ગણતંત્ર દિન

પ્રજાસત્તાક નિમિત્તે બોલીવુડનો સંદેશ

Fri, 20 Jan 2017 14:50:00 +0530

સંસ્કાર અને સંસ્કૃતિ મહત્વની છે - અમિતાભ

સંસ્કાર અને સંસ્કૃતિ જ બે એવી વસ્તુઓ છે જેને કારણે દરેક રાષ્ટ્રની પોતાની જુદી જ ઓળખ બને છે અને આ આખા રાષ્ટ્રને એકસૂત્રમાં બાંધી મૂકે છે. અમારી સંસ્કૃતિ, સભ્યતા, સાહિત્ય, સંગીત અને કલા ખૂબ જ સમૃધ્ધ રહી છે. લોકોને સમજાવવુ પડશે કે આ આપણા દેશની સંપત્તિ આજે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

માનવીય મૂલ્યોનુ અવમૂલ્યન થયુ છે. આજે સૌથી વધુ જરૂર એ વાતની છે કે આ મૂલ્હ્યોને સ્થાપિત કરવામાં આવે અને લોકો સંકુચિત પ્રવૃત્તિના થઈ રહ્યા છે તેને દૂર કરવામાં આવે. આ જ ભાવનાને અમે સારી રીતે વિકસિત કરવી જોઈએ. લોકોને આ વાત માટે જાગૃત કરવા પડશે કે વ્યક્તિથી વધુ મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્ર છે. આ કામ મુશ્કેલ છે પરંતુ અશક્ય નથી. કારણ કે આ જ ભાવના આખા રાષ્ટ્રને એક સૂત્રમાં બાંધી શકે છે.

N.D

આજે અપનત્વની જરૂર છે - આમિર ખાન

વિવિધતાઓ અને સમસ્યાઓ છતા આપણા દેશને એકતામાં બાંધી રાખવો એક આજની સૌથી મોટી જરૂરિયાત છે. ચારે બાજુ ફેલાયેલ ભ્રષ્ટાચારને જડથી ઉખેડવુ પડશે. એવુ નથી કે આખો દેશ ભ્રષ્ટ છે. કેટલાક લોકો ભ્રષ્ટ છે જેના કારણે આખા દેશનું તંત્ર બગડી ગયુ છે. આજે સમાજમાં સંબંધો તૂટી રહ્યા છે. આ સંબંધોમાં અપનત્વને મહત્વ આપવું પડશે જેને માટે આપણા સમાજ અને સંસ્કૃતિ તરફ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.

N.D

એકતાની ભાષા બોલવાની જરૂર છે - દેવ આનંદ

આજે આઝાદીના 60 વર્ષ પછી પણ આપણે એક નથી થઈ શક્યા. 1947માં દેશને બે ટુકડામાં વહેંચ્યો હતો, અને આજે રાજ્યોમાં વહેંચાઈ રહ્યો છે. રાજ્યની સીમા અને ભાષા માટે લડાઈ થઈ રહી છે. ભારતીય પોતાના રાજ્ય વિશે પ્રથમ વિચારે છે, અને સમગ્ર દેશ વિશે પછી. આ એક કટુ સત્ય છે. આજના નેતાઓ પણ રાજનીતિમાં પ્રથમ પોતાના રાજ્યના હિતની જ વાત કરે છે. આજે એક એવા નેતાની જરૂર છે જે જનતાની સામે એવી વાતો મૂકે કે કાશ્મીરથી કન્યાકુમરી સુધી આખો દેશ તેની વાતને સમજે. આજે રાજનીતિના નામે જે થઈ રહ્યુ છે તે યોગ્ય નથી. લોકો જ્યારે દેશના હિતની વાતોને મહત્વ આપશે ત્યારે જ દેશ એકતાના સૂત્રમાં બંધાશે.

N.D

સાક્ષરતાની જરૂરિયાત સૌથી વધુ છે - નસીરુદ્દીન
મને લાગે છે કે દેશની એકતાને માટે આખા દેશનું શિક્ષિત હોવુ સૌથી વધુ જરૂરી છે. સરકારી આંકડાની દ્રષ્ટિએ 60 ટકા લોકો સાક્ષર થઈ ચૂક્યા છે. આવનારા દસ વીસ વર્ષમાં આને 100 ટકા કરવું પડશે. દેશની વસ્તી જો શિક્ષિત હોય તો દેશના વિકાસની ગતિ ઝડપી બનશે. એ જ રીતે દેશમાં ગરીબી પણ એક મોટી સમસ્યા છે. 40 ટકા લોકો ગરીબ છે જેને દૂર કરવા માટે એક મહત્વની યોજના બનવી જોઈએ અને તેનો ઝડપથી અમલ પણ થવો જોઈએ. ગરીબી હટાવવા અને સાક્ષરતા વધારવા માટે આ વાતોને મહત્વ આપવુ જોઈએ. આજે દેશને ઈમાનદાર અને મહેનતી લોકોની જરૂર છે.

આકાશ ખુલ્લુ છે પણ...!

Tue, 27 Jan 2009 19:26:30 +0530

N.D

વિશ્વના નકશા પર ભારત એક મોટો લોકતાંત્રિક દેશ છે. ધર્મ, જાતિ, સમાજ સહિત વિવિધ બાબતે સ્વાતંત્ર્ય બક્ષતા આ દેશનું બંધારણ સૌ કોઇને પ્રભાવિત કરે એવું છે. પરંતુ આપણી કમનસીબી છે કે આપણા ધુરંધર નેતાઓ, અધિકારીઓ, ઉદ્યોગપતિઓ છટક બારીઓ દ્વારા ધાર્યા ખેલ પાડે છે જે આપણું તંત્ર મુક બની તમાશો જોઇ રહે છે.

લોકશાહીના આ દેશમાં સમયસર ચૂંટણીઓ થાય છે. પંચની કડકકાઇને પગલે ખલનાયકોના હાથ હેઠા પડ્યા છે અને ચૂંટણી નિષ્પક્ષ થાય છે. પરંતુ આમાં પણ ધર્મ, જાતિ સહિતના ફેક્ટર કામે લગાડી કરવા વાળા બાજી મારી જાય છે. દવા, દારૂ, રૂપિયાની લાલચ આપી આમ જનતાને ફોસલાવી મત પોતાની ઝોળીમાં ઠલવતા આવા ખેલાડીઓ ભોળી જનતાને ભોળવી જાય છે. કાયદા, નિયમોથી અજાણ દેશની પ્રજા હજુ કંઇ જાણે એ પહેલા વચેટીયાઓ ગેરફાયદો ઉઠાવી લે છે.

લોકોના હિતને ધ્યાનમાં લઇને આપણા દેશમાં ન્યાયતંત્રને સ્વતંત્ર રાખવામાં આવ્યું છે. તો પણ હાલના તબક્કે અહીં પણ સડો ઘુસી ગયો છે. વડી અદાલતના પૂર્વ ન્યાયાધીશે પણ કબુલ્યું હતું કે, આપણા ત્યાં ન્યાય પ્રણાલી પણ હવે ભ્રષ્ટાચારથી પર નથી. અદાલતોના ન્યાયાધીશો વિરૂધ્ધ ઘણી ફરિયાદો ઉઠી રહી છે. ન્યાયતંત્રમાં શરૂ થયેલા આ વાયરાથી પ્રજાને ફાયદો તો એક બાજુ રહ્યો સાચા ન્યાય માટે પણ શંકાઓ ઉપજે તેમ છે.

