મિડલ ઈસ્ટ જંગ પર PM મોદીનુ સાંસદમાં નિવેદન, બતાવી - ભારત પર અસર કેટલી, તૈયારી શુ ?

Publish: Mon, 23 Mar 2026 (17:49 IST) Updated: Mon, 23 Mar 2026 (17:54 IST)

મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે  પરિસ્થિતિ તણાવપૂર્ણ છે. દરમિયાન, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ સોમવારે લોકસભામાં આ મુદ્દા પર નિવેદન આપ્યું હતું. પીએમ મોદીએ જણાવ્યું હતું કે મધ્ય પૂર્વમાં પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક છે. તેમણે ભારતના હિત અંગે પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા હતા.

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ સોમવારે લોકસભામાં માહિતી આપી હતી કે તાજેતરમાં જ અગાઉ   હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ફસાયેલા અનેક જહાજો ભારત પરત ફર્યા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સરકાર વિવિધ દેશોના સપ્લાયર્સ સાથે સંપર્કમાં છે. શક્ય હોય ત્યાંથી તેલ અને ગેસનો પુરવઠો ચાલુ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.

લોકસભામાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું, "સરકાર વિવિધ દેશોના સપ્લાયર્સ સાથે પણ સંપર્કમાં છે. શક્ય હોય ત્યાંથી તેલ અને ગેસનો પુરવઠો ચાલુ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ભારત સરકાર ખાડી અને આસપાસના શિપિંગ રૂટ પર સતત નજર રાખી રહી છે. અમારો પ્રયાસ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે આવશ્યક માલસામાન વહન કરતા જહાજો, પછી ભલે તે તેલ, ગેસ હોય કે ખાતર, સુરક્ષિત રીતે ભારતમાં પહોંચે. અમારા દરિયાઈ કોરિડોર સુરક્ષિત રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે અમે અમારા તમામ વૈશ્વિક ભાગીદારો સાથે સતત સંપર્કમાં છીએ."

તેમણે કહ્યુ કે એવા પ્રયાસોને કારણે થોડા દિવસ પહેલા હોર્મુજ સ્ટ્રેટ મા ફસાયેલા અમારા અનેક જહાજ ભારત આવ્યા પણ છે. 

પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે ભારત જે પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યું છે તેના સંદર્ભમાં પીએમ મોદીએ કહ્યું, "હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા ક્રૂડ ઓઇલ, ગેસ અને ખાતરો જેવી આવશ્યક ચીજવસ્તુઓનો મોટો જથ્થો ભારતમાં આવે છે. યુદ્ધ પછી, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવર ખૂબ જ પડકારજનક બની ગઈ છે. પેટ્રોલ, ડીઝલ અને ગેસના પુરવઠા પર નોંધપાત્ર અસર ન પડે અને દેશના સામાન્ય પરિવારોને ઓછામાં ઓછી અસુવિધા ન થાય તેની ખાતરી કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે."

પીએમ મોદીએ ગૃહને માહિતી આપી કે દેશ તેની LPG જરૂરિયાતોના 60 ટકા આયાત કરે છે. તેમણે કહ્યું કે તેના પુરવઠામાં અનિશ્ચિતતાને કારણે, સરકારે સ્થાનિક LPG ઉપયોગને પ્રાથમિકતા આપી છે. વધુમાં, સ્થાનિક LPG ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે. દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલનો સુગમ પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા માટે સતત પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.

તેમણે કહ્યું, "NSD સુરક્ષા અંગે છેલ્લા દાયકામાં લેવામાં આવેલા પગલાં વધુ સુસંગત બન્યા છે. ભારતે છેલ્લા 11 વર્ષોમાં તેની ઊર્જા આયાતમાં વૈવિધ્યીકરણ કર્યું છે. અગાઉ, ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે 27 દેશોમાંથી ક્રૂડ ઓઇલ, LNG અને LPG આયાત કરવામાં આવતું હતું. આજે, ભારત 41 દેશોમાંથી ઊર્જા આયાત કરે છે."

