુંડમાળા ધારણ કરનારી છે.

શત્રુનાશ, વાક્શક્તિની પ્રાપ્તિ તથા ભોગ-મોક્ષની પ્રાપ્તિને માટે તારા અથવા અગ્રતારાની સાધના કરવામાં આવે છે. રાત્રીદેવીના સ્વરૂપ જેવી શક્તિ તારા મહાવિદ્યાઓમાં અદ્ભૂત પ્રભાવશાળી અને સિધ્ધિની અધિષ્ઠાત્રી દેવી કહેવાય છે.

ભગવતી તારાના ત્રણ રૂપ છે.- તારા, એકજટા અને નીલ સરસ્વતી. ત્રણે રૂપોમાં રહસ્ય, કાર્ય-કલાપ અને ધ્યાન એકબીજાથી અલગ છે. પણ અલગ હોવા છતાં સૌની શક્તિ તો એક જ છે. ભગવતી તારાની ઉપાસના મુખ્ય રીતે તંત્રોક્ત પધ્ધતિથી થાય છે. જેને આગમોક્ત પધ્ધતિ પણ કહે છે. આમની ઉપાસનાથી સામાન્ય વ્યક્તિ પણ ગુરૂની જેમ વિદ્વાન થઈ જાય છે.

ભારતમાં સૌ પહેલાં મહર્ષિ વશિષ્ઠે તારાની આરાધના કરી હતી, તેથી તારાને વશિષ્ઠરાધિતા તારા પણ કહે છે. વશિષ્ઠે પહેલાં તારાની આરાધના વૈદિક રૂપથી શરૂ કરી, જે અસફળ રહી.

વશિષ્ઠને અદ્રશ્ય શક્તિ પાસેથી સંકેત મળ્યો કે તે તાંત્રિક પધ્ધતિ દ્રારા જેને 'ચિનકારા' કહેવાય છે, તેમની ઉપાસના કરે. જ્યારે વશિષ્ઠએ તાંત્રિક પધ્ધતિનો આશ્રય લીધો, ત્યારે તેમણે સિધ્ધિ પ્રાપ્ત થઈ.

'મહાકાળ-સંહિતા' ના નામે કલાખંડમાં તારા રહસ્ય વર્ણિત છે. જેમાં તારારાત્રિમાં તારા ની ઉપાસનાનું વિશેષ મહત્વ છે. ચૈત્ર શુક્લ નવમીની રાતને 'તારારાત્રિ' કહેવાય છે.

चैत्रे मासि नवम्यां तु शुक्लपक्षे तु भूपते।
क्रोधरात्रिर्महेशानि तारारूपा भविष्यति॥ (पुरश्चर्यार्णव भाग-३)

બિહારના સહરસા જિલ્લામાં પ્રસિધ્ધ 'મહિષી' ગામમાં ઉગ્રતારાનુ સિધ્ધપીઠ આવેલું છે. ત્યાં તારા, એક જટા અને નીલ-સરસ્વતીની ત્રણે મૂર્તિયો એક સાથે છે. વચ્ચે મોટી મૂર્તિ અને આજુબાજુ નાની મૂર્તિયો છે.

મંત્ર
ૐ હીં સ્ત્રીં હૂં ફટ સ્વાહા ]]> Mon, 24 Dec 2007 18:55:29 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[જગતજનની માઁ શક્તિનીનું પ્રથમ રૂપ]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/જગતજનની-માઁ-શક્તિનીનું-પ્રથમ-રૂપ-107101200015_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/જગતજનની-માઁ-શક્તિનીનું-પ્રથમ-રૂપ-107101200015_1.htm http:
મહાકાળી

W.D

દસ મહાવિદ્યાઓમાં મહાકાળી પ્રથમ છે. મહાભાગવત મુજબ મહાકાળી જ મુખ્ય છે અને તેમના જ ઉગ્ર અને સૌમ્ય બે રૂપોમાં અનેક રૂપો ધારણ કરવાવાળી દસ મહાવિદ્યાઓ છે. વિદ્યાપતિ ભગવાન શિવની શક્તિઓ, આ મહાવિદ્યાની અનંત સિધ્ધિઓ પ્રદાન કરવામાં સમર્થ છે.

એવું લાગે છે કે મહાકાળની પ્રિયતમ મહાકાળી જ પોતાના દક્ષિણ અને વામ રૂપોમાં દસ મહાવિદ્યાઓના નામથી વિખ્યાત થઈ. બૃહન્નીલતંત્રમાં કહેવાયુ છે કે રક્ત અને કૃષ્ણભેદથી મહાકાળી જ બે રૂપોમાં અધિષ્ઠિત છે. કૃષ્ણાનું નામ 'દક્ષિણા' અને રક્તવર્ણાનું નામ 'સુંદરી' છે.

મહાકાળી પુરાણમાં કથા છે કે એક વાર હિમાલય પર સ્થિત મતંગ મુનિના આશ્રમમાં જઈને દેવતાઓએ મહામાયા ની સ્તુતિ કરી. સ્તુતિ થી પ્રસન્ન થઈને મતંગ-વનિતાના રૂપમાં ભગવતીએ દેવતાઓ ને દર્શન આપ્યુ અને પૂછ્યું કે તમે કોણી સ્તુતિ કરો છો. એ જ સમયે દેવીના શરીરમાંથી કાળા પર્વત જેવા રંગવાળી એક બીજી દિવ્ય નારી પ્રકટ થઈ. તે મહાતેજસ્વીની એ પોતે જ દેવતાઓ તરફથી ઉત્તર આપતા કહ્યુ ' આ લોકો મારું જ સ્તવન કરી રહ્યાં છે. કાજળની જેમ કાળી હતી તેથી તેમનું નામ મહાકાળી પડ્યુ.

દુર્ગાસપ્તશતીના મુજબ એક વાર શુભ-નિશુભના અત્યાચારથી વ્યથિત થઈને દેવતાઓએ હિમાલય પર જઈને દેવી સૂક્તને દેવીની સ્તુતિ કરી. ત્યારે ગૌરીના શરીરમાંથી કૌશિકીનું પ્રાકટ્ય થયુ. કૌશિકીએ અલગ થતાં જ અંબા પાર્વતીંનું રૂપ કાળુ થઈ ગયું. જે કાળીના નામે પ્રસિધ્ધ થયું. કાળીને નીલરૂપા હોવાથી તારા પણ કહે છે. નારદ-પાંચરાત્રના મુજબ એક વાર કાળીના મનમાં આવ્યું કે ફરી ગૌરી થઈ જવું આથી તે અંતર્ધાન થઈ ગયા.

શિવજીએ નારદજીને તેમનું ઠેકાણુ પૂછ્યું તો નારદજીએ કહ્યું કે સુમેરુના ઉત્તરમાં દેવી પ્રત્યક્ષ હાજર છે. શિવજીની પ્રેરણાથી નારદજી ત્યાં ગયા અને તેમને શિવજી જોડે વિવાહ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. પ્રસ્તાવ સાંભળી દેવી ક્રોધિત થઈ ગયા અને તેમના શરીરમાંથી અન્ય ષોડશી વિગ્રહ પ્રગટ થયો. જેનાથી ત્રિપુરભૈરવીનું પ્રાકટ્ય થયુ.