લોકોના રક્ષણની જવાબદારી જેમના શીરે છે એવા પોલીસ તંત્ર બાબતે શુ કહેવું ? પોલીસ દાદાઓની વાત કરીએ ત્યારે લોકોના ટેરવા ચડી જાય છે. લોકોના ચહેરા પરની રેખાઓ ખેંચાઇ આવે છે અને તેમનો રોષ ચરમસીમાએ પહોંચી જાય છે. રસ્તા પર બેસતા પાથરણાવાળાથી લઇને દારૂના અડ્ડાવાળાસુધી હપ્તો બોલી રહ્યો છે. મળતિયાઓ માટે કે રૂપિયા માટે જાણે કે અહીં કાયદાની છટકબારીઓ શોધવા માટે જ કામ થતું હોય એવું લાગે છે ત્યાં આમ જનતાનું કંઇ આવતું નથી.

આ બધી વાસ્તવિકતાઓ જોતાં શુ આપણે ગર્વ સાથે કહી શકીએ કે આપણું બંધારણ, આપણા કાયદા સાચા અર્થમાં આમ જનતાના હિત માટે છે?લાભકર્તા છે? શુ તમને નથી લાગતું કે ગણ્યાગાંઠ્યા જ લોકો તેનો ભરપુર ફાયદો ઉઠાવી રહ્યા છે જરૂરીયાતમંદ નિસહાય છે?

રાષ્ટ્રધ્વજને બાઅદમ સલામી

Tue, 27 Jan 2009 14:43:36 +0530

P.R

રાજયપાલ શ્રી પંડિત નવલકિશોર શર્માએ 60મા પ્રજાસત્તાક પર્વે પંચમહાલ જિલ્લાના મુખ્‍ય મથક ગોધરા ખાતે ફુલગુલાબી પ્રભાતે ધરતી પરથી રાષ્‍ટ્રની આન, બાન અને શાન સમા ત્રિરંગાને રાષ્‍ટ્રગીતની ધૂન સાથે લહેરાવ્‍યો હતો. રાજયકક્ષાના આ ઘ્‍વજવંદન કાર્યક્રમમાં મુખ્‍યમંત્રી નરેન્‍દ્ર મોદીએ પણ ઉપસ્‍થિત રહી રાષ્‍ટ્રધ્‍વજને ભારે સન્‍માનપૂર્વક સલામી આપી હતી. આ અવસરે હેરતઅંગેઝ અંગ કસરતના પ્રયોગો, રંગારંગભર્યા સાંસ્‍કૃતિક કાર્યક્રમો તથા શિસ્‍તબધ્‍ધ માર્ચ પાસ્‍ટ નિહાળવા જનમેદની ઉમટી પડી હતી.

શહેરના લુણાવાડા રોડ ઉપર વિજય સર્કલ નજીક આવેલા એસ.આર.પી. પરેડના મેદાન પર રાજયકક્ષાના આ 60મા પ્રજાસત્તાક પર્ર્વના શાનદાર સમારોહ દરમિયાન પંચમહાલવાસીઓએ ધ્‍વજવંદનની સાથોસાથ પોલીસ બેન્‍ડના દેશભક્‍તિગીતની સુરાવલીઓ રેલાવતા સંગીત વચ્‍ચે શિસ્‍તબધ્‍ધ પોલીસ, એન.સી.સી-બોયસ એન્‍ડ ગલ્‍ર્સ, હોમગાર્ડસ, લેડીઝ પોલીસ તથા ગ્રામ રક્ષક દળની પરેડને નિહાળી હતી. રાજયની વિકાસલક્ષી યોજનાઓની ઝાંખી કરાવતા આકર્ષક અને ઉત્તમ કલાકારીગરી દર્શવતા ટેબ્‍લોઝ, જિલ્લાની વિવિધ શાળાઓના 508 વિઘાર્થીઓનાં જુદા જુદા રંગબેરંગી સાંસ્‍કૃતિક કાર્યક્રમો પવનવેગી ધોડાઓની હૈરતઅંગેજ અશ્વદોડ સહિત વિવિધ આકર્ષણોએ દેશભક્‍તિનો એક અનેરો માહોલ ઉભો કર્યો હતો.

આ અવસરે, મુખ્‍ય સચિવ ડી.રાજગોપાલન, મુખ્‍યમંત્રીના અધિક અગ્રસચિવ કે.કૈલાસનાથન, પોલીસ મહાનિર્દેશક પી.સી.પાંડે, જિલ્લાના સાંસદો, ધારાસભ્‍યો, જિલ્લાના પદાધિકારીઓ, સચિવો, વરિષ્‍ઠ અધિકારીઓ તેમજ જિલ્લા પ્રશાસનના ઉચ્‍ચ અધિકારીઓ, જિલ્લાના આમંત્રિત પ્રબુદ્ધો, અગ્રણીઓ, શ્રેષ્‍ઠીઓ અને પંચમહાલ જિલ્લાની જનતા મોટી સંખ્‍યામાં ઉપસ્‍થિત હતી.

ચેતક, ચંદ્રયાને માર્યું મેદાન
રાજયપાલ શ્રીનવલકિશોર શર્મા તથા મુખ્‍યમંત્રી નરેન્‍દ્ર મોદીએ પોલીસ પરેડમાં શ્રેષ્‍ઠતાના પ્રથમ પુરસ્‍કાર ચેતક પ્‍લાટુન કમાન્‍ડોને, દ્વિતિય -એસ.આર.પી.ગ્રુપ વડોદરા અને તૃતિય પુરસ્‍કાર એન.સી.સી.બોયઝ-30 ને એનાયત કર્યા હતા. ટેબ્‍લોઝ વિભાગમાં પ્રથમ પુરસ્‍કાર સાયન્‍સ એન્‍ડ ટેકનોલોજી વિભાગનું ચંદ્રયાન, દ્વિતિય ક્રમે અમૃતમંથન અને તૃતિય ક્રમે વન-પર્યાવરણ વિભાગ-ઇકો ટૂરીઝમને પુરસ્‍કારો અપાયા હતા.

હા મૈ ભારત હુ

Sun, 25 Jan 2009 20:50:27 +0530

N.D

મૈ હસતા હું, મૈ ગાતા હું,
ઈદ ઔર દિવાલી મનાતા હું,
વૈશાખી પર ભાંગડા પાતા હું,
ક્રિસમસ પર જીંગલ બેલ જીંગલ બેલ ભી ગાતા હું,

મૈ ગર્વ સે શીશ ઉઠાતા હું,
જબ ચંદ્ર પર પૈર જમાતા હું,
મૈ ખુશ હોતા ઈતરાતા હું,
જબ તાજ કો સેવન વંડર મે પાતા હું.

પર નહી દેખ સકતે મેરે દોસ્ત મેરી ખુશીયા,
ઈસ બાત પર ઝુઝલાતા હું.

મૈ શર્મ સે શીશ ઝુકાતા હું,
લજ્જીત હોતા શર્માતા હું,
જબ અપને હી પડોશી મુલ્ક કે હાથો ધોખા ખાતા હું.

મૈ ચિખતા ચિલ્લાતા હું,
શિશકરિયા ભરતા ગભરાતા હું,
જબ મુઠ્ઠી ભર આતંકીઓ કે હાથો, ખુન સે નહાતા હું.

મૈ ભારત હું હા મૈ ભારત હું,
ફીર ભી સબકો અપનાતા હું.

''મેરા ગલા કટે અગર તો તુઝ પર ક્યા ઈલ્ઝામ
ફિર ભી હર કાતિલ કો મૈ અપને સીને લગાતા હું. ''

ક્યોંકિ... મૈ ભારત હું...

-મનીષ મોદી
અમદાવાદ.

