મહાભારતનો એ યોદ્ધા જેણે ફક્ત ત્રણ તીરથી યુદ્ધનો અંત લાવી દીધો હોત; તો કૃષ્ણે તેમનું માથું કેમ માંગ્યું જાણો

મહાભારત યુદ્ધમાં અર્જુન, કર્ણ અને ભીષ્મ જેવા મહાન યોદ્ધાઓની બહાદુરીની વાર્તાઓ આપણે બધાએ સાંભળી છે. પરંતુ એક યોદ્ધા એવો હતો જેની પાસે આંખના પલકારામાં યુદ્ધનો અંત લાવવાની શક્તિ હતી. તે હતો ગદાધારી ભીમનો પૌત્ર અને ઘટોત્કચનો પુત્ર બર્બરિકા.

ખાટુ શ્યામજી (બર્બરીક) મહાભારતકાળના મહાન યોદ્ધા હતા, જેમને શ્રીકૃષ્ણના વરદાનથી કલિયુગમાં તેમના નામે પૂજવામાં આવે છે. પાંડવ પુત્ર ભીમનો પૌત્ર બર્બરીક હારેલાનો સહારો માનવામાં આવે છે, જેણે યુદ્ધમાં હારનાર પક્ષનો સાથ આપવાનું વચન આપ્યું હતું. કૃષ્ણે તેમનું શીશ દાનમાં માંગતા તેમણે આપી દીધું હતું

બર્બરિકા બાળપણથી જ એક મહાન યોદ્ધા હતો અને તેની પાસે ઘણી મહાશક્તિઓ હતી. તેણે ભગવાન શિવને પ્રસન્ન કર્યા હતા અને ત્રણ અભેદ્ય બાણ મેળવ્યા હતા. આનો અર્થ એ થયો કે બર્બરિકાને સમગ્ર યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે સેનાની જરૂર નહોતી; ફક્ત ત્રણ તીર પૂરતા હતા.

"હારે કા સહારા " બનવાનું વચન

જ્યારે બર્બરિકા યુદ્ધ માટે નીકળ્યો, ત્યારે તેણે તેની માતાને વચન આપ્યું કે તે હારનાર પક્ષે લડશે. સ્વાભાવિક છે કે, ભગવાન કૃષ્ણ પોતે બાજુમાં હોવાથી, પાંડવોની જીત નિશ્ચિત હતી. આવી સ્થિતિમાં, કૌરવો, તેમની વિશાળ સેના હોવા છતાં, હાર પામશે.

બાર્બરિકનું વચન 'હારનાર પક્ષને ટેકો આપવાનું' હોવાથી, તેને અનિચ્છાએ પણ અધર્મ (કૌરવો) ના પક્ષમાં લડવાની ફરજ પડી હોત. ભગવાન કૃષ્ણ ઇચ્છતા ન હતા કે બાર્બરિક જેવો શક્તિશાળી યોદ્ધા *ધર્મ* ની સ્થાપના માટે લડવામાં આવેલા યુદ્ધમાં ખોટા પક્ષ માટે લડે.

પરિણામે, ભગવાન કૃષ્ણએ બાર્બરિકની કસોટી કરી અને તેનું માથું દાન તરીકે માંગ્યું. *ધર્મ* પ્રત્યેની પોતાની અતૂટ ભક્તિ અને પાલન દર્શાવતા, બાર્બરિકે - એક ક્ષણના ખચકાટ વિના અને ચહેરા પર સ્મિત સાથે - પોતાનું માથું કાપીને ભગવાનના ચરણોમાં અર્પણ કર્યું.

બાર્બરિકના મહાન બલિદાનની વાર્તા

બાર્બરિકના આ ભવ્ય બલિદાનને જોઈને, ભગવાન કૃષ્ણ ખૂબ જ પ્રસન્ન થયા. તેમણે તેમને એક વરદાન આપ્યું, જાહેર કર્યું કે કલિયુગમાં, બાર્બરિક ભગવાન કૃષ્ણના પોતાના વૈકલ્પિક નામ: 'શ્યામ' દ્વારા પૂજવામાં આવશે. ભગવાને પોતાનું નામ તેમને અર્પણ કરીને જાહેર કર્યું કે જે કોઈ પણ વ્યક્તિ જીવનમાં નિરાશ કે પરાજિત અનુભવે છે, તે બર્બરિક 'પરાજિતોનો સહારો' બનશે. આ જ કારણ છે કે, આજે પણ, વિશ્વ તેમને ખાટુ શ્યામ તરીકે ખૂબ જ શ્રદ્ધાથી પૂજે છે. આ દંતકથાનું વિગતવાર વર્ણન *સ્કંદ પુરાણ* (કુમારિકા ખાંડા) માં મળી શકે છે.

Edited By- Monica Sahu