મહાકાળીની ઉપાસનામાં સંપ્રદાયગત ભેદ છે. પહેલા બે રૂપોમાં તેમની ઉપાસનાનું પ્રચલન હતુ. ભવ-બંધન-મોચનમાં મહાકાળીની ઉપાસના સૌથી શ્રેષ્ઠ કહેવાય છે. શક્તિ સાધનાના બે પીઠોમાં મહાકાળીની ઉપાસના શ્યામ પીઠ પર કરવા યોગ્ય છે. ભક્તિમાર્ગમાં તો કોઈપણ રૂપમાં તે મહામાયાની ઉપાસના કરવી ફળ આપનારી છે. પણ સિધ્ધિ માટે તેમની ઉપાસના વીરભાવથી કરવામાં આવે છે.

સાધના વડે જ્યારે અહંતા, મમતા અને ભેટ બુધ્ધિનો નાશ થઈને સાધકમાં પૂર્ણ શિશુત્વનો ઉદય થાય છે.
ત્યારે મહાકાળીનો શ્રીવિગ્રહ સાધક ને સામે પ્રત્યક્ષ થાય છે. તેમની છબી અવર્ણનીય છે.

શરણાગતિ દ્રારા તેમની કૃપા કોઈને પણ મળી શકે છે. મૂર્તી, મંત્ર અથવા ગુરૂ દ્રારા કોઈપણ આધાર પર ભક્તિભાવથી મંત્ર-જપ, પૂજા, હવન અને પુરશ્ચરણ કરવાથી મહાકાળી પ્રસન્ન થઈ જાય છે.

મંત્ર

ૐ ક્રીં ક્રીં ક્રીં હૂં હીં દક્ષિણ કાલિકે ક્રીં ક્રીં ક્રીં હૂં હૂ હીં હીં સ્વાહા.....]]> Mon, 24 Dec 2007 18:54:47 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 કલ્યાણી દેશમુખ <![CDATA[નવરાત્રીમાં સૌદર્યને કેવી રીતે જાળવશો ?]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવરાત્રીમાં-સૌદર્યને-કેવી-રીતે-જાળવશો-107101200009_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવરાત્રીમાં-સૌદર્યને-કેવી-રીતે-જાળવશો-107101200009_1.htm http:

PTIPTI


નવરાત્રી આવતા જ યુવતીઓ જાતજાતની તૈયારીઓ કરવા માંડે છે. કોઈ અવનવા ચણિયા-ચોળી ખરીદે છે તો કોઈ સૌદર્ય પ્રશાધનો તો કોઈ
અવનવા આર્ટીફીશિયલ ઘરેણાં ખરીદે છે. દરેક યુવતીઓ આ તહેવારની ખૂબ જ આતુરતાથી રાહ જોતી હોય છે. કેટલીય તૈયારીઓ કરવામાં આવે તો પણ છેલ્લી ઘડીએ કંઈક તો બાકી રહી જ જાય છે. આવો અમે તમને બતાવીએ છે કે આ નવ દિવસ રમવા જતા પહેલા તમે કંઈ વાતો ધ્યાનમાં રાખશો.

- નવરાત્રી એ નવદિવસની આરાધના હોય છે. નવરાત્રીમાં સતત 4-5 કલાક રમવાનું હોય છે, જે માટે શરીરનું તંદુરસ્ત રહેવુ અને ફ્રેશ રહેવું ખૂબ આવશ્યક છે. નવરાત્રીમાં રાતે મન દઈને રમવું હોય તો જરૂરી છે કે દિવસે 2-3 કલાક પૂરતો આરામ લો.

- ખોરાક પણ પૌષ્ટિક અને તાજો લો. રાતે રમવાં જતા પહેલા હળવો ખોરાક ખાવો જોઈએ જેથી પેટ અંગેની કોઈ તકલીફ ઉભી ન થાય. જો તમે ઉપવાસ રાખતાં હોય તો રમતાં જતાં પહેલા ફળોનો રસ અવશ્ય પીવો જોઈએ.

- નવરાત્રીમાં ગરબા રમવા દરમિયાન પરસેવો પુષ્કળ થાય છે તેથી બને ત્યાં સુધી ગ્લુકોઝનું પાણી વચ્ચે વચ્ચે પીતાં રહેવું જોઈએ.

- નવરાત્રીમાં આંખો અને પગ વધુ થાક અનુભવે છે, તેથી આંખોને દિવસે ચારથી પાંચ વાર ઠંડા પાણીથી ધોવી જોઈએ અને પગનો થાક ઉતારવા પગને સાધારણ ગરમ પાણીમાં મીઠુ નાખીને 20 મિનિટ સુધી ડુબાડી રાખવા જોઈએ.

-મેક-અપ એવો જ કરવો જોઈએ જે તમને શોભે. માત્ર દેખા દેખીથી સજીને કોઈના હસીના પાત્ર બનવા કરતાં સારુ છે કે તમે સિમ્પલ અને તમને શોભે તેવો મેક-અપ કરો.

- ગરબા રમીને ઘેર આવ્યા પછી બધા ઘરેણા ઉતારીને અને મોઢુ ગરમ પાણીથી ધોઈને જ ઉંઘવું જોઈએ.
આટલુ કરશો તો તમે નવ દિવસ સુધી બિલકુલ ફ્રેશ મુડ સાથે ગરબા રમી શકશો. ]]> Mon, 24 Dec 2007 18:53:46 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 કલ્યાણી દેશમુખ <![CDATA[માતા જગદંબાની આરતી]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માતા-જગદંબાની-આરતી-107101000041_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માતા-જગદંબાની-આરતી-107101000041_1.htm http:

IFM

જય આદ્યા શક્‍તિ મા જય આદ્યા શક્‍તિ,
અખંડ બ્રહ્માંડ દીપાવ્‍યા (2)પડવે પંડિતમા,
જ્‍યો જ્‍યો મા જગદંબે

દ્રિતિયા બેય સ્‍વરૂપ શિવ શક્‍તિ જાણું મા શિવ (2)
બ્રહ્મા ગણપતિ ગાઉ (2) હર ગાવું હરમા, જયો જયો

તૃતીયા ત્રણસ્‍વરૂપ ત્રિભુવનમાં બેઠા મા,ત્રિભુવન (2)
દયા થકી તરવેણી (2) તમે તારૂણી માતા જયોજયો

ચોથે ચતુરા મહાલક્ષ્મી મા સચરાચર વ્‍યાપ્‍યાં, મા (2)
ચાર ભુજા ચૌદિશા, (2) પ્રગટયાં દક્ષિણમાં જયોજયો,

પંચમી પંચ ઋષિ, પંચમી ગુણ પદ્મા, મા પંચમી (2)
પંચ તત્‍વ ત્‍યાં સોહિયે (2)પંચે તત્‍વોમાં જયો જયો

ષષ્ઠિ તું નારાયણી મહિસાસુર માર્યો મા મહિસાસુર (2)
નર નારી ના રૂપે (2)વ્‍યાપ્‍યાં સર્વેમા જયો જયો

સપ્તમી સપ્ત પાતાળ સંધ્‍યા સાવિત્રી માં સંધ્‍યા (2)
ગૌ ગંગા ગાયત્રી (2) ગૌરી ગીતા મા જયો જયો

અષ્ટમી અષ્ટભુજા આવી આનંદા મા (2)
સુનીવર મુનીવર જનમ્‍યા (2) દેવ દૈત્‍યો મા જયો જયો.

