પુરુષોત્તમ માસ અધ્યાય - 6 : દુઃખ નિવેદન

દુઃખ નિવેદન નારદજીએ પૂછ્યું , ‘ હે પ્રભુ , ભગવાન મળમાસને ગોલોકમાં લઈ ગયા પછી શું થયું ? વૈકુંઠપતિ નારાયણે કહ્યું , ‘ તેજથી ઝળહળતા મંદિરમાં ભગવાન વિષ્ણુ મળમાસને દોરતા આગળ ચાલ્યા તો દ્વારપાળોએ તેમને નમન કર્યા પછી તેમને હજારો ગોપીજનોથી ઘેરાયેલા ગોલોકસ્વામી શ્રીકૃષ્ણના દર્શન થયાં . ભગવાન વિષ્ણુએ તેમની સ્તુતિ કરતાં કહ્યું ,

‘ હે પ્રભુ ! આ નાશવંત વિશ્વમાં આપ અમર છો , નિરાકાર હોવા છતાં આપ અવતાર ધરો છો . આપના સચ્ચિદાનંદ સ્વરૂપને મારું નમન છે . ‘ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે વિષ્ણુ અને મળમાસ તરફ સસ્મિત વદને જોયું . મળમાસે ધ્રુજતાં ધ્રુજતાં શ્રીકૃષ્ણને પ્રણામ કર્યા તો તેમણે વિષ્ણુને પૂછ્યું , ‘ આ કોણ છે ? એના મોં ૫૨ ચિંતા કેમ છે ? એવું વળી કયું દુ : ખ છે તે આટલો ધ્રુજે છે ? ’ વિષ્ણુએ કહ્યું , ‘ પ્રભુ ! આ અભાગી જીવ મળમાસ છે .

દુ : ખોના નિવારણ માટે જ આપની પાસે આવ્યો છે . આ માસ તિરસ્કૃત છે . સર્વ પ્રાણીઓ , વનસ્પતિઓ વગેરે તેને મળમાસ કહી અપમાનિત કરે છે . હું તેને અહીં લાવ્યો છું . આપ તેનાં દુઃખ દૂર કરો અને મારું આગમન સફળ કરો . ’

શ્રી પુરુષોત્તમ માસ (અધિક માસ) મહાત્મ્યના અધ્યાય-6 ની કથા નીચે મુજબ છે 

અધ્યાય 6 : અધિક માસનું રદન અને નારાયણનો આશરો

શ્રી નારાયણ ઋષિ નારદજીને આગળ કથા સંભળાવતા કહે છે કે, હે નારદ! જ્યારે સ્વામી વિનાના આ મલિન માસની (અધિક માસની) જગતમાં ભારે નિંદા થવા લાગી, ત્યારે તે અત્યંત દુઃખી થઈ ગયો. લોકો તેને 'અધિક માસ', 'મલ માસ' કે 'ધણી વગરનો માસ' કહીને તેનો તિરસ્કાર કરવા લાગ્યા. કોઈ શુભ કાર્યમાં તેને સ્થાન ન મળતું હોવાથી તે ખૂબ જ લજ્જિત અને ચિંતિત થયો.

પોતાના આ અપમાન અને દુઃખથી પીડાઈને, અધિક માસ એક નાના બાળકની જેમ રડતો-રડતો વૈકુંઠ ધામમાં ભગવાન શ્રી હરિ વિષ્ણુ (નારાયણ) પાસે પહોંચ્યો. ભગવાન નારાયણ લક્ષ્મીજી સાથે સોનાના સિંહાસન પર બિરાજમાન હતા. અધિક માસને અત્યંત વ્યાકુળ અને રડતો જોઈને ભગવાન વિષ્ણુ દયાર્દ્ર બન્યા અને તેને પોતાની નજીક બોલાવ્યો.

અધિક માસનું કરુણ રદન:

ભગવાન શ્રી હરિએ પૂછ્યું, "હે વત્સ! તું આટલો બધો ઉદાસ અને દુઃખી કેમ છે? તારી આંખોમાંથી આંસુ કેમ વહી રહ્યા છે? તારા આ દુઃખનું કારણ મને જણાવ, હું તારું કષ્ટ ચોક્કસ દૂર કરીશ."

અધિક માસ હાથ જોડીને, ગદ્ગદ કંઠે બોલ્યો, "હે પ્રભુ! હે અનાથના નાથ! આ સંસારમાં બધા જ માસ (મહિનાઓ) પોતાના સ્વામીઓ (દેવતાઓ) સાથે આનંદ કરે છે. દરેક મહિનાના કોઈને કોઈ સ્વામી છે અને તેમનું સમાજમાં સન્માન છે. પરંતુ મારો કોઈ સ્વામી નથી. હું સ્વામી વિનાનો અનાથ છું, તેથી આખું જગત મારી નિંદા કરે છે. લોકો મને 'મલ માસ' કહીને તિરસ્કારે છે. કોઈ પણ પવિત્ર કે મંગળ કાર્યમાં મારો સ્વીકાર થતો નથી. હે દયાનિધિ! આવા અપમાનિત જીવન જીવવા કરતાં તો મારો ત્યાગ કરવો સારો. હું આ દુઃખ સહન કરી શકતો નથી, કૃપા કરીને મને આમાંથી ઉગારો."

ભગવાન વિષ્ણુનું આશ્વાસન:

અધિક માસની આવી કરુણ વાણી સાંભળીને ભગવાન વિષ્ણુએ તેને શાંત પાડ્યો અને પ્રેમથી કહ્યું, "હે માસ! તું ધૈર્ય રાખ અને રડવાનું બંધ કર. જે મારી શરણે આવે છે તેનું દુઃખ ક્યારેય ટકતું નથી. હું તને આ રીતે અનાથ અને નિંદનીય નહીં રહેવા દઉં. ચાલ, હું તને મારી સાથે ગોલોક ધામમાં લઈ જાઉં છું, જ્યાં પરબ્રહ્મ શ્રીકૃષ્ણ બિરાજે છે. તેઓ જ તારું આ કષ્ટ કાપશે."

આમ કહીને ભગવાન વિષ્ણુ અધિક માસનો હાથ પકડીને તેને આશ્વાસન આપતા આપતા પરમ ધામ ગોલોક તરફ પ્રયાણ કરે છે.

અહીં પુરુષોત્તમ માસ મહાત્મ્યનો છઠ્ઠો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

શ્રી પુરુષોત્તમ ભગવાનની જય!