ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ટ્રેડ ડીલ પર કરાર થયો છે. આ કરારની ડીટેલ્સ હજુ સુધી બહાર આવી નથી, પરંતુ અમેરિકાએ ભારત પર લાદવામાં આવેલા 50% ટેરિફને ઘટાડીને 18% કરવાની જાહેરાત કરી છે. આ કેટલી મોટી વાત છે એ સમજવા માટે, પહેલા અમેરિકા દ્વારા પડોશી દેશો પર લાદવામાં આવેલા ટેરિફને જાણી લો.
હાઈ ટેરિફ નો સામનો કરી રહેલા દેશ
અમેરિકાનાં સૌથી વધુ ટેરિફનો સામનો કરી રહેલા દેશોમાં બ્રાઝિલ (50 ટકા), મ્યાનમાર (40 ટકા), લાઓસ (40 ટકા), ચીન (37 ટકા) અને દક્ષિણ આફ્રિકા (૩૦ ટકા)નો સમાવેશ થાય છે. દરમિયાન, ભારતના પડોશી દેશો, વિયેતનામ (20 ટકા), બાંગ્લાદેશ (20 ટકા), પાકિસ્તાન (19 ટકા), મલેશિયા (19 ટકા), કંબોડિયા (19 ટકા) અને થાઇલેન્ડ (19 ટકા) અમેરિકા દ્વારા ટેરિફનો સામનો કરી રહ્યા છે. આનો અર્થ એ થયો કે ભારતીય માલ અમેરિકામાં આ દેશો કરતાં સસ્તો હશે. સ્વાભાવિક રીતે, જો તે સસ્તો હશે, તો તે વધુ કિંમતે વેચાશે.
ઓછા ટેરિફવાળા દેશ
બીજી બાજુ જો આપણે એવા દેશોનો વિચાર કરીએ કે જેના પર અમેરિકાએ સૌથી ઓછો ટેરિફ લાદ્યો છે, તો તેમાં યુનાઇટેડ કિંગડમ (10 ટકા), યુરોપિયન યુનિયન (15 ટકા), સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ (15 ટકા), જાપાન (15 ટકા) અને દક્ષિણ કોરિયા (15 ટકા)નો સમાવેશ થાય છે. સ્પષ્ટપણે, આ અમેરિકાના સૌથી નજીકના સાથી દેશો છે. જો કે, તેમની તુલનામાં પણ, ભારત કોઈ ખતરો નથી. કારણ એ છે કે ભારતમાંથી નિકાસ થતી વસ્તુઓ અલગ પ્રકારની હોય છે, અને તેઓ આ વસ્તુઓ અમેરિકાને વેચે છે. વધુમાં, શ્રમ ખર્ચ વધારે હોવાને કારણે, તેમનો માલ પહેલેથી જ મોંઘો છે. તેથી, ઓછા ટેરિફ હોવા છતાં, તેઓ ભારતમાંથી મોકલવામાં આવતા સામાન સાથે સ્પર્ધા કરી શકતા નથી.
ભારત વિશ્વમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં સૌથી મોટો નિકાસકાર દેશ રહ્યો છે. તે ભારત માટે સૌથી મોટું બજાર છે. ભારત એન્જિનિયરિંગ માલ, ઇલેક્ટ્રોનિક માલ, રત્નો અને ઘરેણાં, ફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદન સામગ્રી, ઓર્ગેનિક પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, ચા, કોફી, મસાલા જેવા કૃષિ ઉત્પાદનો, કાપડ અને કપડાં જેમ કે કપાસ અને રેશમ, ઓટોમોબાઇલ્સ અને ઓટો પાર્ટ્સ જેમ કે કાર અને ટ્રક, દવાઓ, રસીઓ જેવા ફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદનો અને સોફ્ટવેર ડેવલપમેન્ટ અને આઇટી સપોર્ટ જેવી આઇટી સેવાઓની નિકાસ કરે છે. ભારત યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં અન્ય ઘણી વસ્તુઓની નિકાસ કરે છે, પરંતુ આ વસ્તુઓની માંગ સૌથી વધુ છે. યુએસ બજારમાં ભારતની વાસ્તવિક સ્પર્ધા ચીન, બાંગ્લાદેશ અને વિયેતનામથી આવે છે. કારણ એ છે કે આ દેશોમાં શ્રમ ખર્ચ ખૂબ ઓછો છે, અને તેથી, જો તેમના ટેરિફ ભારત કરતા ઓછા હોય, તો ભારતીય માલ વધુ મોંઘા બને છે.