નવમી નવકુળ નાગ સૈવે નવદુર્ગા મા સેવે (2)
નવરાત્રીના પૂજન, શિવરાત્રીનાં અર્ચન,
કીધાં હર બ્રહ્મા મા જયો જયો.

દશમી દશ અવતાર જય વિજયા દશમી, મા જય (2)
રામે રામ રમાડયા, (2) રાવણ રોબ્‍યો મા જયો જયો

એકાદશી અગિયારસ કાત્‍યાયની કામા મા કાત્‍યાયની (2)
કામદુર્ગા કાળીકા (2) શ્‍યામાને રામા, જ્‍યો જ્‍યો

બારસે બાળારૂપ બહુચરી અંબા મા બહુચરી (2)
બટુક ભૈરવ સોહીએ કાળ ભૈરવ સોહીએ
તારાં છે તુજ મા, જ્‍યો જ્‍યો.

તેરશે તુળજા રૂપ તમે તારૂણી માતા, મા તમે (2)
બ્રહમાવિષ્‍ણુ સદાશિવ (2) ગુણતારા ગાતા જ્‍યો જ્‍યો

ચૌદશે ચૌદા સ્‍વરૂપ, ચંડી ચામુંડા મા ચંડી (2)
ભાવ ભક્‍તિ કાંઈ આપો, ચતુરાઈ કાંઈ આપો,
સિંહ વાહિની માતા, જ્‍યો જ્‍યો

પુનમે કુંભ ભર્યો સાંભળજો કરુણા મા સાંભળજો (2)
વસિષ્ઠ દેવે વખાણ્‍યાં માર્કુન્‍ડ દેવે વખાણ્‍યાં,
ગાઈ શુભ કવિતા જ્‍યો જ્‍યો

સવંત સોળસત્તાવન સોળસે બાવીસ મા (2)
સવંતસોળમાં પ્રગટયાં (2) રેવાને તીરે, મૈયા ગંગાને તીરે,
મૈયા જમુના ને તીરે (2) જ્‍યો જ્‍યો મા જગદંબે.

ત્રંબાવટી નગરી, આઈ રૂપાવટી નગરી માં મંછાવટી નગરી
સોળ સહસ્ત્ર ત્‍યાં સોહીએ (2) ક્ષમા કરો ગૌરી,
મા દયા કરો ગૌરી, જ્‍યો જ્‍યો મા જગદંબે.

શિવ શક્‍તિની આરતી જે કોઈ ગાશે માં જે કોઈ ગાશે (2)
ભણે શિવાનંદ સ્‍વામી (2) સુખ સંપત્તિ થાશે.
હર કૈલાસે જાશે, મા અંબા દુઃખહરશે, મા બહુચર દુઃખ હરશે,
મા કાલી દુઃખ હરશે, મા લક્ષ્મી દુઃખ હરશે જ્‍યો જ્‍યો

ભાવન જાણુ ભક્‍તિ ન જાણું નવજાણું સેવા મા નવ (2)
વલ્લભ ભટ્ટ ને રાખ્‍યો (2) ચરણે સુખ દેવા જયો જયો.

એકમ એક સ્‍વરૂપ અંતર નવધરશો માં અંતર (2)
ભોળા ભવાની ને ભજતાં (2)ભવ સાગર તરશો,
જ્‍યો જ્‍યો મા જગદંબે,

માનો મંડપ લાલ ગુલાલ શોભા બહુસારી મા શોભા (2)
કુકડ કરે છે કિલ્લોલ (2) તુજ ચરણે માડી જ્‍યો જ્‍યો
જય બહુચર બાળી મા જય બહુચર બાળી,
આરાસુરમાં અંબા (2) પાવાગઢકાળી જ્‍યો જ્‍યો.

હવે વિનંતી એટલી, મા મૈયા તમ શરણે મા (2)
મને નિરંતર રાખો (2)બાળજાણી ચરણે જ્‍યો જ્‍યો

યા દેવી સર્વભૂતેષુ માતૃરૂપેણ સંસ્‍થિતા ﾗ
નમસ્‍તસ્‍યૈ નમસ્‍તસ્‍યૈ નમસ્‍તસ્‍યૈ નમો નમઃ ﾗ
]]> Mon, 24 Dec 2007 18:53:21 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[માતાનાં સંભારણાં]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માતાનાં-સંભારણાં-107101000039_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માતાનાં-સંભારણાં-107101000039_1.htm http:
(રાખનાં રમકડાં મારા રામે.... એ રાગ)
માતના સંભારણાં (2)મારા હૈયો કોરી નાંખે રે
માડી થઈને બાળકથી તું, શાને દૂરદૂર ભાગે રે.... માતના
મીઠી ગોદે ખેલમેં ખેલ્‍યા, ત્‍હેં પણ મારી સાથે રે. (2)
યાદ નથી શુૂં આવતું અંબા, હાથમૂકેલો માથે રે... માતનાં
સરોજ સીતા સાવિત્રી મા,વિજયા સ્‍વરૂપે લહેકે રે, (2)
દુર્ગા દમયંતી ચુંવાળી,કસ્‍તુરી સમ મહેંકે રે .. માતના
ઘેરા આ ભવસાગર વચમાં, એકલવાયો છોડીને (2)
ગભરૂં બાળક આમ વિસારી, શાને રહ્યા છો દોડી રે... માતનાં
ભારતના સંતાનો તારાં, ભડભડ દવમાં ચાલે રે, (2)
જ્‍યોતિ કોમળદાખવ માડી, કુમકુમ કેસર ભાલે રે માતનાં
નાના ઢીંગલા પાપ રહીત શું ? ગણતા પાપી મોટાં રે, (2)
મા તુજને કોઈ ના સમજે પણ, મળે ન જગમાં જોટા રે... માતનાં
પામર ‘પા-પી' પ્રેમ પિયાસી, ઉભો ત્‍હારે દ્વારે રે, (2)
મંગલ દર્શન દઈ ને માડી, દોડી આવજો વ્‍હારે રે.... માતનાં
]]> Mon, 24 Dec 2007 18:50:14 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[નવરાત્રી મંત્રોથી સંકટ દૂર]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવરાત્રી-મંત્રોથી-સંકટ-દૂર-107101000032_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવરાત્રી-મંત્રોથી-સંકટ-દૂર-107101000032_1.htm http:

W.D

અંબાજીને ‘દુર્ગા’ પણ કહેવાય છે. દુર્ગ શબ્દનો અર્થ છે ‘કિલ્લો’. જેમ કિલ્લાની ટોચ ઉપર પહોંચવા પરસેવો છૂટી જાય, થાકી જવાય તે જ રીતે ખૂબ જ તપ કરવાથી, ઉપાસના કરવાથી, વ્રત ઉપવાસ કરવાથી, અનુષ્ઠાન કરવાથી જેની પ્રાપ્તિ થાય છે તેને ‘દુર્ગા’ કહેવાય છે.