સદનમાં, પીએમ મોદીએ કહ્યું કે છેલ્લા દાયકામાં, આવા કટોકટીના સમય માટે ક્રૂડ ઓઇલ સ્ટોરેજને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આજે, ભારત પાસે 5.3 મિલિયન મેટ્રિક ટનથી વધુનો વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ અનામત છે. દેશ 6.5 મિલિયન મેટ્રિક ટનથી વધુનો અનામત વ્યવસ્થા કરવા પર કામ કરી રહ્યો છે. આપણી તેલ કંપનીઓ પાસે રહેલો અનામત અલગ છે. છેલ્લા 11 વર્ષમાં આપણી રિફાઇનિંગ ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.

તેમણે કહ્યું, "આ કટોકટીના સમયમાં દેશની બીજી તૈયારી પણ કામમાં આવી રહી છે. છેલ્લા 10-11 વર્ષોમાં, ઇથેનોલ ઉત્પાદન અને તેના બ્રાન્ડિંગ પર અભૂતપૂર્વ કાર્ય કરવામાં આવ્યું છે. એક દાયકા પહેલા સુધી, દેશમાં ફક્ત 1-1.5 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રણ ક્ષમતા હતી. આજે, આપણે પેટ્રોલમાં 20 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રણની નજીક પહોંચી રહ્યા છીએ. આના પરિણામે દર વર્ષે આશરે 45 મિલિયન બેરલ ઓછી તેલ આયાત થઈ છે. તેવી જ રીતે, રેલ્વેનું વીજળીકરણ પણ લાભ આપી રહ્યું છે."

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ લોકસભામાં જણાવ્યું હતું કે સરકારે શાંતિ કાયદા દ્વારા પરમાણુ ઉર્જા ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપીને ભવિષ્યની તૈયારીમાં વધુ વધારો કર્યો છે. થોડા દિવસો પહેલા, નાના હાઇડ્રો પાવર વિકાસ યોજનાને પણ લીલીઝંડી આપવામાં આવી હતી, જે આગામી પાંચ વર્ષમાં 1,500 મેગાવોટ નવી હાઇડ્રો પાવર ક્ષમતા ઉમેરશે.

તેમણે કહ્યું કે જ્યાં સુધી રાજદ્વારીની વાત છે, ભારતની ભૂમિકા સ્પષ્ટ છે. શરૂઆતથી જ, અમે આ સંઘર્ષ અંગે અમારી ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. મેં પોતે પશ્ચિમ એશિયાના તમામ સંબંધિત નેતાઓ સાથે વાત કરી છે. મેં દરેકને તણાવ ઓછો કરવા અને આ સંઘર્ષનો અંત લાવવા વિનંતી કરી છે.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત નાગરિકો, ઉર્જા અને પરિવહન માળખા પરના હુમલાઓની નિંદા કરે છે. વાણિજ્યિક જહાજો પર હુમલા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગોને અવરોધિત કરવા અસ્વીકાર્ય છે. ભારત આ યુદ્ધ જેવા વાતાવરણમાં પણ ભારતીય જહાજોના સુરક્ષિત માર્ગને સુનિશ્ચિત કરવા માટે રાજદ્વારી દ્વારા સતત પ્રયાસો કરી રહ્યું છે.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત હંમેશા શાંતિ અને માનવતાની હિમાયત કરે છે. તેમણે કહ્યું, "હું પુનરોચ્ચાર કરું છું કે વાતચીત અને રાજદ્વારી જ આ સમસ્યાનો એકમાત્ર ઉકેલ છે. અમારા બધા પ્રયાસો તણાવ ઓછો કરવા અને આ સંઘર્ષનો અંત લાવવા તરફ નિર્દેશિત છે. આ સંઘર્ષમાં કોઈના પણ જીવને જોખમમાં મૂકવું માનવતાના હિતમાં નથી."

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતના પ્રયાસો તમામ પક્ષોને શક્ય તેટલી વહેલી તકે શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ પર પહોંચવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાના છે. જ્યારે આવા સંકટ આવે છે, ત્યારે કેટલાક તત્વો તેમનો ફાયદો ઉઠાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. તેથી, તમામ કાયદો અને વ્યવસ્થા એજન્સીઓને સતર્ક રાખવામાં આવી છે.

પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા, સરહદ સુરક્ષા, સાયબર સુરક્ષા અથવા વ્યૂહાત્મક સ્થાપનો, બધાની સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવી રહી છે. આ યુદ્ધને કારણે વિશ્વમાં સર્જાયેલી મુશ્કેલ પરિસ્થિતિનો લાંબા ગાળાનો પ્રભાવ પડવાની શક્યતા છે. તેથી, આપણે તૈયાર રહેવું જોઈએ. આપણે એક રહેવું જોઈએ.

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ સોમવારે લોકસભામાં કહ્યું કે કોરોના સમયગાળા દરમિયાન આપણે એકતા સાથે આવા પડકારોનો સામનો કર્યો છે. આપણે ફરીથી એ જ રીતે તૈયાર રહેવાની જરૂર છે. આપણે દરેક પડકારનો સામનો ધીરજ, સંયમ અને શાંત મનથી કરવો પડશે. આ આપણી ઓળખ છે, આ આપણી તાકાત છે. આપણે પણ ખૂબ કાળજી અને સતર્ક રહેવું પડશે.

પીએમ મોદીએ કહ્યું કે પરિસ્થિતિનો લાભ લેનારાઓ જુઠ્ઠાણા ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરશે. આપણે તેમના પ્રયાસોને સફળ થવા દેવા જોઈએ નહીં. હું આ ગૃહ દ્વારા તમામ રાજ્ય સરકારોને પણ વિનંતી કરીશ કે આવા સમયમાં કાળાબજારી કરનારા અને સંગ્રહખોરો સક્રિય બને. આ માટે કડક દેખરેખ રાખવાની જરૂર છે. જ્યાં પણ આવી ફરિયાદો મળે છે, ત્યાં તાત્કાલિક પગલાં લેવા જોઈએ.

તેમણે કહ્યું કે કટોકટીના સમયમાં ભારતીયોની સલામતી આપણા માટે સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા રહી છે. પશ્ચિમ એશિયાઈ યુદ્ધની શરૂઆતથી, 372,000 થી વધુ ભારતીયો સુરક્ષિત રીતે ભારત પરત ફર્યા છે. એક હજાર ભારતીયો ઈરાનથી સુરક્ષિત રીતે પરત ફર્યા છે, જેમાં 700 થી વધુ તબીબી વિદ્યાર્થીઓનો સમાવેશ થાય છે. હજારો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ ગલ્ફ દેશોમાં અભ્યાસ કરે છે. સીબીએસઈએ આવી બધી ભારતીય શાળાઓમાં ધોરણ 10 અને 12 ની પરીક્ષાઓ રદ કરી છે. સીબીએસઈ વિદ્યાર્થીઓનું શિક્ષણ ચાલુ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે યોગ્ય પગલાં લઈ રહ્યું છે.

પીએમ મોદીએ કહ્યું કે અસરગ્રસ્ત દેશોમાં અમારા બધા મિશન સતત ભારતીયોને મદદ કરવામાં રોકાયેલા છે. બધા ભારતીયોને શક્ય તેટલી મદદ પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે, પછી ભલે તે ત્યાં કામ કરતા હોય કે પ્રવાસીઓ. અમારા મિશન નિયમિતપણે સલાહ આપી રહ્યા છે. ભારત અને અન્ય અસરગ્રસ્ત દેશોમાં 24 કલાક કાર્યરત કંટ્રોલ રૂમ અને ઇમરજન્સી હેલ્પલાઇન સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. બધા ભારતીયોને તાત્કાલિક માહિતી પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે.

તેમણે કહ્યું કે જ્યારે દરેક સરકાર અને દેશના દરેક નાગરિક સાથે મળીને કામ કરે છે, ત્યારે આપણે દરેક પડકારને પાર કરી શકીએ છીએ. હું આ વિનંતી સાથે મારા નિવેદનને સમાપ્ત કરું છું.