નવરાત્રી દરમિયાન આપણે અખંડ દીવો કેમ પ્રગટાવીએ છીએ ? જાણો તેનું મહત્વ, ફાયદા, નિયમો, મંત્રો અને શુભ મુહૂર્ત વિશે

દીવો પ્રકાશનું પ્રતીક છે, અને પ્રકાશ જ્ઞાનનું પ્રતીક છે. દીવો પ્રગટાવવો એ ભગવાન પાસેથી સંપૂર્ણ જ્ઞાન મેળવવાની પરંપરા છે. કોઈપણ પૂજા હોય કે કોઈ સમારંભની શરૂઆત, બધા શુભ કાર્યો દીવો પ્રગટાવવાથી શરૂ થાય છે.

જેમ દીવાની જ્યોત હંમેશા ઉપર તરફ નિર્દેશ કરે છે, તેવી જ રીતે માનવ સ્વભાવ પણ હંમેશા ઉપર તરફ જવો જોઈએ; દીવો પ્રગટાવવાનો આ અર્થ છે. તેથી, સાર્વત્રિક સુખાકારી શોધનાર વ્યક્તિએ દીવો પ્રગટાવતી વખતે દીપ મંત્રનો પાઠ કરવો જોઈએ.

હિન્દુ ધર્મમાં, કોઈપણ શુભ કાર્ય પહેલાં દીવા પ્રગટાવવામાં આવે છે. સવાર અને સાંજની પ્રાર્થના દરમિયાન દીવા પ્રગટાવવાની પરંપરા પણ છે. વાસ્તુ શાસ્ત્ર દીવા પ્રગટાવવા અને મૂકવા અંગે ઘણા નિયમો પ્રદાન કરે છે. વાસ્તુ શાસ્ત્ર દીવાની જ્યોત કઈ દિશામાં દિશામાન કરવી જોઈએ તે અંગે પૂરતી માહિતી પ્રદાન કરે છે. વાસ્તુ શાસ્ત્ર એ પણ સમજાવે છે કે જ્યોત કઈ દિશામાં રાખવામાં આવે છે તેના ફાયદા શું છે.

નવરાત્રી દરમિયાન આપણે અખંડ દીવો કેમ પ્રગટાવીએ છીએ?

હિન્દુ ધર્મમાં નવરાત્રીનું વિશેષ મહત્વ છે. આપણે વર્ષમાં બે વાર દેવીની પૂજા કરીએ છીએ. નવરાત્રી દરમિયાન, ભક્તો માતા દેવીને પ્રસન્ન કરવા માટે કળશ સ્થાપના, અખંડ જ્યોતિ અને માતા કી ચોકી જેવા વિવિધ ધાર્મિક વિધિઓ કરે છે. નવરાત્રીના નવ દિવસ માટે, આપણે ઘરમાં કળશ સ્થાપિત કરીએ છીએ અને અખંડ જ્યોતિ પ્રગટાવીએ છીએ. અખંડ જ્યોતિ આખા નવ દિવસ સુધી બુઝાયા વિના સળગતી રહે તેવી માનવામાં આવે છે. એકવાર પ્રગટાવ્યા પછી, તમે તેને ધ્યાન વગર છોડી શકતા નથી, અને જો તે બુઝાઈ જાય છે, તો તેને અશુભ માનવામાં આવે છે.

નવરાત્રીમાં અખંડ જ્યોતિ  

માતા દેવીને પ્રસન્ન કરવા અને ઇચ્છિત પરિણામો પ્રાપ્ત કરવા માટે, નવરાત્રિ દરમિયાન નવ દિવસ સુધી ગાયના ઘીથી અખંડ જ્યોતિ (અખંડ જ્યોતિ) પ્રગટાવવામાં આવે છે. જો કે, જો ગાયનું ઘી ઉપલબ્ધ ન હોય, તો તમે અન્ય ઘીનો ઉપયોગ કરીને માતા દેવીની સામે અખંડ જ્યોતિ (અખંડ જ્યોતિ) પણ પ્રગટાવી શકો છો.

નવરાત્રિ દરમિયાન નવ દિવસ સુધી દીવો પ્રગટાવવાને અખંડ જ્યોતિ કહેવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે નવરાત્રિ દરમિયાન દીવો પ્રગટાવવાથી પરિવારમાં શાંતિ અને ખુશી આવે છે અને બધા કાર્યોની સિદ્ધિ સુનિશ્ચિત થાય છે. તેથી, નવરાત્રિના પહેલા દિવસે, વ્યક્તિએ સંકલ્પ કરવો જોઈએ અને અખંડ જ્યોતિ પ્રગટાવવી જોઈએ અને નિર્ધારિત વિધિઓ અનુસાર તેની સુરક્ષા કરવી જોઈએ.