ચંડીપાઠમાં માર્કંડેય મુનિ માતાજીને કહે છે, હે મા દુર્ગા, ‘દુર્ગાસિ દુર્ગ ભવસાગર નૌરસંગા’ આપ તો ભવસાગર પાર કરાવનારી ‘અસંગ’ રૂપી નાવ છો, જે ભકત તમારી ભકિત રૂપી નાવડીમાં બેસી જાય છે તેનો બેડો પાર થઇ જાય છે, જન્મ-મરણના ચક્કરમાંથી છૂટી જાય છે. તેને શિવત્વની પ્રાપ્તિ થાય છે. માતાજીની ઉપાસના માટે ચંડીપાઠમાં અનેક પ્રકારના મંત્રો આપેલા છે. જેનું અનુષ્ઠાન કરવાથી મનોકામના પરિપૂર્ણ થાય છે. આપણે કેટલાક દુ:ખ નિવારણ મંત્રો જૉઇએ.

૧. ભય દૂર કરવા માટેનો મંત્ર:

સર્વસ્વરૂપે સર્વેશે સર્વશકિત સમન્વિતે ભયેભ્યસ્રાહિનો દેવિ દુર્ગે દેવિ નમોડસ્તુતે

૨. આરોગ્ય અને સૌભાગ્ય પ્રાપ્તિ માટેનો મંત્ર:

દેહિ સૌભાગ્યમારોગ્યં દેહિ મે પરમં સુખમ્ રૂપં દેહિ, જયં દેહિ, યશો દેહિ, દ્વિષો જહિ

૩. અનેક પ્રકારની મુશ્કેલીઓ દૂર કરનારો મંત્ર:

સર્વાબાધા પ્રશમનં ત્ર્લોકયસ્યા ખિલેશ્વરી એવમેવ ત્વયા કાર્ય મસ્ય દ્વૈરિ વિનાશનમ્

૪. સર્વ પ્રકારની રક્ષા મેળવવા માટે:

શૂલેન પાહિ નો દેવિ પાહિ ખડ્ગેન ચામ્બિકે ઘંટા સ્વનેન ન: પાહિ ચાપજયાનિ સ્વનેન ચ

૫. ધન, પુત્રાદિકની પ્રાપ્તિ માટેનો મંત્ર:

સર્વાબાધા વિનર્મિકતો ધનધાન્યસુતાન્વિત: મનુષ્યો મત્પ્રસાદેન ભવિષ્યતિ ન સંશય:

૬. યોગ્ય પત્ની કે પતિની પ્રાપ્તિ માટે:

પત્ની મનોરમાં દેહિ મનોવૃત્તાનુસારિણીમ્ તારિણીં દુર્ગસંસાર સાગરસ્ય કુલોદ્ ભવામ્

૭. વિદ્યા પ્રાપ્તિ માટેનો મંત્ર:

યા દેવિ સર્વભૂતેષુ બુદ્ધિ રૂપેણ સંસ્થિતા નમસ્તસ્યૈ, નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમોનમ:

8 મોતનો ભય નિવારવાનો મંત્ર (મૃત્યુંજય મંત્ર) .

ૐ ત્ર્યમ્બકં યજામહે સુગંધિમ પુષ્ટિવર્ધનમ
ઉર્વારૂકમિવ બંધનાન્મૃત્યોર્મૃક્ષીય મામૃતાત

9. શક્તિ પ્રાપ્તિ માટેનો મંત્ર

યા દેવિ સર્વભૂતેષુ શક્તિ રૂપેણ સંસ્થિતા નમસ્તસ્યૈ, નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમોનમ:

આ પ્રમાણે ‘ચંડીપાઠ’માં અનેક પ્રકારના મંત્રો આપેલા છે. નવરાત્રિમાં કેટલાક ભકતો અનુષ્ઠાન કરે છે. આ અનુષ્ઠાન અનેક પ્રકારે થાય છે. કેટલાક કેવળ એક ટાઇમ જમીને અનુષ્ઠાન કરે છે. કેટલાક નિત્ય મંદિરે દર્શનનો નિયમ ધારણ કરે છે.
]]> Mon, 24 Dec 2007 18:38:17 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[ગરબાંની આજ અને કાલ]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/ગરબાંની-આજ-અને-કાલ-107101000026_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/ગરબાંની-આજ-અને-કાલ-107101000026_1.htm http:

P.R

આસો માસની નવરાત્રીમાં રાત્રે ભક્‍તિગીતો નો કાર્યક્રમ, ચોક વચ્‍ચે કાણાવાળો માટીનો ઘટ, જેને ગરબો કહેવાય છે, તે રાખીને તાળીઓના તાલે ગાવાનો રીવાજ છે. આ ગરબામાં અંદર માટીના કોડીયામાં દિપક પ્રજ્‍વલ્લિત કરેલો હોય છે. જે સમયે વિજળીની બત્તીઓ નહોતી, ત્‍યારે આ દિપકના અજવાળે તાળીઓના તાલે ભક્‍ત કવિઓના ગરબા ગવાતા હતાં. હવે તો વિજળીની જાતજાતની બત્તીઓ વચ્‍ચે ગરબાની દીપક જ્‍યોતિનું મહત્‍વ ઓછું થતું જણાય છે પરંતુ આ જ્‍યોતિ માતાની જ્‍યોતિ છે, જે હમેશા પ્રજ્‍વલ્લિત રહે છે.

આજે ગરબામાં ગુજરાતીઓ સિવાય બીજા પ્રાંતોના નાગરીકો પણ ઉત્‍સાહપૂર્વક ભાગ લે છે. હવે તાળીઓના તાલ ડીસ્‍કો ડાંડીયામાં બદલાઇ ગયા છે. ઓરકેસ્‍ટ્રાનું સંગીત આવી ગયું છે. ગુજરાતમાં રાત્રે 10 વાગે ગરબા શરૂ થાય છે, અને સવારે 3-4 વાગ્‍યા સુધી નવયુવક -નવયુવતીઓ ગરબે ઘૂમે છે. આખું ગુજરાત આસો નવરાત્રીની નવે રાત્રીએ આખી રાત ગુંજતું રહે છે. શહેરોની સડકો અને પાર્ટી પ્‍લોટો ઉપર આખી રાત મેળાઓ જામેલા હોય છે. રંગબેરંગી વેશભૂષામાં યુવક-યુવતીઓ આકર્ષણનું કેન્‍દ્ર બનેલા હોય છે. રાસ-ગરબા-છંદ-દુહાની રમઝટે ચાલે છે. સાચે જ આસો નવરાત્રી ગુજરાતનો ગોરવવંતો મહોત્‍સવ છે, જે ફક્‍ત ગુજરાતમાં જ માણી શકાય છે. ગુજરાત-સૌરાષ્ટ્ર-કચ્‍છ નવરાત્રી મહોત્‍સવ દરમ્‍યાન રાત્રે રળિયામણા બની જાય છે. આ નવ દિવસ દરમ્‍યાન ગુજરાત-સૌરાષ્ટ્ર-કચ્‍છ માં આવનાર મહેમાન યાત્રાળુઓ ને ગૌરવવંતા ગુજરાતના દર્શન થઈ શકે છે.