ભારતીય ગણતંત્રનો પ્રારંભ

Sat, 24 Jan 2009 16:00:57 +0530

N.D

ભારતના પહેલાં રાષ્ટ્રપતિ ડો.રાજેન્દ્રપ્રસાદે 26મી જાન્યુઆરી 1950ના દિવસે 50 તોપોની સલામી આપ્યા બાદ ભારતના રાષ્ટ્રીય ધ્વજને ફરકાવીને 59 વર્ષ પહેલાં ભારતીય ગણતંત્રના ઐતિહાસિક જન્મની ઘોષણા કરી હતી. અંગ્રેજોના શાસનકાળથી છુટકારો મેળવ્યાં બાદ આપણો દેશ સ્વતંત્ર બન્યો હતો. ત્યારથી આજ સુધી દર વર્ષે રાષ્ટ્રીય તહેવારને ખુબ જ ધામધુમથી ઉજવવામાં આવે છે.

લગભગ 2 દસકા જુની આ યાત્રા હતી જેને સન 1930માં એક સપનાના રૂપમાં સંકલ્પિત કરવામાં આવી હતી અને આપણા ભારતના શુરવીર ક્રાંતિકારીઓએ સન 1950માં આને એક સ્વતંત્રતાના રૂપમાં સાકાર કરી હતી. ત્યારથી ધર્મનિરપેક્ષતા અને લોકતાંત્રિક રાષ્ટ્રના રૂપમાં ભારતનું નિર્માણ એક ઐતિહાસિક ઘટના રહ્યું છે.

એવું પણ કહેવામાં આવે છે કે 31મી ડિસેમ્બર 1929ની મધ્ય રાત્રિએ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના લાહોર સત્ર દરમિયાન રાષ્ટ્રને સ્વતંત્ર બનાવવાની પહેલ પણ કરવામાં આવી હતી. આ સત્રની અધ્યક્ષતા પંડિત જવાહરલાલ નહેરૂએ કરી હતી. તે બેઠકની અંદર હાજર રહેલ બધા જ ક્રાંતિકારીઓએ અંગ્રેજી સરકારના કબ્જાથી ભારતને આઝાદ કરવા અને પુર્ણરૂપે સ્વતંત્રતાને સપનામાં સાકાર કરીને 26 જાન્યુઆરી 1930ના દિવસને સ્વતંત્રતા દિવસના રૂપમાં એક ઐતિહાસિક પહેલ બનાવવાના સોગંદ લીધા હતાં. ભારતના તે શુરવીરોએ પોતાના તે લક્ષ્ય પર ખરા ઉતરવા માટે ખુબ જ જોરદાર પ્રયત્ન કરતાં તે દિવસને સ્વતંત્રતાના રૂપમાં સાર્થક કરવા માટે એકતા દર્શાવી અને ભારત સાચે જ સ્વતંત્ર દેશ બની ગયો.

ત્યાર બાદ ભારતીય સંવિધાન સભાની બેઠકો થતી રહી જેની પહેલી બેઠલ 9 ડિસેમ્બર 1946માં થઈ, જેમાં ભારતીય નેતાઓ અને અંગ્રેજી કૈબિનેટે મિશનમાં ભાગ લીધો. ભારતને એક સંવિધાન આપવાના વિષયમાં કેટલીયે ચર્ચાઓ, વિનંતીઓ અને વાદ-વિવાદો કરવામાં આવ્યાં હતાં. ઘણી સમૌઅ સુધી સંશોધન કર્યા બાદ ભારતીય સંવિધાનને છેલ્લુ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું હતું. ત્રણ વર્ષ પછી એટલે કે 26 નવેમ્બર 1949ને અધિકારીક રૂપથી સ્વીકારવામાં આવ્યો હતો.

આ અવસરે ડો. રાજેન્દ્રપ્રસાદે ભારતના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિના રૂપમાં સોગંદ લીધા હતાં. જો કે ભારત 15મી ઓગસ્ટ 1947માં જ એક સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર બની ગયું હતું પરંતુ આ સ્વતંત્રતાની સાચી ભાવનાને પ્રગટ કરી અને 26મી જાન્યુઆરી 1950ને ઈર્વિન સ્ટેડિયમ જઈને રાષ્ટ્રીય ધ્વજ લહેરાવ્યો અને ગણતંત્રના રૂપમાં સમ્માન આપીને ભારતીય સંવિધાન લાગુ થયું.

રાજ્‍યનું ધ્‍વજવંદન ગોધરા ખાતે

Sat, 24 Jan 2009 15:37:24 +0530

પ્રજાસત્તાક પર્વે રાજ્‍યકક્ષાનો ધ્‍વજવંદન સમારોહ ગોધરા ખાતે યોજાશે. મુખ્‍યમંત્રીની ઉપસ્‍થિતિમાં ગુજરાતના રાજ્‍યપાલશ્રી ર6મી જાન્‍યુઆરીએ સવારે 9-00 કલાકે રાષ્‍ટ્રધ્‍વજ લહેરાવીને સલામી આપશે. રાજ્‍યના અન્‍ય જિલ્લાઓમાં જિલ્લા કક્ષાના ધ્‍વજવંદન કાર્યક્રમો તાલુકા કક્ષાએ યોજાશે. જેમાં રાજ્‍ય મંત્રીમંડળના સભ્‍યો અલગ-અલગ જિલ્લાઓમાં એ જ સમયે ધ્‍વજવંદન કરાવશે.

કયાં કોણ ધ્‍વજવંદન કરાવશે
ક્રમ મંત્રી, મુખ્‍યમથક
1. વજુભાઇ વાળા
કવાંટ , વડોદરા જિલ્લો
ર. નરોત્તમભાઇ પટેલ
ખેરાલુ, મહેસાણા જિલ્લો
3. આનંદીબેન પટેલ
ધ્રોળ, જામનગર જિલ્લો
4. નીતિનભાઇ પટેલ
પલસાણા, સુરત જિલ્લો
પ. દિલીપભાઇ સંધાણી
હાંસોટ, ભરૂચ જિલ્લો
6. ફકીરભાઇ વાધેલા
ઝાલોદ, દાહોદ જિલ્લો
7. જયનારાયણ વ્‍યાસ
ખાંભા, અમરેલી જિલ્લો
8. રમણલાલ વોરા
આંકલાવ, આણંદ જિલ્લો
9. મંગુભાઇ પટેલ
તલોદ, સાબરકાંઠા જિલ્લો
10. અમિતભાઇ શાહ
વાંકાનેર, રાજકોટ જિલ્લો
11. સૌરભભાઇ પટેલ
બરવાળા, અમદાવાદ જિલ્લો
1ર. જસવંતસિંહ ભાભોર
નાનાપોંઢા, વલસાડ જિલ્લો
13. કિરીટસિંહ રાણા
વાંસદા, નવસારી જિલ્લો
14. પરસોત્તમભાઇ સોલંકી
આહવા, ડાંગ જિલ્લો
1પ. પરબતભાઇ પટેલ
મુન્‍દ્રા, કચ્‍છ જિલ્લો
16. માયાબેન કોડનાની
કુતિયાણા, પોરબંદર જિલ્લો
17. જયસિંહ ચૌહાણ
સાગબારા, નર્મદા જિલ્લો
18. વાસણભાઇ આહિર
રાધનપુર, પાટણ જિલ્લો
આ ઉપરાંત ગાંધીનગર જિલ્લાના દહેગામ ખાતે, ભાવનગરના ગારિયાધાર ખાતે, બનાસકાંઠાના અમીરગઢ ખાતે, તાપીના ઉચ્‍છલ તાલુકામાં, ખેડા-નડિયાદના મહેમદાવાદ ખાતે, સુરેન્‍દ્રનગર જિલ્લાના સાયલા મથક ખાતે અને જૂનાગઢના માણાવદર તાલુકા મથક ખાતે જે તે જિલ્લા કલેકટર ધ્‍વજવંદન કરાવશે.

