શું ચોમાસાની ઋતુમાં દહી ન ખાવુ જોઈએ ?
આયુર્વેદ ઋતુઓ અનુસાર ખાવાની ભલામણ કરે છે. આયુર્વેદ અનુસાર, ચરક સંહિતા જણાવે છે કે ત્રણ ઋતુઓ દરમિયાન દહીંનું સેવન ન કરવું જોઈએ: શરદગૃષ્મવસંતેષુ પ્રાશો દધી ગર્હિતમ્. આનો અર્થ એ છે કે પાનખર (સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબર), ઉનાળો (માર્ચ, એપ્રિલ, મે અને જૂન) અને વસંત (માર્ચ, એપ્રિલ, મે અને જૂન) દરમિયાન દહીં પ્રતિબંધિત છે. દહીંમાં ગરમીની અસર હોય છે, પરંતુ જ્યારે તમે તેને છાશના રૂપમાં અથવા પાણીમાં ભેળવીને પીઓ છો, ત્યારે તે તમારા પેટને ઠંડુ પાડે છે. પાતળું દહીં ખાવાથી એસિડિટી અટકે છે અને ડિહાઇડ્રેશનમાં રાહત મળે છે. તેથી, ઉનાળામાં તેનું સેવન ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. પરંતુ ચોમાસાની ઋતુમાં દહીં કેમ હાનિકારક બને છે? ચાલો જાણીએ કે આયુર્વેદ શું કહે છે. ચોમાસાની ઋતુમાં દહીંનું સેવન કરવું જોઈએ કે નહીં?
શું વરસાદની ઋતુમાં દહીં ટાળવું જોઈએ?
આયુર્વેદ ડોક્ટર મુજબ ચોમાસાની ઋતુમાં આપણી પાચન શક્તિ કમજોર પડે છે આનો અર્થ એ છે કે વધુ પડતું ઠંડુ અને ભારે દહીં ખાવાથી ગેસ અને કફ વધવા જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. દહીં એસિડિક પ્રકૃતિનું હોય છે, અને સાદા દહીંનું સેવન કરવાથી પણ લોહી દૂષિત થઈ શકે છે. જો તમે રાત્રે દહીં ખાઓ છો, તો હમણાં જ બંધ કરો, કારણ કે રાત્રે દહીં ખાવાથી કૅફ બની શકે છે અને ગળામાં દુખાવો થઈ શકે છે.
દહીં ખાવાના ફાયદા
- દહીં આપણી પાચનતંત્રને મજબૂત બનાવે છે
- દહીં રોગપ્રતિકારક શક્તિ સુધારે છે
- દહીં હાડકાંને પણ સ્વસ્થ રાખે છે
- દહીં વજન નિયંત્રણમાં પણ મદદ કરે છે
ચોમાસામાં દહીં ખાવાના જોખમો
જો તમે ચોમાસાની ઋતુમાં દહીં ખાતા હોય, તો તેનું સેવન મર્યાદિત માત્રામાં અને યોગ્ય રીતે કરો. આયુર્વેદિક સિદ્ધાંતો અનુસાર, ઉનાળા અને ચોમાસાની ઋતુમાં દહીં મીઠાશ સાથે ખાવું જોઈએ. આ તેની ગરમ અસરને અટકાવશે અને શરીરને નુકસાન નહી પહોંચાડે. ચોમાસાની ઋતુમાં વધુ પડતું દહીં ખાવાથી પેટ સંબંધિત ઘણી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે, જેમ કે:
દહીંનો એસિડિક સ્વભાવ, ત્વચાની કેટલીક સમસ્યાઓનું જોખમ વધે છે અને પાચનતંત્ર નબળું પડે છે.
ચોમાસામાં દહીં ખાવાની યોગ્ય રીત
આયુર્વેદમાં, દહીંને ધીમી ગતિએ પચતો ખોરાક માનવામાં આવે છે, પરંતુ તેને અન્ય ઘટકો સાથે ભેળવીને જોખમ ઘટાડી શકાય છે. દહીંમાં થોડું શેકેલું જીરું પાવડર અને સંચળ ઉમેરવાથી પાચનક્રિયા સુધરે છે. ઘી, ખાંડ અથવા આમળા જેવા ઘટકો સાથે દહીં ખાવાથી સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે. રેફ્રિજરેટરમાંથી કાઢ્યા પછી તરત જ દહીં ન ખાઓ. રૂમ ટેમ્પરેકર પર પહોંચ્યા પછી તેને ખાઓ. ચોમાસાની ઋતુમાં શરીરનું મેટાબોલિજમ ધીમુ થઈ જાય છે અને પાચન શક્તિ નબળી થઈ જાય છે. આનાથી દહીંનું પાચન મોડું થાય છે અને તેનું સેવન કરવાથી અપચો થઈ શકે છે. ચોમાસાની ઋતુમાં લોકોએ હળવો, સરળતાથી સુપાચ્ય ખોરાક લેવો જોઈએ. અપચોથી પીડાતા લોકોએ દહીં ટાળવું જોઈએ.