ગુજરાતના શહેરો અને ગામડાઓમાં ડીસ્‍કો ગરબા-ડીસ્‍કો ડાંડીયાની રમઝટ જામી ગઈ છે, જ્‍યારે સૌરાષ્‍ટ્રના શહેરો ધીરે ધીરે ડીસ્‍કો તરફ વળી રહ્યા છે, પરન્‍તુ ગામડાઓ માં હજી પણ તાળીઓના તાલે ગરબા અને ડાંડીયા-રાસ ચોકમાં ગરબો રાખીને ગવાય છે, પરન્‍તુ કચ્‍છ ના શહેરો અને ગામડાઓ માં નવરાત્રી દરમ્‍યાન ભક્‍તિપૂણ ર્વાતાવરણમાં તાળીઓના તાલે ગરબા અને રાસ ડાંડીયા સાથે ઢોલકની તાલ ઉપર ગાતા જોવાનો અનેરો આનંદ છે.

ગુજરાતમાં ગરબા દરમ્‍યાન એક વિશિષ્ટ પોશાક ની ઝાંખી થાય છે. યુવતીઓ-ચણીયા-ચોળી-ચુંદડી માં સજ્જ હોય છે, જ્‍યારે યુવકો ચુડીદાર પાયજામો કે સરવાલ-ઝભ્‍ભો કે કેડીયું તથા બંડી પહેરીને મ્‍હાલે છે. ગામડાની ગોરી હાથમાં રણકતી બંગડીઓ અને પગમાં ખનકતા ઘુંઘરૂં થી શોભે છે અને ગામડાનો યુવાન માથે પાઘડી રાખીને મલકાય છે.

સૌરાષ્ટ્ર-કચ્‍છ આજે પણ ભક્‍ત કવિવલ્લભ ભટ્ટ, પ્રેમાનંદ, દયારામ ના ગીતો થી ગુંજે છે. જેમાં ગરબા છે, રાસ છે, દોહા છે, છંદ છે.

ગુજરાતનું આતિથ્‍ય અનેરૂં છે - 'અતિથી દેવો ભવઃ' ની ભાવનાને ગુજરાત તાદૃશ્‍ય કરે છે. નવરાત્રી દરમ્‍યાન ગુજરાત સોળે કળાએ ખીલી ઉઠે છે. ગુજરાત ઉત્‍સવ ઘેલું છે - તેમાં પણ નવરાત્રી એ ગુજરાતનો ગૌરવવંતો મહોત્‍સવ છે. નવદુર્ગાંના આગમન થી વિદાય સુધી દરેક ગરબીઓ ગુંજતી રહે છે. આ નવરાત્રીના મહોત્‍સવ પછી દસમીની રાત્રીએ શુભમુહુર્તમાં માતાજી ની વિદાય સમયે ભાવિક ભક્‍તો ના આસું રોકાતા નથી. ભારે હૃદયે માતાજીની વિદાય ધામધૂમથી કરતા ભક્‍તો માતાજીને પ્રાર્થના કરે છે, કે મા આવતા વર્ષે પાછા જલ્‍દી પધારશો.

દરેક ગરબીએ રોજ ગરબાની સમાપ્તી પછી માતાજીની આરતી થાય છે. ]]> Mon, 24 Dec 2007 18:32:36 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[મારા મહીસાગરની હાંરે ઢોલ વાગેશે]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મારા-મહીસાગરની-હાંરે-ઢોલ-વાગેશે-107101000025_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/મારા-મહીસાગરની-હાંરે-ઢોલ-વાગેશે-107101000025_1.htm http:
મારા મહીસાગરની હાંરે ઢોલ વાગેશે
વાગેશે ઢોલ વાગેશે
ગાંમગાંમના સોનીડા આવશ
આવશ હું હું લાવશ
માની નાકની નથની લાવશ
મારી મહીસાગરની હાંરે ઢોલ વાગેશે
ગાંમગાંમના સુથારી આવશ
આવશ હું હું લાવશ
મારા માના બાજઠીયા લાવશ
મારી મહીસાગરની .........
ગાંમગાંમના કુંભારી આવશ
આવશહું હું લાવશ
મારી માનો ગરબો લાવશ
મારા મહીસાગરની હાંરે ઢોલ વાગશ
ગાંમગાંમના દોશીડા આવશ
આવશ હું હું લાવશ
મારા માની ચુંદડી લાવશ
મારા મહીસાગરની હાંરે ઢોલ વાગશ
મારા મંદિરીયે સોનીડો આવશ
આવશ હું હું લાવશ
મારા માના કડલા લાવશ
મારા મહીસાગરની હાંરે ઢોલ વાગશ
ગાંમગાંમનો જોશીડો આવશ
આવશ હું હું લાવશ
મારા માના માટે શ્રીફળ લાવશ
મારા મહીસાગરની હાંરે ઢોલ વાગશ. ]]> Mon, 24 Dec 2007 18:31:12 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[શ્રી આદ્યશક્તિની સ્તુતિ]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/શ્રી-આદ્યશક્તિની-સ્તુતિ-107101000024_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/શ્રી-આદ્યશક્તિની-સ્તુતિ-107101000024_1.htm http:

W.D


આરતી પછીના બોલ

જે માનવી જ્ન્મી જગે જગદંબાને વિસરી ગયો
સેવા કરીના માતની અવતાર તો તેને તેણે ગયો
કાયા મળી કંચન તણી સેવા કરીના માતની
માતા મુખે ન વિદ્યા જીહ્વા દેહ દિધી શા કામની?
પરમેશ્વરીને પુંજતા પામર જીવો જાયે તરી
જેણે ભજ્યાં મા ભગવતી આશા પુરે જો ઇશ્વરી
જવાનું છે જો જો જરૂર મીન મેખ તો ફરશે નહી
મુક્યા વિસારી માતને અવસર ફરી મળશે નહી
સેવક કહે મા આપનો સૌ દાસને સંભારજો
ચિત્તવન તમારા નામનું અંબે સદા છું આપનો.

માતાજીની સ્તુતિ

વિશ્વંભરી અખિલ વિશ્વતણી જનેતા,
વિદ્યાધરી વદનમાં વસજો વિધાતા;
દુર્બુદ્ધિ દૂર કરીને સદબુદ્ધિ આપો
મામ્ પાહિ ઓ ભગવતી ! ભવ દુઃખ કાપો. 1

ભૂલો પડી ભવરણે ભટકું ભવાનિ,
સુઝે નહિ લગીર કોઇ દિશા જવાની;
ભાસે ભયંકર વળી મનના ઉતાપો,
મામ્ પાહિ ઓ ભગવતી ! ભવ દુઃખ કાપો. 2

આ રંકને ઉગરવા નથી કોઇ આરો,
જન્માંધ છું જનની હું ગ્રહી બાંહ્ય તારો,
ના શું સુણો ભગવતી શિશુના વિલાપો,
મામ્ પાહિ ઓ ભગવતી ! ભવ દુઃખ કાપો. 3

મા કર્મ જન્મ કથની કરતાં વિચારું,
આ સૃષ્ટિમાં તુજ વિના નથી કોઇ મારું,
કોને કહું કઠિન યુગ તણો બળાપો,
મામ્ પાહિ ઓ ભગવતી ! ભવ દુઃખ કાપો. 4

હું કામ ક્રોધ મદ મોહ થકી છકેલો,
આડંબરે અતિ ઘણો મદથી બકેલો,
દોષો થકી દુષિતના કરી માફ પાપો,
મામ્ પાહિ ઓ ભગવતી ! ભવ દુઃખ કાપો. 5