ભારત એક લોકતાંત્રિક ગણરાજ્ય

Fri, 23 Jan 2009 17:35:54 +0530

ભારતનું સંવિધાન ભારતને એક સાર્વભૌમિક, બિન સાંપ્રદાયિક, સમાજવાદી હોવાની ઓળખ રજુ કરે છે. ભારત એક લોકતાંત્રિક ગણરાજ્ય છે. ભારત સંયુક્ત સંસદીય પ્રતિનિધિ લોકતાંત્રિક રાજ્યની રાજનીતિ ધરાવે છે. જેમાં પ્રધાનમંત્રી દેશની સરકારના પ્રમુખ છે. શાસન અને સત્તા સરકાર અને સંસદના બંને સદન લોકસભા અને રાજ્યસભાના હાથમાં હોય છે. જનતા દ્વારા સરકારની રચના કરવામાં આવે છે.

ભારતમાં પણ અમેરિકાની જેમ સંયુક્ત સરકાર બને છે. પરંતુ ભારતમાં કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્ય સરકારોની તુલનામાં શક્તિશાળી છે. જે બ્રિટનની સંસદીય પ્રણાલી પર આધારિત છે. જ્યારે ન્યાય પ્રણાલી સ્વતંત્ર છે. બહુમત ન હોવાથી સ્થિતિમાં કે પછી વિશેષ સંવિધાનિક પરિસ્થિતિમાં કેન્દ્ર સરકાર રાજ્ય સરકારને દુર કરી શકે છે અને સંયુક્ત શાસન એટલે કે રાષ્ટ્રપતિ શાસન લગાવી શકે છે.

રાષ્ટ્રપતિ
રાષ્ટ્રપતિ દેશના પ્રમુખ છે. દેશના કાનૂન સહિતની સત્તાઓના તે સર્વશક્તિશાળી વ્યક્તિ છે. તે ભારતીય સેનાઓના મુખ્ય સેનાપતિ છે. રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિને અપ્રત્યક્ષ મતદાન દ્વારા 5 વર્ષ માટે ચૂંટવામાં આવે છે. દરેક રાજ્યને એક રાજ્યપાલ હોય છે. રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા એમની નિયુક્તિ 5 વર્ષ માટે કરવામાં આવે છે.

પ્રધાનમંત્રી
પ્રધાનમંત્રી સરકારની પ્રમુખ વ્યક્તિ છે અને કાર્યપાલિકાની તમામ સત્તા તેમની પાસે હોય છે. પ્રધાનમંત્રીની ચૂંટણી રાજનૈતિક પાર્ટીઓ તથા ગઠબંધન દ્વારા પ્રત્યક્ષ પ્રણાલીથી સંસદમાં બહુમત સિધ્ધ કરવાથી થાય છે. બહુમતિ ટકી રહેવાના સંજોગોમાં પ્રદાનમંત્રીનો કાર્યકાળ 5 વર્ષનો હોય છે. જ્યારે સંવિધાનમાં કોઇ ઉપ પ્રધાનમંત્રીની જોગવાઇ નથી પરંતુ સમય સમયે એમાં ફેરફાર થતા રહ્યા છે.

સંસદ
સંસદને કહેવામાં આવે છે. જેના બે ગૃહ છે. ઉચ્ચ સદન એટલે કે રાજ્યસભા અને નીચલું સદન એટલે લોકસભા. રાજ્યસભામાં 245 સભ્યો છે જ્યારે લોકસભામાં 552 સભ્યો છે. રાજ્યસભાના સભ્યોની ચૂંટણી અપ્રત્યક્ષ વિધિથી 6 વર્ષ માટે કરવામાં આવે છે. જ્યારે લોકસભાના સભ્યોની ચૂંટણી પ્રત્યક્ષ વિધિથી 5 વર્ષની સમય મર્યાદા માટે કરવામાં આવે છે. 18 વર્ષથી મોટી વયની તમામ ભારતીય નાગરિકો મતદાન કરી શકે છે.

ન્યાયપ્રણાલી
ભારતની સ્વતંત્ર ન્યાયપ્રણાલીનું ઉચ્ચત્તમ સ્થાન સુપ્રિમ કોર્ટ છે. જેના પ્રમુખ મુખ્ય ન્યાયાધીશ હોય છે. સુપ્રિમ કોર્ટને નવી બાબતો, હાઇકોર્ટના વિવાદો બાબતે હસ્તક્ષેપ કરવાનો અધિકાર છે. ભારતમાં 21 હાઇકોર્ટ છે. જેના અધિકાર અને ઉત્તરદાયિત્વ સુપ્રીમ કોર્ટના હસ્તક છે. ન્યાયપાલિકા અને વ્યવસ્થાપિકાના પરસ્પર મતભેદ કે વિવાદનું સમાધાન રાષ્ટ્રપતિ કરે છે.

ભારતનું સંવિધાન

Fri, 23 Jan 2009 16:27:19 +0530

P.R

ભારત રાજ્યોનો એક સંધ છે. આ સંસદીય પ્રણાલીની સરકારવાળો એક સ્વતંત્ર પ્રભુસત્તા સંપન્ન સમાજવાદી લોકતંત્રાત્મક ગણરાજ્ય છે. આ ગણરાજ્ય ભારતના સંવિઘાનના મુજબની સરકાર છે. ભારતનુ સંવિધાન સંવિધાન સભા દ્વારા 26 નવેમ્બર, 1949ના રોજ પસાર થયુ અને 26 જાન્યુઆરી,1950થી પ્રભાવિત થયુ. 26 જાન્યુઆરીના દિવસે ભારતમાં ગણરાજ્ય દિવસન રૂપમાં મનાવવામાં આવે છે.

ભારતનું સંવિધાન દુનિયાનું સૌથી મોટું સંવિધાન છે. જેમા 395 અનુચ્છેદ અને 12 અનુસૂચિયો છે. સંવિધાનમાં સરકારના સંસદીય સ્વરૂપની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. જેની સંરચના કેટલાક અપવાદો ઉપરાંત સંઘીય છે. કેન્દ્રીય કાર્યપાલિકાના સાવિધાનિક પ્રમુખ રાષ્ટ્રપતિ છે. ભારતના સંવિધાનની ધારા 79ના મુજબ, કેન્દ્રીય સંસદની પરિષદમાં રાષ્ટ્રપતિ અને બે સદન છે જેને રાજ્યોની પરિષદ રાજ્યસભા અને લોકોનુ સદન લોકસભાના નામથી ઓળખાય છે. સંવિધાનને ધારા 74(1)માં આ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે કે રાષ્ટ્રપતિની મદદ કરવા અને તેમને સલાહ આપવા માટે એક મંત્રીપરિષદ હશે જેના પ્રમુખ પ્રધાનમંત્રી હશે. રાષ્ટ્રપતિ આ મંત્રીપરિષદની સલાહ મુજબ પોતાના કાર્યોનુ નિષ્પાદન કરશે. આ પ્રકારની વાસ્તવિક કાર્યકારી શક્તિ મંત્રીપરિષદમાં છે જેના પ્રમુખ પ્રધાનમંત્રી છે.