અખંડ જ્યોતિ કેવી રીતે પ્રગટાવવી

નવરરાત્રિ દરમિયાન અખંડ જ્યોતિ  પ્રગટાવવાના કેટલાક નિયમો છે, જેનું પાલન આપણે ઇચ્છિત પરિણામો પ્રાપ્ત કરવા માટે કરવું જોઈએ.

લોકો સામાન્ય રીતે પિત્તળના દીવામાં અખંડ જ્યોતિ પ્રગટાવે છે. જો તમારી પાસે પિત્તળનો દીવો ન હોય, તો તમે માટીના દીવાનો પણ ઉપયોગ કરી શકો છો. પરંતુ માટીના દીવામાં અખંડ જ્યોતિ પ્રગટાવતા પહેલા, એક દિવસ પહેલા દીવો પાણીમાં પલાળી રાખો. તેને પાણીમાંથી કાઢીને સ્વચ્છ કપડાથી સૂકવી દો.

શાસ્ત્રો અનુસાર, નવરાત્રી દરમિયાન અખંડ જ્યોત પ્રગટાવતા પહેલા, આપણે માનસિક સંકલ્પ કરીએ છીએ અને માતા દેવીને પ્રાર્થના કરીએ છીએ કે આપણી ઇચ્છાઓ જલ્દી પૂર્ણ થાય. અખંડ દીવો ક્યારેય જમીન પર ન મૂકવો.

દીવો સ્ટૂલ અથવા પ્લેટફોર્મ પર મૂક્યા પછી જ પ્રગટાવો. જો તમે દેવી દુર્ગાની સામે જમીન પર દીવો મૂકી રહ્યા છો, તો આઠ પાંખડીવાળો દીવો બનાવો.

તમે ગુલાલ (લાલ પાવડર) અથવા રંગીન ચોખામાંથી આ આઠ પાંખડીવાળો દીવો બનાવી શકો છો.

અખંડ દિવાની જ્યોતની વાટનું વિશેષ મહત્વ છે. આ વાટ પવિત્ર દોરો  (રક્ષા સૂત્ર) અથવા લાલ દોરો (નાડાછડી) માંથી બનાવવામાં આવે છે. 1.25  ફૂટ લાંબો પવિત્ર દોરા (પૂજામાં વપરાતો કાચો દોરો) લો અને તેને દીવાની મધ્યમાં વાટ તરીકે મૂકો.

શાશ્વત જ્યોત પ્રગટાવવા માટે શુદ્ધ ઘીનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. જો તમારી પાસે ઘી ન હોય, તો તમે તલનું તેલ અથવા સરસવનું તેલ પણ વાપરી શકો છો. જો કે, ખાતરી કરો કે સરસવનું તેલ શુદ્ધ અને ભેળસેળથી મુક્ત હોય.

અખંડ  જ્યોત દેવીની જમણી બાજુ રાખવી જોઈએ, પરંતુ જો દીવો તેલ આધારિત હોય, તો તેને ડાબી બાજુ રાખવી જોઈએ. અખંડ જ્યોત ના દિવાને પવનથી બચાવવા માટે કાચની ચીમનીથી ઢાંકવી જોઈએ. સંકલ્પનો સમય પૂરો થયા પછી, દીવો ફૂંકીને કે કોઈપણ ખોટી રીતે ઓલવવો યોગ્ય નથી; તેના બદલે, દીવોને આપમેળે જ બુઝાવવા દેવો જોઈએ.

ઉત્તર-પૂર્વ દિશાને દેવી-દેવતાઓનું સ્થાન માનવામાં આવે છે. તેથી, અખંડ જ્યોતિને પૂર્વ-દક્ષિણ ખૂણામાં એટલે કે અગ્નિ કોણમાં રાખવી શુભ માનવામાં આવે છે. ધ્યાનમાં રાખો કે પૂજા દરમિયાન, જ્યોતિનુ મોઢુ  પૂર્વ અથવા ઉત્તર તરફ હોવુ જોઈએ.  આ સિવાય અખંડ દીવો વારંવાર ન બદલો. દીવા સાથે ક્યારેય અન્ય દીવો ન પ્રગટાવો. એવું કહેવાય છે કે આવું કરો તો રોગ વધે છે. અખંડ જ્યોત ફૂંક મારવાથી કે તમારી જાતે જ ઓલવવી ન જોઈએ. તેના બદલે તેને જાતે જ ઓલવા દેવી જોઈએ.