ના શાશ્ત્રના શ્રવણનું પયપાન પીધું,
હા મંત્ર કે સ્તુતિ કથા નથી કાંઇ કીધું,
શ્રદ્ધા ધરી નથી કર્યા તવ નામ જાપો,
મામ્ પાહિ ઓ ભગવતી ! ભવ દુઃખ કાપો. 6

રે રે ભવાનિ બહુ ભૂલ થઇ જ મારી,
આ જિંદગી થઇ મને અતિશે અકારી,
દોષો પ્રજાળી સઘળાં તવ છાપ છાપો,
મામ્ પાહિ ઓ ભગવતી ! ભવ દુઃખ કાપો. 7

ખાલી ન કાંઇ સ્થળ છે વિણ આપ ધારો,
બ્રહ્માંડમાં અણું અણું મહીં વાસ તારો,
શક્તિ ન માપ ગણવા અગણિત માપો,
મામ્ પાહિ ઓ ભગવતી ! ભવ દુઃખ કાપો. 8

પાપે પ્રપંચ કરવા બધી વાતે પૂરો,
ખોટો ખરો ભગવતી પણ હું તમારો,
જાડ્યાંધકાર કરી દૂર સુબુદ્ધિ આપો,
મામ્ પાહિ ઓ ભગવતી ! ભવ દુઃખ કાપો. 9

શીખ સુણે રસિક છંદ જ એક ચિત્તે,
તેને થકી ત્રિવિધ તાપ ટળે ખચિત્તે,
વાઘે વિશેષ વળી અંબ તણા પ્રતાપો,
મામ્ પાહિ ઓ ભગવતી ! ભવ દુઃખ કાપો. 10

શ્રી સદગુરુ શરણમાં રહીને યજું છું,
રાત્રિદિને ભગવતી તુજને ભજું છું,
સદભક્ત સેવકતણા પરિતાપ ચાંપો,
મામ્ પાહિ ઓ ભગવતી ! ભવ દુઃખ કાપો. 11

અંતર વિષે અધિક ઉર્મિ થતાં ભવાનિ,
ગાઉં સ્તુતિ તવ બળે નમીને મૃડાણી,
સંસારના સકળ રોગ સમૂળ કાપો,
મામ્ પાહિ ઓ ભગવતી ! ભવ દુઃખ કાપો. 12
]]> Mon, 24 Dec 2007 18:29:53 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[માતા અંબાજીના ગરબા સાથે રાસની રમઝટ]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માતા-અંબાજીના-ગરબા-સાથે-રાસની-રમઝટ-107101000023_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/માતા-અંબાજીના-ગરબા-સાથે-રાસની-રમઝટ-107101000023_1.htm http:
વિશ્વનુ તંત્ર એક પરમાત્‍માની ઇચ્‍છા વડે જ ચાલી રહ્યું છે સ્‍થાવર, જંગમ સર્વ પ્રાણી માત્ર ઈશ્‍વરની ઇચ્‍છાને આધીન છે.
સાચી કે ખોટી જ્‍યારે જેવી પ્રેરણા થાય, તેવું કાર્ય કરવા જીવપ્રેરાય છે.પરંતુ પ્રભુ કૃપા હોય તો સત્‍કર્મ કરવા અને દુષ્‍કર્મથી દૂર થવા નિશ્‍ચયી થવાય છે. ખરૂ કહુ તો આ માતાજી વિશેની માહિતી મેળવવાની પ્રેરણા અમને પરમ કૃપાળુ પરમાત્‍માની જ રહી હશે ?
ગુજરાતનો ભાતીગળ ભંડાર એટલે રાસ ગરબા - રાસગરબા એટલે ગુજરાતનું ઘબકતુ હૃદય, જુવાન હૈયાનો જુવાળ, રાતનો રણકાર, મીઠા ઉજાગરા, શણગારની વણઝાર સાથે અમારો પ્રથમ પ્રયાસ અને તમારો પ્રથમ અનુભવ મળીને ભારતના ગર્વિષ્ટ, ગુજરાતને અને તેના આ મ્‍હાલતા ઉત્‍સવને, દેશ-વિદેશમાં રહેલા આપણા પોતાના ગુજરાતી નાગરિકોને પહોંચાડવા માટે જ છે. આ અવસરને આવકારીને ગૌરવ પ્રદાન કરશો, તેવી આશા છે. આમાં પ્રાચીન અને અર્વાચીન ગરબાનો સમન્‍વય કરીને પ્રસ્‍તુત કરીએ છીએ.

પંખીડા તુ ઉડી જાજો પાવાગઢ રે
મહાકાળીને જઇને કહેજે ગરબે ઘૂમે રે
પંખીડા ....... ઓ પંખીડા ...... પંખીડા ....... ઓ પંખીડા
ઓલ્‍યા ગામના સુથારી વીરા વેલા આવો રે
મારી મહાકાળીને કાજે રૂડા બાજઠ લાવો રે
બાજઠ લાવો, સુંદર લાવો, વ્‍હેલા આવો રે
મારી મહાકાળીને જઈને કહેજો ગરબે ઘૂમે રે
પંખીડા ....... ઓ પંખીડા ......... પંખીડા ....... ઓ પંખીડા
ઓલ્‍યા ગામના કુંભારી વીરા વેલા આવો રે
મારી મહાકાળીને કહેજો રૂડા ગરબા લાવો રે
ગરબો લાવો, સુંદર લાવો, વ્‍હેલા આવો રે
મારી મહાકાળીને ...........
પંખીડા .......... ઓ પંખીડા ........
ઓલ્‍યા ગામના સોનીડા વીરા વ્‍હેલા આવો રે
મારી મહાકાળીને કાજે રૂડી નથની લાવો રે
નથની લાવો, સુંદર લાવો, વ્‍હેલા આવો રે
મારી મહાકાળીને જઈને કહેજો ગરબે ઘૂમે રે
પંખીડા ........ ઓ પંખીડા ........
ઓલ્‍યા ગામના ગાંધીડા વીરા વ્‍હેલા આવો રે
મારી મહાકાળીના કાજે રૂડી ચુંદડી લાવો રે
લાલ લાવો, લીલી લાવો, પીળી લાવો રે
મારી મહાકાળી જઇને ............
પંખીડા ....... ઓ પંખીડા ..........
ઓલ્‍ય ાગામના માળીડા વીરા વ્‍હેલા આવો રે
મારી મહાકાળીના કાજે રૂડી માળા લાવો રે
માળા લાવો, ગજરા લાવો, સુંદર લાવો રે
મારી મહાકાળીને .......... ]]> Mon, 24 Dec 2007 17:31:28 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[આવી રુમઝુમ ગુજરાતની નવરાત્રી]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/આવી-રુમઝુમ-ગુજરાતની-નવરાત્રી-107100900026_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/આવી-રુમઝુમ-ગુજરાતની-નવરાત્રી-107100900026_1.htm http:

PRP.R


શ્રાધ્ધ પૂર્ણ થતાંની સાથે જ નવલાં નોરતાંની શરૂઆત થઈ જાય છે. નવરાત્રી આવતાંની સાથે જ ચારો તરફ એક્દમ ખુશીનું વાતાવરણ છવાઈ જાય છે. બજારોની રોનક પણ બદલાઈ જાય છે. જ્યાં જુવો ત્યાં દાંડિયા અને નવરાત્રિના ડ્રેસ- ચણિયાચોળી જ નજરમાં આવે છે અને લોકો પણ એકાદ મહિના પહેલાથી જ તેની ખરીદી કરવાની શરૂઆત કરી દે છે. આ સમયે બજારમાં એટલી બધી ભીડ જામી જાય છે કે જાણે કોઇ મેળાવડો હોય તેવું લાગે છે.

