શું મધ્ય પૂર્વ યુદ્ધનો અંત આવશે? અમેરિકાએ લીધો યુ-ટર્ન, ઈરાની તેલના વેચાણ પર આપ્યું નોંધપાત્ર ડિસ્કાઉન્ટ

Publish: Sat, 21 Mar 2026 (10:42 IST) Updated: Sat, 21 Mar 2026 (10:49 IST)

મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, એક મોટા ઘટનાક્રમે વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે અચાનક પોતાનું વલણ બદલી નાખ્યું છે અને ઇરાની તેલના વેચાણ માટે કામચલાઉ છૂટ આપવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ પગલું એવા સમયે લેવામાં આવ્યું છે જ્યારે ઉર્જા પુરવઠાની કટોકટી વધુ ઘેરી બની રહી છે અને વૈશ્વિક બજારોમાં ઉથલપાથલ ચાલી રહી છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટ્રેઝરી દ્વારા જાહેરાત કરવામાં આવી છે કે ઇરાની ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના વેચાણ અને ડિલિવરીને 19 એપ્રિલ, 2026 સુધી મંજૂરી આપવામાં આવશે. આ છૂટ 20 માર્ચ સુધીમાં સમુદ્રમાં લોડ થયેલા તેલ ટેન્કરો પર લાગુ થશે. આનો અર્થ એ થયો કે અગાઉ ફસાયેલા ઇરાની તેલ હવે બજારમાં વેચાણ માટે ઉપલબ્ધ રહેશે.

યુએસ વહીવટીતંત્ર માને છે કે આ નિર્ણયથી વૈશ્વિક બજારમાં આશરે 140 મિલિયન બેરલ તેલનો પુરવઠો વધશે. આનાથી તેલના ભાવ પર દબાણ ઓછું થઈ શકે છે અને પુરવઠા સંકટમાંથી રાહત મળી શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ પગલું વિશ્વભરમાં વધતી જતી ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવામાં પણ મદદ કરી શકે છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં કટોકટી એક મુખ્ય પરિબળ બની ગયું  

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ચાલી રહેલા તણાવની અસર તેલ પુરવઠા પર પડી રહી છે. આ દરિયાઈ માર્ગ વૈશ્વિક તેલ વેપારનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, અને તેના વિક્ષેપથી વૈશ્વિક ઉર્જા સુરક્ષા પર અસર પડે છે.

મુક્તિ મર્યાદિત છે, કોઈ નવા સોદાની મંજૂરી નથી

યુએસએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ મુક્તિ ફક્ત કામચલાઉ અને મર્યાદિત છે. કોઈ નવા તેલ સોદા કે ઉત્પાદનની મંજૂરી નથી. વધુમાં, ઈરાનને આ વેચાણમાંથી થતી આવક સુધી સરળતાથી પહોંચ મળશે નહીં. આનો અર્થ એ છે કે આ નિર્ણય ફક્ત વર્તમાન કટોકટીને નિયંત્રિત કરવા માટે લેવામાં આવ્યો છે.

શું યુદ્ધ દિશા બદલશે?

નિષ્ણાતો માને છે કે આ પગલું મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ઓછો થવાનો સંકેત આપી શકે છે. જો કે, યુએસએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે ઈરાન પર દબાણ જાળવી રાખશે અને તેની આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખશે.

વૈશ્વિક બજારો પર અસર

આ નિર્ણયથી તેલના ભાવમાં નરમાઈ આવવાની અપેક્ષા છે. શેરબજાર અને ચલણ બજારો પર પણ તેની સકારાત્મક અસર થવાની અપેક્ષા છે.