ડીપ્લોમેટીક જીત કેવી રીતે
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વેપાર કરાર પરનો કરાર વિશ્વ માટે સારા સમાચાર છે. આનું કારણ એ છે કે ભારત અને અમેરિકા વ્યૂહાત્મક રીતે એકબીજાના પૂરક છે. અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે લાંબા સમયથી વેપાર અંગે મતભેદ રહ્યા છે, પરંતુ ટ્રમ્પ બીજા કાર્યકાળ માટે સત્તામાં આવ્યા પછી, આ વિવાદમાં ફેરવાઈ ગયો. ટ્રમ્પે ચીન સહિત વિશ્વભરના ઘણા દેશો પર કર લાદ્યો. હાલમાં, બ્રાઝિલ અને ચીન સૌથી વધુ કર ભોગવે છે. આનું કારણ એ છે કે તેઓ ટ્રમ્પના ટેરિફનો જાહેરમાં જવાબ આપવાની મૂંઝવણમાં ફસાયેલા હતા. આ બંને દેશો ભારતની જેમ અમેરિકાને વધુ માલ વેચી રહ્યા હતા અને ઓછી ખરીદી કરી રહ્યા હતા. જોકે, ભારત ચૂપ રહ્યું. તેણે બંને દેશો વચ્ચેની બેઠકોમાં વેપાર અંગે પોતાના મતભેદ વ્યક્ત કર્યા, પરંતુ અમેરિકાની ખુલ્લેઆમ ટીકા કરવાનું ટાળ્યું. શરૂઆતમાં, એવું માનવામાં આવતું હતું કે ચીન અને બ્રાઝિલની જેમ ભારતની પ્રતિક્રિયા આપવામાં અસમર્થતા એક નબળાઈ હતી, પરંતુ આજે એવું લાગે છે કે ભારત સાચા માર્ગ પર છે, અને પરિણામો સ્પષ્ટ છે.
યુરોપ અને અમેરિકા સાથે ભારતનું મહત્વ
તાજેતરમાં, ભારતે યુરોપ સાથે વેપાર કરારની જાહેરાત કરી. આ પછી, અમેરિકા સાથે વેપાર કરાર પણ અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે. સ્પષ્ટપણે, અમેરિકા અને યુરોપિયન બજારોમાં ભારતની નિકાસ વધશે. આ ત્રણેય મળીને ચીનને અલગ કરી શકે છે, જે ભારત માટે જીવનરેખા બની ગયું છે, વૈશ્વિક સ્તરે. આ બે સોદા ભારતને માત્ર એક મોટું બજાર જ નહીં, પણ ટેકનોલોજી અને રોકાણ માટે પણ સંભાવનાઓ પ્રદાન કરે છે. ચીનનો દુર્લભ પૃથ્વી સામગ્રી પર લગભગ એકાધિકાર છે. સાથે મળીને, ભારત, યુરોપ અને અમેરિકા આ પ્રભુત્વને તોડી શકે છે. હાલમાં, ભારતના વિદેશ પ્રધાન, એસ. જયશંકર, અમેરિકામાં છે. બંને દેશો દુર્લભ પૃથ્વી સામગ્રી માટે વિશ્વસનીય અને અલગ સપ્લાય ચેઇન સ્થાપિત કરવા માંગે છે.