અખંડ જ્યોતિ પ્રગટાવતા પહેલા, ભગવાન ગણેશ, દેવી દુર્ગા અને ભગવાન શિવની હાથ જોડીને પૂજા કરો. દીવો પ્રગટાવતી વખતે, મનમાં તમારી ઇચ્છા વિશે વિચારો અને દેવી માતાને પ્રાર્થના કરો કે પૂજા પૂર્ણ થતાં જ તમારી ઇચ્છા પણ પૂર્ણ થાય. 

અખંડ જ્યોતિ સમયે આ મંત્ર વાંચો 

ઓમ જયંતિ મંગલા કાલી ભદ્રકાલી કૃપાલિની

દુર્ગા ક્ષમા શિવ ધાત્રી સ્વાહા સ્વધા નમોસ્તુતે ।

અથવા

દીપજ્યોતિઃ પરબ્રહ્મઃ દીપજ્યોતિ જનાર્દનઃ

દીપોહર્તમે પાપ સન્ધ્યાદીપં નમોસ્તુતે ।

દીપો જ્યોતિ પરમ બ્રહ્મ દીપો જ્યોતિર્જ્ઞાર્દનઃ ।

દીપો હરતુ મે પાપ સન્ધ્યાદીપ નમોસ્તુ તે ।

સૌભાગ્ય, કલ્યાણ, આરોગ્ય, સુખ અને સંપત્તિ

દુષ્ટ મનનો નાશ થાય છે, દીપનો પ્રકાશઃ નમોસ્તુતે.

શુભમ કરોતિ કલ્યાણમ આરોગ્યમ ધનસંપદા.

શત્રુ બુદ્ધિના નાશ માટે નમોસ્તુ તે.

શાશ્વત જ્યોત પ્રગટાવવાના શુભ નિયમો

નવરાત્રી દરમિયાન, શાશ્વત જ્યોતની જ્યોત પૂર્વ તરફ રાખવાથી આયુષ્ય વધે છે. શાશ્વત જ્યોતની જ્યોત પશ્ચિમ તરફ રાખવાથી દુ:ખ વધે છે. શાશ્વત જ્યોતની જ્યોત ઉત્તર તરફ રાખવાથી નાણાકીય લાભ થાય છે. શાશ્વત જ્યોતની જ્યોત દક્ષિણ તરફ રાખવાથી નુકસાન થાય છે, પછી ભલે તે વ્યક્તિના રૂપમાં હોય કે સંપત્તિના રૂપમાં. કોઈપણ શુભ કાર્ય પહેલાં દીવો પ્રગટાવતી વખતે આ મંત્રનો જાપ કરવાથી ઝડપી સફળતા મળે છે.

શાશ્વત જ્યોતની ગરમી દીવાની આસપાસ ચાર ઇંચ અનુભવવી જોઈએ. આવો દીવો સૌભાગ્યની નિશાની છે.

શાશ્વત જ્યોતની જ્યોત સોનેરી રંગની હોવી જોઈએ, જેનાથી વ્યવસાયમાં સમૃદ્ધિ અને પ્રગતિ થાય છે.

જો શાશ્વત જ્યોત કોઈ કારણ વગર બુઝાઈ જાય છે, તો ઘરમાં આર્થિક મુશ્કેલી આવવાની શક્યતા રહે છે.

દીવાની વાટ વારંવાર બદલવી જોઈએ નહીં. બીજા દીવાથી દીવો પ્રગટાવવાને પણ અશુભ માનવામાં આવે છે. આમ કરવાથી બીમારી વધે છે અને શુભ કાર્યોમાં અવરોધ આવે છે.

માટીના દીવામાં શાશ્વત જ્યોત રાખવાથી આર્થિક સમૃદ્ધિ આવે છે અને તમારી કીર્તિ બધી દિશામાં ફેલાય છે.

નવરાત્રિ દરમિયાન દીવો પ્રગટાવવાથી પરિવારમાં સુખ, શાંતિ અને પિતૃ શાંતિ મળે છે.

નવરાત્રિ દરમિયાન ઘી અથવા સરસવના તેલનો શાશ્વત દીવો પ્રગટાવવાથી શુભ કાર્યો ઝડપથી થાય છે.

વિદ્યાર્થીઓએ સફળતા માટે નવરાત્રિ દરમિયાન ઘીનો દીવો પ્રગટાવવો જોઈએ.

જો તમે વાસ્તુ દોષથી પરેશાન છો, તો તેને દૂર કરવા માટે વાસ્તુ દોષથી પ્રભાવિત જગ્યાએ તલના તેલનો દીવો પ્રગટાવવો જોઈએ.

શનિના અશુભ પ્રભાવથી રાહત મેળવવા માટે, નવરાત્રિ દરમિયાન તલના તેલની સતત જ્યોત પ્રગટાવવી શુભ માનવામાં આવે છે.