ગુજરાતની નવરાત્રીનો તહેવાર જેવો તહેવાર આખી દુનિયામાં બીજો કોઇ જ નથી. યુવાનો તો જાણે એકદમ મસ્ત બનીને બધું જ ભુલીને ગરબે ઘુમે છે. તેમાંય વળી જો કોઇ ગુજરાતી ગુજરાતની બહાર ક્યાંય રહેતો હોય તો તે ચોક્કસપણે નવરાત્રીના સમયે ગુજરાત અચુકપણે આવવાનું પસંદ કરે છે. હા, જેઓ ભારત બહાર રહે છે તેમના માટે ગુજરાત આવવાનું શક્ય નથી બનતું.

ગુજરાતીઓએ આખી દુનિયામાં ગરબા દ્વારા તેમની આગવી છાપ ઊભી કરી છે. આજે દુનિયામાં કદાચ કોઇ જ વ્યક્તિ એવી હશે કે જે ગરબાથી અજાણ હશે. ગુજરાતે તેના ગરબાને કારણે ખુબ જ પ્રસિધ્ધિ મેળવી છે. હવે તો નવરાત્રીને જોવા માટે વેદેશીઓ પણ ગુજરાતમાં આવે છે અને ફક્ત એટલું જ નહી કે તેઓ ગરબા જોઈને ખુશ થાય છે અને મન મુકીને ગરબા ગાય પણ છે. અને હા એવું નથી કે તેઓ સાદા પોશાકમાં જ ગરબા ગાય છે તેઓ પણ ટ્રેડીશનલ પોશાક પહેરીને ગરબે ઝુમે છે.

W.DW.D


આજે ગરબાં ફક્ત ગુજરાત પુરતાં જ સિમિત નથી રહ્યાં, દુનિયાના ખુણે ખુણે ગરબાં થાય છે પરંતુ ગુજરાત જેવી મજા બીજે ક્યાંય આવે ખરી? અને તેમાંય વળી હવે તો મોટા મોટા ગાયકો અને સીને-કલાકારો પણ ગુજરાતમાં નવરાત્રિ માટે આવે છે પછી તો ભાઈ ગુજરાત બહાર નવરાત્રી કરવાનું મન થાય ખરુ? જ્યાં એક ગુજરાતી વસતો હોય ત્યાં તે ગુજરાત બનાવી દે છે. તો અહીં પણ કંઈ આવું જ છે.

હવે તો ગરબાના ગાયક કલાકારો નવરાત્રી માટે દેશની બહાર પણ જાય છે. અને ત્યાં જઈને પણ લોકોને પોતાના ગરબા અને રીધમને તાલે નચાવે છે. અને બધાં જ મન મુકીને ગરબે ઘુમે છે.

નવરાત્રી ફક્ત યુવાનોનો જ નહી પરંતુ બાળકોનો અને વયસ્કોનો પણ ખુબ જ પ્રિય તહેવાર છે. કદાચ આ એક જ એવો તહેવાર છે કે જેમાં મસ્તીની સાથે સાથે બધા ખુબ જ મજા લુટાવે છે. આ દિવસોમાં નાના-મોટા સહું બધી ચિંતાઓથી મુક્ત થઈને ગરબે ઘુમે છે.

PRP.R


નવરાત્રી જો કોઇનો ખાસ તહેવાર હોય તો તે છે યુવાનો. યુવાનો તો ખબર નહી ક્યારનાએ નવરાત્રીની રાહ જોતા હશે. એક મહિના પહેલાં જ આની તૈયારીઓ શરૂ કરી દે છે. તો લો આવી પહોચી આ નવલી નવરાત્રી.તો હવે કોની રાહ જોઈ રહ્યાં છો થઈ જાઓ ગરબે ઘુમવા માટે તૈયાર. જાતજાતના પોશાકો અને રંગબેરંગી વસ્ત્રો પહેરીને ગરબે ઘુમવા માટે તૈયાર થઈ જાઓ. ]]> Mon, 24 Dec 2007 16:36:24 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 પારૂલ ચૌધરી <![CDATA[નવરાત્રી વિધાન]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવરાત્રી-વિધાન-107100900025_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવરાત્રી-વિધાન-107100900025_1.htm http:
માતાજીની નવરાત્રી દરમિયાન તેમની આરાધના કરવાનું વિધાન તે નવરાત્રી વિધાન કહેવાય છે.

નવરાત્રીનું વ્રત શુક્‍લ પક્ષ 1 થી શરૂ થાય છે. ચૈત્ર માસ અને આસો માસની નવરાત્રીમાં વિશેષ રૂપથી વિધિપૂર્વક માતાજીની ઉપાસના કરવી

W.D

જોઈએ. માતાજીનું પૂજન પોતાની વંશપરંપરા અનુસાર કરવું જોઇએ. નવરાત્રીની શરૂઆત પહેલાં પૂજન સામગ્રી એકત્રિત કરી લેવી જોઇએ. નવરાત્રીના પ્રારંભ પહેલા એક દિવસ પૂર્વ વ્રત રાખવું જોઇએ.

નવરાત્રી વિધાનના વિભિન્ન અંગોની માહિતી :-

મંડપ :-

શુભસ્‍થળે સપાટ જમીન ઉપર ચાર દરવાજાવાળો સમચોરસ મંડપ બનાવવો તેમાં સફેદ માટી અને ગોબર થી લીંપણ કરવું તે મંડપની વચ્‍ચે ચાર હાથ પહોળી અને એક હાથ ઉંચી વેદિકા બનાવરી (આ માપ વૈદિક કાળનું હોવાથી હાલના સંજોગોમાં શક્‍ય ન હોય તો જગ્‍યા પ્રમાણે વેદિકા બનાવી તેનાં ઉપર જુવારા વાવવા)

બ્રાહ્મણવરણ -

નવરાત્રી ઉપાસના જો બ્રાહ્મણ દ્વારા કરાવવાની હોય તો બ્રાહ્મણને એક દિવસ પહેલાં આમંત્રિત કરવા જોઇએ. સદાચારી, સંયમશીલ, વેદોમાં પારંગત અને દેવીના રહસ્‍યોના જાણકાર બ્રાહ્મણને જ માતાજીના પૂજન માટે આમંત્રિત કરવા જોઇએ.

પોતાની શક્‍તિ અને સામર્થ્ય પ્રમાણે બ્રાહ્મણને વસ્ત્ર-દીક્ષા આપી સંતુષ્ટ કરવા જોઇએ. બાહ્મણોની સંખ્‍યા 1, 3, 5 અથવા 9 હોવી જોઇએ.

વ્રત સ્‍નાન :-

એકમને દિવસે બ્રહ્મમુહુર્તમાં પવિત્ર નદી, તળાવ, કુવા, સમુદ્ર અથવા ઘરના શુદ્ધ જળે સ્‍નાન કરી શુદ્ધ વસ્ત્રો પહેરી વ્રતનો પ્રારંભ કરવો.