મંત્રી પરિષદ સામૂહિક રીતે લોકોને સદન(લોકસભા) પ્રત્યે જવાબદાર છે. દરેક રાજ્યમાં એક વિધાનસભા છે. કેટલાક રાજ્યોમાં એક ઉપરી લોકસભા છે જેને વિધાન પરિષદ કહેવાય છે. રાજ્યપાલ રાજ્યના પ્રમુખ છે. દરેક રાજ્યનો એક રાજ્યપાલ હશે અએન રાજ્યની કાર્યકારી શક્તિ તેમા સમાયેલ હશે. મંત્રીપરિષદ, જેનુ પ્રમુખ મુખ્ય મંત્રી છે, રાજ્યપાલને તેના કાર્યકારી કાર્યોના નિષ્પાદનમાં સલાહ આપે છે રાજ્યની મંત્રી પરિષદ સામૂહિક રૂપે રાજ્યની વિધાનસભા પ્રત્યે જવાબદાર છે.

સંવિધાનની સાતમી અનુસૂચીમાં સંસદ અને રાજ્ય વિધાયિકાઓની વચ્ચે વિધાયી શક્તિઓ નુ વિતરણ કરવામાં આવ્યુ છે. અવશિષ્ટ શક્તિઓ સંસદમાં છે. કેન્દ્રીય પ્રશાસિત ભૂ ભાગોને સંધરાજ્ય ક્ષેત્ર કહેવામાં આવે છે.

બીજા વિશ્વયુધ્ધની સમાપ્તિ પછી જુલાઈ 1945માં ભારત સંબંધી પોતાની નવી નીતિઓ જાહેર કરી અને ભારતને સંવિધાન સભાના નિર્માણ માટે એક કેબિનેટ મિશન ભારત મોકલ્યુ, જેમા ત્રણ મંત્રીઓ હતા. 15 ઓગસ્ટ, 1947માં ભારત આઝાદ થયા પછી આ સંવિધાન સભાની જાહેરાત થએ અને તેણે પોતાનુ કાર્ય 9 ડિસેમ્બર 1947થી પારંભ કરી દીધુ. સંવિધાન સભાના સભ્યો ભારતના રાજ્યોની સભાઓના નવા ચૂંટાયેલા સભ્યો દ્વારા પસંદગી પામ્યા હતા. જવાહરલાલ નેહરુ, ડો રાજેન્દ્ર પ્રસાદ, સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ , શ્યામ પ્રસાદ મુખર્જી, મૌલાના આઝાદ વગેરે આ સભાના મુખ્ય સભ્યો હતા. આ સંવિધાન સભાએ 2 વર્ષ, 11 મહિના, 18 દિવસમાં કુલ 166 બેઠક કરી આ બેઠકમાં પ્રેસ અને જનતાને ભાગ લેવાની સ્વતંત્રતા હતી.

આઝાદી અધૂરી છે....

Fri, 23 Jan 2009 14:13:00 +0530

N.D

આઝાદી હજુ અધૂરી છે
સપના પૂરા થવા બાકી છે
રાંચીની શપથ પણ ક્યા પૂરી થઈ છે

જેમની લાશો પર પગ ઘરીને
આઝાદી ભારતમાં આવી
તેઓ છે આજ સુધી રઝળતા
દુ:ખના કાળા વાદળો છવાયા

કલકત્તાના ફૂટપાથો પર
જેઓ આંધી-વરસાદ સહન કરે છે
તેમને પૂછો 26 જાન્યુઆરી વિશે
તેઓ શુ કહે છે

ભારતીયના નાતે તેમનુ દુ:ખ
તમે સાંભળતા તો તમને શરમ આવતી
સીમાની બીજી બાજુ જુઓ
જ્યા સભ્યતાને કચડવામાં આવતી

માણસ જ્યાં વેચાય છે
ઈમાન ખરીદવામાં આવે છે
ઈસ્લામ કણસી રહ્યો છે
ડોલર મનમાં હસે છે

ભૂખ્યા અને ઉધાડાઓને
હથિયાર પહેરાવવામાં આવે છે
સૂખા ગળામાંથી કટ્ટરતાના
નારા લગાવવામાં આવે છે

લાહોર, કરાચી, ઢાકા પર
માતમની કાળી છાયા
ભારતના મુખ્ય શહેરોમા
ભય અને ડરની છે છાયા

તેથી જ તો કહુ છુ
આઝાદી હજુ અધૂરી છે
કેવી રીતે હું ખુશી મનાવુ
થોડા દિવસની મજબૂરી છે

એ દિવસ દૂર નથી જ્યારે
પુન: ભારતને અખંડ બનાવીશુ.
ગિલગિટથી ગારો પર્વત સુધી
આઝાદીનો ઉત્સવ ઉજવીશુ.

એ સુવર્ણ દિવસ માટે આજથી
કમર કસો બલિદાન આપો
જે મળ્યુ તેમા ખોવાઈ ન જશો
જે ગુમાવ્યુ તેનુ ધ્યાન કરો.

મૂળ કવિતા : અટલ બિહારી વાજપેયી
ભાવાનુવાદ : કલ્યાણી સમીર દેશમુખ

ગાંધી અને ગાંધીગીરી

Fri, 23 Jan 2009 14:01:32 +0530

N.D

ગાંધીજીને ભલે આજે લોકો ભૂલી રહ્યા હોય પરંતુ તેમના વિચારો આજે મોટાભાગના લોકોને ગમે છે. તેમના આદર્શો, તેમની વાતોને પોતાના જીવનમાં અપનાવવી એ સરળ વાત નથી. ગાંધી કે વ્યક્તિ નથી વિચાર છે. એ વ્યક્તિ જેના વિશે કહેવાય છે કે તેઓ પૂર્ણત: ક્રાતિકારી હતા અને જેમણે આઝાદીની લડાઈ લડવાની એક કઠણ શૈલી શોધી હતી, જેની મૌલિકતાની આખી દુનિયામાં કોઈ મિસાલ નથી.

ગાંધીજીના પથ પર ચાલવાથી જીવનમાં મૂલ્યો સ્થાપિત થાય છે, પરંતુ તેમના પથ પર ચાલવુ સરળ નથી. આપણે બધાએ 'લગે રહો મુન્નાભાઈ' જોવી ગમી. તેમા સંજય દત્તે અપનાવેલો રસ્તો પણ ગમ્યો, પરંતુ શુ આજે આપણામાંથી કોઈનામાં એ માર્ગ અપનાવવાની હિમંત છે. આજે તો મુખ્ય વાત એ કે કોઈપણ વ્યક્તિને પ્રેમથી બોલતા નથી આવડતુ. કાંઈ પણ કહેવુ હોય તો ગુસ્સાથી જ કહેશે. એકવાર, બે વાર પછી જો સામેવાળી વ્યક્તિએ વાત ન સાંભળી તો હિંસા પર ઉતારુ થઈ જશે. આવા મગજના લોકો શુ કદી ગાંધીના પથ પર ચાલી શકે ખરા ? ગાંધીજી જો આવા મગજના હોત તો અંગ્રેજો સહી સલામત પાછા ફરી શકત નહી.

સાચુ કહો તો ગાંધીજી ભારતીયતાના પ્રતિક હતા, કારણ કે તેમણે સામાન્ય માણસની આત્મનિર્ભરતા, સરળતા, નૈતિકતા, કર્તવ્યનિષ્ઠા, સાદગી અને સહજતાને પોતાના જીવનમાં ઉતારવાની કોશિશ કરી હતી, પરંતુ તેને કોઈના પર આદર્શ બનાવીને થોપવાનો કદી પ્રયત્ન નહોતો કર્યો. આ વાતને ગાંધીજીએ એક વ્યક્તિથી ઉપર ઉઠીને એક વિચાર બનાવી દીધો. તેથી જ તો ભલે તેઓ આજે આપણી વચ્ચે હાજર નથી, પરંતુ તેમના વિચાર આજે પણ કાયમ છે.

