સ્વદેશી સ્ટેલ્થ ફ્રિગેટ INS મહેન્દ્રગિરિ ભારતીય નૌસેનામાં સામેલ, રાજનાથ સિંહ બોલ્યા - આત્મનિર્ભર ભારતની તાકતનુ પ્રતિક

Written By: વેબદુનિયા ન્યુઝ ટીમ

Published By: કલ્યાણી દેશમુખ

Updated: Sat, 11 Jul 2026 (13:08 IST)

INS Mahendragiri

ભારતીય નૌસેનાના કાફલામાં વધુ એક અત્યાધુનિક સ્વદેશી યુદ્ધ જહાજનો સમાવેશ થયો છે. વિશાખાપટ્ટનમ સ્થિત નેવલ ડોકયાર્ડ ખાતે યોજાયેલા એક વિશેષ સમારોહમાં સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે 'આઈએનએસ મહેન્દ્રગિરી' (INS Mahendragiri) ને ઔપચારિક રીતે ભારતીય નૌસેનામાં સામેલ કર્યું હતું. આ ખાસ પ્રસંગે સંરક્ષણ મંત્રીને ગાર્ડ ઓફ ઓનર પણ આપવામાં આવ્યું હતું. આઈએનએસ મહેન્દ્રગિરી એ પ્રોજેક્ટ-17A અંતર્ગત નીલગિરી ક્લાસનું છઠ્ઠું સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ (દુશ્મનની રડારમાં ન આવી શકે તેવું યુદ્ધ જહાજ) છે. આ જહાજની ડિઝાઇન ભારતીય નૌસેનાના વોરશિપ ડિઝાઇન બ્યુરો (WDB) દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી છે, જ્યારે તેનું નિર્માણ મુંબઈ સ્થિત માઝગાંવ ડોક શિપબિલ્ડર્સ લિમિટેડ (MDL) દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. પ્રોજેક્ટ-17A હેઠળ MDL કંપની દ્વારા બનાવવામાં આવેલું આ ચોથું અને છેલ્લું યુદ્ધ જહાજ છે.

'રાષ્ટ્ર અને ભારતીય નૌકાદળ માટે ગર્વની ક્ષણ'

સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું હતું કે INS મહેન્દ્રગિરીનો નૌકાદળમાં સમાવેશ થવો એ રાષ્ટ્ર અને ભારતીય નૌકાદળ માટે ગર્વની ક્ષણ છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ આધુનિક યુદ્ધ જહાજ સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ડિઝાઇન અને બાંધકામનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે અને આત્મનિર્ભર ભારત માટેના સંકલ્પ અને દેશના સંરક્ષણ ઉદ્યોગો અને સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોની વધતી જતી ક્ષમતાઓનો પુરાવો છે.

યુદ્ધ જહાજનું નામ મહેન્દ્રગિરી કેમ રાખવામાં આવ્યું?

આ યુદ્ધ જહાજનું નામ પૂર્વી ઘાટમાં આવેલી મહેન્દ્રગિરી પર્વતમાળા પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. આ નામ શક્તિ, દ્રઢતા અને અટલ સંકલ્પનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. આ ભારતીય નૌકાદળનું પહેલું યુદ્ધ જહાજ છે જે મહેન્દ્રગિરી નામ ધરાવે છે. આ ભારતના દરિયાઈ વારસામાં એક નવો અધ્યાય ઉમેરે છે અને દેશના વધતા સ્વદેશી જહાજ નિર્માણ કૌશલ્યને પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે.

75  ટકાથી વધુ સ્વદેશી ટેકનોલોજી

આઈએનએસ મહેન્દ્રગિરી 75  ટકાથી વધુ સ્વદેશી સામગ્રી અને ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે. અસંખ્ય ભારતીય કંપનીઓ અને મોટી સંખ્યામાં એમએસએમઈએ તેના નિર્માણમાં ફાળો આપ્યો છે. આનાથી દેશના સંરક્ષણ ઔદ્યોગિક માળખાને મજબૂત બનાવવા ઉપરાંત રોજગારીની નવી તકો પણ ઉભી થઈ છે.

આધુનિક શસ્ત્રો અને ટેકનોલોજીથી સજ્જ

આઈએનએસ મહેન્દ્રગિરી એક અત્યાધુનિક યુદ્ધ જહાજ છે જે અસંખ્ય સુવિધાઓથી સજ્જ છે. ચાલો તેની સુવિધાઓનું અન્વેષણ કરીએ:

અત્યાધુનિક સ્વદેશી શસ્ત્રો, સેન્સર અને ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ પ્રણાલીઓથી સજ્જ.

વારાફરતી હવાઈ હુમલાઓ, દુશ્મન યુદ્ધ જહાજો અને સબમરીનનો સામનો કરવા સક્ષમ.

દરિયાઈ સુરક્ષા, શોધ અને બચાવ (SAR), અને માનવતાવાદી સહાય અને આપત્તિ રાહત (HADR) મિશન માટે તૈયાર.

હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્ર (IOR) અને તેનાથી આગળ લાંબા ગાળાના ઓપરેશન્સ કરવા સક્ષમ.

અદ્યતન સ્ટીલ્થ ટેકનોલોજીને કારણે દુશ્મન રડારમાં ગર્ભિત.

સુધારેલ સુરક્ષા પ્રણાલીઓ, ઓછી રડાર શોધક્ષમતા અને ઉચ્ચ સ્તરના ઓટોમેશનથી સજ્જ.

સંયુક્ત ડીઝલ અથવા ગેસ (CODOG) પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ, હાઇ સ્પીડ અને લાંબા અંતરના ઓપરેશન્સને સક્ષમ બનાવે છે.

આશરે 6,670 ટનની સંપૂર્ણ લોડ ક્ષમતા સાથે બહુ-ભૂમિકા યુદ્ધ જહાજ.

28 નોટ (આશરે 52 કિમી/કલાક) ની મહત્તમ ઝડપે ક્રુઝિંગ કરવામાં સક્ષમ.

તમામ પ્રકારના દરિયાઈ મિશન અને લડાઇ કામગીરી માટે સંપૂર્ણપણે મિશન માટે તૈયાર.

ચારેય પ્રોજેક્ટ 17A યુદ્ધ જહાજો નૌકાદળમાં સામેલ

INS મહેન્દ્રગિરીનો નૌકાદળમાં સમાવેશ પ્રોજેક્ટ 17A કાર્યક્રમની એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ માનવામાં આવે છે. આ વર્ગના અન્ય યુદ્ધ જહાજો પહેલાથી જ નૌકાદળમાં સામેલ થઈ ચૂક્યા છે અને હવે મહેન્દ્રગિરીનો ઉમેરો ભારતીય નૌકાદળની લડાઇ ક્ષમતાને વધુ મજબૂત બનાવશે. આ સાથે, સ્વદેશી યુદ્ધ જહાજ બનાવતા અગ્રણી દેશ તરીકે ભારતની ઓળખ પણ મજબૂત થશે. રાજનાથ સિંહે કહ્યું કે અગાઉ INS નીલગિરી જાન્યુઆરી 2025 માં, INS ઉદયગિરી અને INS હિમગિરી ઓગસ્ટ 2025 માં, INS તારાગિરી એપ્રિલ 2026 માં અને INS દુનાગિરી જૂન 2026 માં ભારતીય નૌકાદળમાં સામેલ કરવામાં આવી હતી.