કળશ સ્‍થાપના :-

માતાજી પાસે કળશની સ્‍થાપના કરવી. કળશમાં પવિત્ર તીર્થોનું જળ, પંચરત્‍ન, પંચ પલ્લવ મુકવા અને વેદોક્‍ત વિધીથી સ્‍થાપના કરવી.

માતાજીની મૂર્તિ/ઘટસ્‍થાપના :-

એકમને દિવસે શુભ મુહર્તમાં બપોર પહેલાં માતાજીની મૂર્તિ/ઘટ સ્‍થાપના કરવી.

માતાજીની ઉપાસના દરમ્‍યાન્‌ પાળવાના નિયમો :-

માતાજીની પૂજા-ઉપાસના કરનાર વ્‍યક્‍તિએ નવરાત્રી દરમ્‍યાન શક્‍ય હોય તો ઉપવાસ કરવો અથવા એકટાણું કરવું.

માતાજીની પૂજામાં વિવિધ પુષ્‍પો-ફળો-નૈવૈદ્યનો ઉપયોગ કરવો. સવારે તથા સાંજે માતાજીનું પૂજન કરવું.
રાત્રે જમીન ઉપર સુવું - પલંગ ઉપર સુવું નહિં અને દિવસે સુવું નહિં. નવરાત્રીમાં માતાજીનું પૂજન-હવન કરવું અને બ્રહ્મ ભોજન કરાવવું. નવરાત્રી દરમ્‍યાન - સત્‍ય, શૌચ અને બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરવું. મન ને કામ, ક્રોધ, લોભ, મદ અને અહંકારથી મુક્‍ત રાખવું. મનની શુદ્ધિ ઉપાસના દરમ્‍યાન આવશ્‍યક છે.

પૂજન ના અધિકારી :-

દરેક વર્ણોના બાળક, સ્ત્રી, પુરુષ, વૃદ્ધો માતાજીની પૂજા-ઉપાસના ના અધિકારી છે. સંન્‍યાસી, વાનપ્રસ્‍થી, ગૃહસ્‍થે અને બ્રહ્મચારી દરેકને પૂજન નો અધિકાર છે.]]> Mon, 24 Dec 2007 16:23:05 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા <![CDATA[નવદુર્ગા પૂજન સામગ્રીની યાદી]]> https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવદુર્ગા-પૂજન-સામગ્રીની-યાદી-107100900024_1.htm https://gujarati.webdunia.com/article/durga-puja-07/નવદુર્ગા-પૂજન-સામગ્રીની-યાદી-107100900024_1.htm http:
શ્રીફળ - 5 નગ શ્રીફળનો ગોટો - 1
કેસર - 1/2 ગ્રામ તલ - 1 કિલો
સોપારી - 500 ગ્રામ જવ - 500 ગ્રામ
અબિલ - 50 ગ્રામ કમલગટ્ટા - 100 ગ્રામ
ગુલાલ - 50 ગ્રામ કપુરકાંચલી - 100 ગ્રામ
કંકુ - 50 ગ્રામ કપુર ગોટી - 150 ગ્રામ
સુખડનો ટુકડો - 1 તેજપાન - 10 ગ્રામ
હલદી - 50 ગ્રામ હવન સામગ્રી - 100 ગ્રામ
અષ્ટગંધ - 50 ગ્રામ હવનનાં કાષ્ટનાં ટૂકડા - 2 થી 3
સિંદુર - 50 ગ્રામ છાણા 5, હવન કુંડ - 1
લાલ - નાડા - 1 થી 2 લછ્‍છી ગુગળ - 150 ગ્રામ
સુતર દડી - 1 ઘી - 1 કિલો
અગરબત્તી - 2 થી 5 માચીસ - 1
જનોઈ જોટો - 15-20 ફલ-ફ્રુટ - 20 થી 25 નગ હવનમાં
મિશ્રી-500 ગ્રામ ફુલ ખૂલ્લા તથા હાર - 5 રોજ
તજ - 25 ગ્રામ ભુરૂ કોળું - 1
લવિંગ - 25 ગ્રામ નાગર વેલના પાન -30
ઈલાયચી - 25 ગ્રામ આસોપાલવ નાં પાનનું તોરણ - 1
કિસમિસ - 100 ગ્રામ
કાજુ - 150 ગ્રામ વૈશ્‍વદેવમાટે
બદામ - 150 ગ્રામ ઘી - 250 ગ્રામ
ખારેક - 250 ગ્રામ ખાંડ-1 કિલો
પિસ્‍તા - 150 કિલો ઘઉં - 2 થી 3 કિલો
માટીનો ઘડો - 1 ઢાંકણા સાથે

સ્‍થાપન-માપ-નંગ-વસ્ત્રો

લાલ કપડું - 1 મિટર - 2 નંગ, ધોતી - 5 નગ
સફેદ " - 1 મિટર- 3 નંગ, નેપકીન - 5 નંગ
લીલુ " - 1 મિટર - 1 નંગ, સાડી - 2 નંગ
પીળુ - 1 મિટર - 1 નંગ, બ્‍લાઉઝ પીસ - 2 નંગ
કાળુ - 1 મિટર - 1 નંગ, ચણિયાં - 2 નગ
માતાજીનો (સૌભાગ્‍યવતી સ્ત્રીનો) શણગાર.
ચાઈના - દાંતિયો, ચુંક
મંગલસુત્ર, માળા, કંગન
કાનબુટી, ચાંદલા, કુમકુમ
કેશતેલ, પાવડર, પગના છડા
વિંછીયા, નૈત્રાંજન, વિગેરે
(શક્‍તિ અનુસાર લેવું)

અનાજ માપ

ઘઉં - 5 કિલો
ચોખા - 3 કિલો
મગ - 1 કિલો
ચણાદાળ- તુવેરદાળ - 1 કિલો
અડદ (આખા) - 100 ગ્રામ
અથવા જુવાર 100 ગ્રામ
અડદ દાળ (સફેદ)
ગોળ - 500 ગ્રામ

નીચેના પાત્રો નવા લેવા

તાંબાનો કળશ - 1 મોટો
બાજટ- 5, તરભાણા - 2 નગ મોટા
પાટલા - 2 થી 3, પંચ પાત્ર - 1 મોટુ

પુજાનાં વાસણો

આચમની - 1
થાળી - 5
વાડકી - 10 થી 15
ચમચી - 3
લોટા - 5 થી 7
પ્‍લેટ ડીશ નાની - 2 થી 4
આસન - 5, શેતરંજી- 1
બદામના પાન -11
ગંગાજળ, યમુનાજળ
ગુલાબજળ, પંચામૃત
પુજા માટે પાણી-1 બાલટી

ધ્વજાઓ

લાલ - 5 નંગ - 1
લીલી - 5 નંગ - 1
સફેદ - 5 નંગ - 1
પીળી - 5 નંગ - 1
કાળી - 5 નંગ - 1

નૈવેદ્ય
રોટલી - 11, વડા -11
લાપસી - એક વાડકી
ખીર - એક વાડકી

જવારા માટે કાળી માટી]]> Mon, 24 Dec 2007 16:19:00 +0530 Tue, 08 Apr 2014 19:25:21 +0530 વેબ દુનિયા