આપણે જ્યારે પણ એતિહાસિક દ્રષ્ટિએ કોઈ વ્યક્તિના વિશે વાત કરીએ છીએ તો એ વ્યક્તિના જીવનકાળની પરિસ્થિતિઓનુ ભાન હોવુ ખૂબ જ જરૂરી છે. આજે આઝાદીના છ દસકા બાદ પણ શહેરોમાં ચમક દમક વધી ગઈ છે પરંતુ અપરાધોમાં થનારો વધારો, સમાજમાં ફેલાતો અસંતોષ, સતત થઈ રહેલી આતંકવાદની ઘટનાઓ, તૂટી રહેલા સામાજિક મૂલ્યો અને સતત નૈતિક પતનની આ પ્રક્રિયામાં ફરીથી આપણે ગાંધીજી તરફ જ જોવુ પડશે. તેમના વિચારોને અપનાવવા પડશે, કારણ કે આજનો ભૌતિકવાદી યુગ, ગાધીગીરી યુગ જ છે, પરંતુ જરૂર છે ફક્ત ગાંધીજીએ બતાવેલ માર્ગ પર ચાલવાની.

IFM

લગે રહો મુન્નાભાઈમાં પણ ગાંધીજીના આદર્શને સામાન્ય માણસની જીંદગીમાં ઉતારવામાં આવ્યા છે તેને આદર્શ બનાવીને થોપવામાં નથી આવ્યા. જો તમે પણ તેમના વિચારોને પોતાના જીવનમાં ઉતારીશુ તો તમારી સમસ્યાઓનુ સમાધાન સરળતાથી મળી શકશે.

26 જાન્યુઆરીએ દેખાશે પહેલુ સૂર્યગ્રહણ

Fri, 23 Jan 2009 12:38:10 +0530

વર્ષનુ પ્રથમ સૂર્યગ્રહણ 26 જાન્યુઆરીએ થશે. કંકણાકાર ગ્રહણ દરમિયાન સૂર્યના કિનારે થનારી ક્લય(રિંગ) અદ્દભૂત છટા વિખેરશે. આ ગ્રહણ દેશના દક્ષિણ અને પૂર્વ ભાગમાં જોવા મળશે.

વરાહમિહિર વૈજ્ઞાનિક ઘરોહર અને શોધ સંસ્થાનના ખગોળ વૈજ્ઞાનિક સંજય કૈથવાસે જણાવ્યુ કે 26 જાન્યુઆરીના સૂર્યગ્રહણના નજારા દક્ષિણ-પૂર્વી ભારતમાં બપોરે 3 વાગીને 20 મિનિટ સુધી રહેશે. આ સમયે અરુણાચલ પ્રદેશ, નગાલેંડ, અસમ, મેઘાલય, મણિપુર, મિઝોરમ, પશ્ચિમ બંગાળનો પૂર્વી ભાગ, ઉડીસા, આંધ્રપ્રદેશ, તમિલનાડુ, દક્ષિણ કર્ણાટક, કેરલ, અંડમાન, અને નિકોબારમાં આ ગ્રહણ જોઈ શકાશે. શ્રી કેથવાસે કહ્યુ કે જ્યારે ચંદ્રમાં પૃથ્વીથી વધારેમાં વધારે અંતરે હોય છે ત્યારે તે સૂર્યને પૂરી રીતે ઢાંકી નથી શકતો, આવા સમયે ગ્રહણ દરમિયાન સૂર્યના કિનારે એક બંગડી કે રિંગની આકૃતિ બની જાય છે જેને જ્યોતિષ વિજ્ઞાનમાં કંકણાકૃતિ સૂર્યગ્રહણ કહે છે. સૂર્યની બહારની કિનાર અને સૌરમંડળના અનુસંધાન માટે ગ્રહણ મહત્વનુ હોય છે.

શ્રી કેથવાસે બતાવ્યુ કે ગ્રહણની શરૂઆત સૂર્યોદયની સાથે દક્ષિણ એટલાંટિક મહાસાગરથી થશે. આ સ્થળથી પૃથ્વી પર ચંદ્રમાની છાયા 363 કિમી પહોળી ગલી બનાવતા પોતાની યાત્રા શરૂ કરશે. જે હિન્દ મહાસાગરથી થઈને ઈંડોનેશિયા દ્વીપ સમૂહના સુમાત્રા અને બોર્નિયાના ઉપર થઈને દક્ષિણ-પૂર્વી એશિયા સુધી પહોંચ્યા પછી સૂર્યાસ્તની સાથે જ સૂર્યગ્રહણનુ મોક્ષ થઈ જશે. તેમણે જણાવ્યુ કે ગ્રહણની ચરમ સીમા હિન્દ મહાસાગરના 32 ડિગ્રી દક્ષિણ અક્ષાંશ અને 66 ડિગ્રી પૂર્વી દેશાંતર પર થશે. આ અવસ્થા 7 મિનિટ 54 સેકંડ સુધી રહેશે.

પ્રધાનમંત્રી બીએમ ડબલ્યૂ કારમાં સવાર થશે

Fri, 23 Jan 2009 12:33:43 +0530

N.D

પ્રધાનમંત્રી ડો. મનમોહન સિંહ આ ગણતંત્ર દિવસ પર જર્મન નિર્મિત બીએમડબલ્યૂ કારમાં જોવા મળશે. આવુ દેશમાં વધી રહેલ આતંકવાદના ભયને કારણે કરવામાં આવી રહ્યુ છે. સરકારે ખૂબ જ સુરક્ષિત રીતે તૈયાર કરવામાં આવેલ બીએમડબલ્યૂ એક્સ સીરિઝની પંદર કારો ખરીદી છે. ચાર કાર મળી ચૂકી છે.

ગયા અઠવાડિયે પ્રધાનમંત્રીની સુરક્ષામાં ગોઠવાયેલા સ્પેશ્યલ પ્રોટેક્શન ગ્રુપે ભારત પહોંચી આ કારોનુ ટ્રાયલ રન પણ કરી લીધુ છે. ટ્રાયલ સફદરજંગના એયરપોર્ટ પર કરવામાં આવ્યુ. પરીક્ષણમાં કારોને સામાન્ય અને વિશેષ પરિસ્થિતિઓના હિસાબથી જુદી જુદી રીતે પારખવામાં આવી. આ નવી કારની કિમંત 78 લાખ 60 હજાર રૂપિયા છે. કસ્ટમ ડ્યુટી લગાવીને કિમંત 15 કરોડ રૂપિયા પડી રહી છે. પ્રધાનમંત્રીની સુરક્ષા ગ્રુપની મર્સિડીઝ બેંજ કારોનું એમ્બુલેંસમાં રૂપાંતર કરવામાં આવ્યુ છે.

એક અધિકારીએ જણાવ્યુ એક આ બુલેટ પ્રુફ કારો પર બોમ્બ, હેંડ ગ્રેનેડ કે રોકેટ લાંચરના હુમલાની પણ અસર નહી થાય. આની સમગ્ર બોડી આમ્રર પ્લેટિંગની કરવામાં આવી છે. કારની અંદર હાઈટેક સેંસર લગાવવામાં આવ્યા છે, જે અંદર બેસેલા ચાલક અને સુરક્ષાકર્મચારીઓને ઘણા લાંબા કિલોમીટર સુધીની સુરક્ષા અંગેની માહિતી આપતા રહેશે. હુમલાની સ્થિતિમાં કારને હાઈસ્પીડ પર કોઈ પણ એંગલ પર વળાવીને ઝડપથી ભગાડી શકાય છે. 4799 સીસીવાળી આ કારમાં બે એંજિન લાગેલા છે. જે એક સાથે કે પછી જુદી જુદીરીતે ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે. કારમાં ફોન, ટીવી, કોમ્યુટર ઉપરાંત સમગ્ર હાઈટેક સિસ્ટમ છે. ચલાવવા માટે પોલિસ અને અર્ધસૈનિક બળના ડ્રાઈવરોને વિશેષ ટ્રેનિંગ આપવામાં આવી છે.

રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો

Fri, 23 Jan 2009 12:07:48 +0530

દરેક દેશને પોતાની ઓળખ સમો એક રાષ્ટ્રધ્વજ હોય છે. આ ઉપરાંત વિવિધ ઓળખ તેના અન્ય પ્રતિકોમાં સમાયેલી હોય છે. રાષ્ટ્રના ગૌરવ સમો તિરંગો આપણો રાષ્ટ્રધ્વજ છે. આ ઉપરાંત પણ ઘણા ચિહ્નો છે જે આપણી અનોખી ઓળખ છે.તો આવો જાણીએ આપણા રાષ્ટ્રીય પ્રતિકોને....

N.D

આપણુ રાષ્ટ્રિય પક્ષી -મોર
મોર શબ્દ સાંભળતાં જ આપણા મનમાં મનમોહક રંગો અને સુંદરતા જાગી ઉઠે છે. મોર એક સુંદર પક્ષી હોવાની સાથે-સાથે એક પવિત્ર પક્ષી પણ ગણાય છે. શ્રીકૃષ્ણ ભગવાને પણ મોરના પીંછાને પોતાના મુગટમાં સ્થાન આપ્યુ છે. આ પવિત્ર પક્ષી આપણું રાષ્ટ્રીય પક્ષી છે. એક તો મોર આપણું રાષ્ટ્રીય પક્ષી છે અને બીજુ તે શ્રીકૃષ્ણ ભગવાનના મુગટમાં પીંછાના રૂપમાં શોભનીય છે તેથી ભારતીય લોકોના મનમાં મોર પ્રત્યે એક અલગ જ ભાવ છે.

N.D

આપણુ રાષ્ટ્રીય પ્રાણી - વાઘ
વાઘ આપણું રાષ્ટ્રીય પ્રાણી છે. વાઘ માત્ર શક્તિશાળી પ્રાણી જ નહી પણ તે ભારતીય દેવી શક્તિનું વાહન પણ છે. શક્તિની દેવીએ જ્યારે રાક્ષસોનો વિનાશ માટે લડાઈ કરી હતી ત્યારે વાઘ તેમની સવારી હતી. વાઘ ભારતના જંગલની શાન અને ગૌરવ છે. લોકોના શિકારના શોકને કારણે આ વાઘ નું પ્રમાણ ઘટી ગયું હતુ. આથી ભારત સરકારે વાઘના રક્ષણ માટે એક ખાસ કાર્યક્રમ ચલાવ્યો હતો, જેના કારણે આજે વાઘની સ્થિતિ સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ સારી છે.

N.D

સિંહની પ્રતિકૃતિ
આ પ્રતિક સામાન્ય રીતે દરેક ભારતીય સિક્કાઓ અને ચલણી નોટો પર જોવા મળે છે. આ સિંહની પ્રતિકૃતિ કુલ ચાર સિંહની બનેલી છે જેમાં ત્રણ સામે જ દેખાય છે અને બાકીનો એક પાછળ છુપેલો છે. આ પ્રતિક શોર્ય, શક્તિ અને વિશ્વાસનું પ્રતિક છે. આ પ્રતિકૃતિની નીચે અશોલ ચક્ર છે જેની આસપાસ ચાર દિશાઓ સૂચવનારા ચાર પ્રાણીઓ છે, જેમાં ઉત્તરમાં સિંહ, પૂર્વમાં હાથી, દક્ષિણમાં ઘોડો, અને પશ્ચિમમાં બળદ ચિત્ર છે. બાકીની જગ્યામાં સોળે કળાએ ખીલેલું કમળ છે. સોથી નીચે સત્યમેવ જયતે સત્યનો વિજય સૂચવે છે.

N.D

આપણો રાષ્ટ્રધ્વજ
આપણી આઝાદીનું પ્રતિક છે આપણો તિરંગો, જેના વિશે આપણા પ્રથમ પ્રધાનમંત્રી શ્રી જવાહરલાલ નહેરું એ જણાવ્યુ હતું કે 'રાષ્ટ્ર્ધ્વજ માત્ર ભારતની આઝાદીનું જ નહી પણ ભારતમાં રહેનારા દરેક નાગરિકની આઝાદીનું પ્રતિક છે. આ ધ્વજ ત્રણ રંગનો બનેલો છે. જેમાં ઉપરનો કેસરે રંગ શોર્ય અને ત્યાગનો સૂચક છે. જે ભારતના શહીદોની શોર્યતા અને ત્યાગને દર્શાવે છે. વચ્ચેનો સફેદ રંગ સત્ય અને શાંતિનો પ્રતિક છે, જે દર્શાવે છે કે ભારતના લોકો સત્યપ્રેમી અને શાંતિનો સંદેશ આપનારા છે. લીલો રંગ વિશ્વાસ અને હરિયાળી બતાવે છે. જે દર્શાવે છે કે આપણો દેશ ખેતીથી સમૃધ્ધ છે. અને વિશ્વાસ એ આપણુ ઘરેણુ છે.

N.D

રાષ્ટ્રીય ફુલ
કમળ એ ભારતનું રાષ્ટ્રીય ફુલ છે લક્ષ્મી દેવીએ તેને પોતાનું આસન બનાવ્યું છે તેથી તે એક ધાર્મિક ફુલ છે. પૌરાણિક દ્રષ્ટિએ કમળ ભારતીય સંસ્કૃતિમાં શુભ સ્થાન ધરાવે છે. કમળ એ દિવ્યતા, હરિયાળી, સમૃધ્ધિ, જ્ઞાન, વિજય અને બોધ આપનારું પ્રતિક છે. કમળ કાદવમાં ઉગે છે અને હજારો વર્ષ સુધી ટકી રહે છે તેથી તે લાંબુ આયુષ્ય, સન્માન અને સારી તકોનું પણ પ્રતિક છે.

જન ગન મન અધિનાયક...

Fri, 23 Jan 2009 11:51:10 +0530

નોબૅલ પારિતોષિક વિજેતા રવીન્‍દ્રનાથ ટાગોર રચિત બંગાળી ભાષાની કવિતામાંથી પ્રથમ પાંચ કડીઓને ભારતના રાષ્ટ્રગીત તરીકે અપનાવવામાં આવ્યું છે. આ ગીત પ્રથમ વાર ડિસેમ્‍બર 28, 1911 ના દિવસે ઇંડિયા નેશનલ કૉંગ્રેસની સભામાં ગવાયું હતું. અધીકૃત રીતે રાષ્ટ્રગીતને 52 (બાવન) સેકંડમાં ગાવામાં આવે છે.

જન ગણ મન અધિનાયક જય હે,
ભારત ભાગ્‍યવિધાતા
પંજાબ સિન્‍ધુ ગુજરાત મરાઠા
દ્રાવિડ ઉત્‍કલ બંગ
વિંધ્‍ય હિમાચલ યમુના ગંગા
ઉચ્‍છલ જલધિ તરંગ
તવ શુભ નામે જાગે તવ શુભ
આશીષ માંગે
ગાહે તવ જયગાથા
જન ગણ મંગલદાયક જય હે ભારત
ભાગ્‍યવિધાતા
જય હે જય હે જય હે જય જય જય
જય હે !

વંદે માતરમ્....વંદે માતરમ્ !!!

