મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ અપડેટ: 2027માં 'B28' ટ્રેન સાથે શરૂ થશે સુરત-વાપી રૂટનું સંચાલન
મુંબઈ - મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈ-સ્પીડ રેલ લાઈન (MAHSR) ભારતની પહેલી બુલેટ ટ્રેન પરિયોજના છે, જેનું સંચાલન સંપૂર્ણપણે ભારતમાં બનેલી 'B28' બુલેટ ટ્રેન સાથે શરૂ થશે. આ 508 કિમી લાંબા પ્રોજેક્ટનો પહેલો તબક્કો સુરતથી વાપી (97 કિમી) વચ્ચે ઓગસ્ટ 2027 માં કાર્યરત થવાની સંભાવના છે. હાલમાં બેંગલુરુ સ્થિત BEML કંપની દ્વારા આ સ્વદેશી હાઈ-સ્પીડ ટ્રેનના બે સેટ વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે.
જાપાની ટેક્નોલોજીના બદલે સ્વદેશી ટ્રેનનો નિર્ણય
રેલ્વે મંત્રાલયે સંસદીય સમિતિને આપેલી માહિતી મુજબ, આ પ્રોજેક્ટ અત્યંત જટિલ છે અને તેમાં જાપાનથી ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફરનો સમાવેશ થાય છે. જાપાનમાં શિંકનસેનની E10 શ્રેણી હજુ વિકાસ હેઠળ હોવાથી તેની સંપૂર્ણ વિગતો ઉપલબ્ધ નથી. આ કારણે, રેલવેએ વિદેશી ટ્રેનની રાહ જોયા વિના સુરત-વાપી રૂટ પર ભારતીય બનાવટની B28 ટ્રેનસેટનો ઉપયોગ કરીને કામગીરી શરૂ કરવાનો સત્તાવાર નિર્ણય લીધો છે.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સિગ્નલિંગની કામગીરી વેગમાં
B28 ટ્રેન 280 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પહોંચવા માટે સક્ષમ હશે અને બેંગલુરુમાં તેનું નિર્માણ કાર્ય ચાલુ છે. મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે વૈકલ્પિક સિગ્નલિંગ સિસ્ટમ (ETCS L2) માટે ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યા છે અને કામ શરૂ થઈ ગયું છે. સિવિલ સ્ટ્રક્ચર્સ, ટ્રેક, ઇલેક્ટ્રિકલ, સિગ્નલિંગ અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન સંબંધિત તમામ કામો પૂરા થયા બાદ અને ટ્રેનસેટ પહોંચ્યા પછી જ લોન્ચની ચોક્કસ સમયરેખા નક્કી થઈ શકશે.
પ્રોજેક્ટના ખર્ચમાં થયેલો નોંધપાત્ર વધારો
ડિસેમ્બર 2015 માં જ્યારે પ્રોજેક્ટ મંજૂર થયો ત્યારે તેનો મૂળ અંદાજિત ખર્ચ રૂ.97,636 કરોડ હતો. જોકે, શરૂઆતના રિપોર્ટમાં કેટલાક પરિબળો ધ્યાનમાં ન લેવાયા હોવાથી ખર્ચમાં મોટો વધારો થયો છે. તેમાં મુખ્યત્વે ટેક્સ અને સેસ (રૂ. 29,330 કરોડ), સ્વદેશી ટ્રેનો અને ETCS સિગ્નલિંગ સિસ્ટમ (રૂ.16,500 કરોડ), યુટિલિટી શિફ્ટિંગ (રૂ.2,625 કરોડ), સ્ટેશન વિકાસ (રૂ.2,195 કરોડ) અને પાવર સોર્સ વ્યવસ્થા (રૂ.1,250 કરોડ) જેવા ખર્ચાઓનો સમાવેશ થાય છે.
મોંઘવારી અને જમીન સંપાદનના ખર્ચની અસર
વર્ષ 2015 પછી ફુગાવા અને ઉત્પાદનના આર્થિક પરિબળોમાં આવેલા વધારાને કારણે પ્રોજેક્ટના ખર્ચમાં વધુ રૂ.19,084 કરોડનો વધારો થયો છે. આ ઉપરાંત, મુંબઈ જેવા શહેરી વિસ્તારોમાં જમીનના ભાવમાં જંગી ઉછાળાને કારણે જમીન સંપાદન, પુનર્વસન અને વળતર પાછળનો ખર્ચ રૂ.16,695 કરોડ સુધી પહોંચી ગયો છે. હાલમાં મંત્રાલય દ્વારા આ પ્રોજેક્ટના સુધારેલા ખર્ચના અંદાજને મંજૂરી આપવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.