Fri, 23 Jan 2009 11:32:53 +0530

'વંદે માતરમ્' એ માત્ર ગીતના શબ્દો નથી. આ શબ્દો કાને અથડાતાની સાથે જ ગમે તેવા દેશવાસીના મનમાં રાષ્ટ્રભક્તિનો સાગર ઉછળી ઉઠે છે. પરંતુ આઝાદ ભારતના આ સમયમાં 'વંદે માતરમ્'ને લઇને ઘણા વિવાદો ઊભા થઇ ગયા છે. લેખક તેમજ પ્રશાસનિક અધિકારી મનોજકુમાર શ્રીવાસ્તવે 'વંદે માતરમ્' નામનું પુસ્તક લખીને આ વિવાદોને શાંત કરવા પ્રયાસ કર્યો છે. ગણતંત્ર દિવસના રાષ્ટ્રીય પર્વે આ ક્રાંતિકારી ગાનની વિગતો જાણીએ....

વાત એમ ઉઠી કે 'વંદે માતરમ્' અંગ્રેજો વિરોધી નહોતું? કેટલાક આ ગીતને મુસ્લિમો વિરૂદ્ધ જોવે છે ના તો અંગ્રેજો વિરૂદ્ધ. પરંતુ ખૂદ અંગ્રેજોને આ વિષયમાં કોઇ શક નહોતો કે આ ગીતનું સાચું નિશાન કોણ હતું. 'આ એક ભયંકર દેવીના પારકા જૂલ્મની વિરૂદ્ધ સતત સહકાર છે'-તેવું સર વેલેંટાઇન ચિરોલે 'ઇંડિયન અનરેસ્ટ'નામના પુસ્તકમાં લખ્યું હતું. જી.એ.ગ્રિયર્શન ધ ટાઇમ્સ (લંડન)માં પ્રકાશિત એક લેખમાં(12મી સપ્ટેમ્બર, 1906) લખ્યું કે 'વંદે માતરમ્'ની મા મૃત્યું અને વિનાશની દેવી છે.

ચિરોલ-ગ્રિયર્શન વ્યાખ્યાને સરકારી મુજબ રોલેટ ક્મેટી રિપોર્ટ (1918)માં સમાવવામાં આવી, જેમાં માનવામાં આવ્યું કે ક્રમશઃ આ રાષ્ટ્રગીતના સ્તર સુધી આગળ આવી ગયું છે. આપણા નેતાઓને પણ કોઇ ભ્રમ નહતો. બિપિનચંદ્દ્ર પાલના એક લેખ 'માતરમ્ ઇન વંદે માતરમ્' (વીકલી ન્યું ઇંડિયા, ઓક્ટોબર, 1906)માં કહ્યું કે ગીતની માતા રાષ્ટ્રમાતા છે. શ્રી અરવિન્દે લખ્યું કે (1908) 'ના ફકત આ રાષ્ટ્રગીત નથી પરંતુ પવિત્ર મંત્રો વાળી સશક્ત ઉર્જાથી સંયુક્ત છે. આ ઉર્જા આનંદ-મઠના લેખકને પ્રાપ્ત થઇ, જેમને અભિ-પ્રેરિત રૂષિની સંજ્ઞા આપી શકાય'. 'બંકિમચંદ્દ્ર ચેટર્જીએ સ્વયં આ ગીતના બાબતે કશું નહીં કહ્યું. હરીશચંદ્ર હલધરની 1885માં 'માં' પેંટિગમાં આ ગીતનો સીધી અસર દેખાય છે.

આજે પણ બલિદાન અને દેશપ્રેમની જ્વાળા આ 'વંદે માતરમ્' ગીતના અંદરથી ઓછી નથી થઇ. અક્ષરધામ મંદિરમાં આતંકવાદીઓ દ્વ્રારા બાળકોને ગોળી મારવાના પહેલા 'વંદે માતરમ્' કહેડાવવાનો મતલબ શું હતો? આજ 'વંદે માતરમ્'નો અનુવાદ કરીને એ.આર. રહેમાન મા તુઝે સલામ ગીત ગાય છે તો તે ગજબ હોય છે. આવી હાલતમાં શું ઝગડો સલામ અને પ્રણામનો છે? 'વંદે માતરમ્'માં જો એક વાઇબ્રેટરી એનર્જી (પ્રતિક્મ્પનકારી ઉર્જા)છે. આ ઇતિહાસની અનુગૂંજ છે. આ સંસ્કૃત નથી, સંસ્કૃતિ છે. બલિદાન, સર્વસ્વ, સમર્પણ અને ત્યાગની સંસ્કૃતિ. દક્ષિણપંથની પ્રતિક્રિયામાં સંસ્કૃત અને સંસ્કૃતિમાંથી પણ રીસાવાનો એક નવો રિવાજ આ દિવસોમાં નવ-બુદ્ધિજીવિઓમાં મને જોવા મળે છે.

પિયરે બોર્દોએ સાંસ્કૃતિક પૂંજીના પ્રતિ બેજ્વાબદાર બનવાથી કોમ્યુનિસ્ટોને આગ્રહ કર્યો હતો, કારણ કે નહિતર આ પૂંજીનું વિનિયોજન અને નિવેશન સામ્પ્રદાયિક તાકાતે કરીજ લેતી. પરંતુ આ દિવસો સહમતી, સબરગ જેવી સંસ્થાઓએ 'સાઝા સંસ્કૃતિ'નો જે એક પ્રક્લ્પ શરૂ કર્યો છે તેમાં જે કોઇ સાઝું નથી, તે બ્રાહ્મણવાદી અને સામ્પ્રદાયિક થવાને રોકી દેવાના લાયક માનવામાં આવે છે. પરંતુ આ ગીતને પૌરાણિક નહીં, નવાપરીવર્તનની નજરથી જોવું જોઇએ.

નવિન ઝિંદાલે ફરકાવ્યો રાષ્ટ્રધ્વજ !

Fri, 23 Jan 2009 11:12:34 +0530

N.D

આઝાદીના વર્ષો બાદ પણ દેશની જનતા માટે રાષ્ટ્રધ્વજ હાથવેંત દુર રહ્યો હતો. છ વર્ષ અગાઉ રાષ્ટ્રીય તહેવારો સિવાય આમ જનતા માટે રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવો પ્રતિબંધિત હતો. માત્ર સરકારી કચેરીઓ અને સરકારી ભવનો માટે જ છુટછાટ હતી. પરંતુ નવિન ઝિંદાલ નામના એક રાષ્ટ્ર ભક્ત ઉદ્યોગપતિની પહેલને પગલે આજે આમ જનતા રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવી શકે છે.

નવિન ઝિંદાલ પોતાની રાષ્ટ્રભક્તિ વ્યક્ત કરવા માટે પોતાની કચેરી ઉપર રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવતા હતા. આને પગલે તેમની સામે કાનુની કાર્યવાહી થઇ શકે છે એવી તેમને નોટિસ આપવામાં આવી, જેનો જવાબ આપતાં તેમણે દાદ માગી કે, પુરા માન, સન્માન સાથે રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવો એ કોઇ ગુનો નથી બલ્કી રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવો તેમનો નાગરિક અધિકારી છે.

આ દાવો સુપ્રિમ કોર્ટમાં આવ્યો અને આ અંગે નિર્ણય કરવા માટે એક સમિતિ રચવામા આવી. છેવટે ભારતીય ધ્વજ સંહિતામાં સુધારો કરવામાં આવ્યો અને 26મી જાન્યુઆરી 2002થી રાષ્ટ્રધ્વજની ગરીમા અને સન્માન જળવાય તે રીતે તમામ દિવસોમાં રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવાની આમ જનતાને છુટ આપવામાં આવી.