જિંદગી કી ન તૂટે લડી...
નિતિન મુકેશ : લતા અલંકરણ
|
નિતિન મુકેશને મધ્યપ્રદેશ સરકારનુ સુગમ સંગીતના ક્ષેત્રમાં આપવામાં આવેલો પ્રતિષ્ઠિત લતા મંગેશકર સન્માન વર્ષ 2008 આપવામાં આવ્યો છે. આ સન્માનમાં તેમણે બે લાખ રૂપિયાની રકમ અને પ્રશસ્તિ પાટ્ટિકા, શાલ અને શ્રીફળની સાથે આપવામાં આવ્યુ. રાષ્ટ્રીય લતા મંતેશકર સન્માન મધ્યપ્રદેશ સરકારનો પ્રતિષ્ઠિત એવોર્ડ છે જે દર વર્ષે વારાફરતી પાર્શ્વ ગાયક અને સંગીત નિર્દેશનમાં આપવામાં આવે છે.
નિતિન મુકેશ આ સન્માનથી સન્માનિત થનારા ચોવીસમાં કલાકાર અછે. ફિલ્મ સંગીતના ક્ષેત્રમાં પાર્શ્વ ગાયકોમાં વરિષ્ઠ નિતિન મુકેશ એક એવા ગાયક કલાકાર છે જે ફિલ્મ સંગીતમાં કેટલાક વર્ષોથી પરિવર્તનો આવવા છતાં પોતાની ગરિમાને કાયમ રાખીને સક્રિયતા બનાવી રાખી છે. નીતિન મુકેશ જ્યાં જ્યા જાય છે ત્યા પોતના પિતાન ગીતોને એટલા ડૂબીને ગાય છે કે આંખો બંધ કરીએ તો આપણને સામે મુકેશ હોવાનો ભાસ થાય છે.
નીતિન મુકેશ બાળપણથી જ માતા-પિતાના આજ્ઞાકારી પુત્ર અને જવાબદાર સંતાન રહ્યા છે. તેમના પર તેમના પિતાની ઉંડી છાપ રહી છે. તેમણે સિંધિયા સ્કૂલ ગ્વાલિયરમાં પોતાનુ ભણતર કર્યુ છે. કુંટુબમાં સંગીતનુ વાતાવરણ હોવા છતા તેમણે પંડિત જગન્નાથ મિશ્ર તેમના ઉસ્તાદ ફૈયાજ અહમદ અને નાના ઈકબાલ સાહેબ પાસેથી પ્રશિક્ષણ મેળવ્યુ.
તેમના પિતાની અનુમતિથી પહેલી તક તેમણે શંકર-જયકિશનના સંગીત નિર્દેશનમાં રાજકપૂરની બહુચર્ચિત ફિલ્મ 'મેરા નામ જોકર'માં થોડીક અંગ્રેજી પંક્તિઓ ગાવવાની મળી - 'વિથ એ ચીયર, નોટ એ ટિયર ઈન યોર આય'. પરંતુ નીતિને પોતાના પિતાજીએ ગાયેલા સંપૂર્ણ રામાયણમાં પણ વચ્ચે વચ્ચે થોડીક પંક્તિઓ ગાઈ હતી.
બહુ થોડા લોકોને કદાચ ખબર છે કે નીતિન, પ્રખ્યાત નિર્દેશક ઋષિકેશ મુખર્જીના સહાયક રહ્યા છે. આ એક ખાસ વાત છે કે તેમણે નિર્દેશનનો પાઠ પણ શીખવાની ઈચ્છા રાખી તો ઋષિદાની સ્કૂલ આદર્શ સ્કૂલ લાગી.
તેમની પાસે ઋષિદાના સહાયક રહેતા આનંદ/ગુડ્ડી/બુઢ્ઢા મિલ ગયા/ નમકહરામ/ બાવર્ચી/ અભિમાન ચુપકે-ચુપકે/ચૈતાલી અને મિલી જેવી શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોનો અનુભવ પણ છે.
એકવાર એક મુલાકાતમાં નિતિન મુકેશે જણાવ્યુ હતુ કે તે સમયે મનમાં ફિલ્મ નિર્દેશનની એક મોટી ઉત્કંઠા રહેતી હતી. મુકેશજી પણ આવુ વિચારતા હતા કે મારી શરૂઆત નિર્દેશનથી થશે.
|
નીતિન મુકેશની પ્રતિભા અને સાધનાને તે સમયે વધુ પ્રોત્સાહન મળ્યુ જયારે તેમણે રાજકપૂરની ફિલ્મ સત્યમ, શિવમ સુંદરમ માતે લતા મંગેશકરની સાથે ડુએટ ગાયુ - મેં કૈસે ઉસે પસંદ કરુ, મેં કેસે આઁખે બંધ કરુ. આ ફિલ્મ અને આ ફિલ્મનુ સંગીત ખૂબ જ સફળ રહ્યુ હતુ.
જ્યારે આ ફિલ્મ રિલીઝ થઈ ત્યારે નીતિનના પિતા મુકેશજીનુ અવસાન થઈ ચૂક્યુ હતુ. એક ભાવુક વાતાવરણ હતુ અને આ દરમિયાન જ તેમણે ફરીથી લતાજી સાથે 'નૂરી' ફિલ્મમાં ગીત ગાયુ - આ જા રે, આ જા રે મેરે દિલભર આ જા, દિલ કી પ્યાસ બૂઝા જા રે અને 'ત્રિશૂલ'માં પણ લતાજી સાથે ગાયુ. તેમનુ ગીત ગાપુચી ગાપુચી ગમ-ગમ ખૂબ જ સફળ રહ્યુ.
નિર્માતા-નિર્દેશક અભિનેતા, ગીતકાર મનોજ કુમારની દરેક ફિલ્મમાં તેમણે માતે મુકેશ જ ગીત ગાતા હતા. મહેન્દ્ર કપૂર થોડા ખાસ ગીત ગાવા માટે મનોજ કુમાર માટે ગાતા હતા. મનોજ કુમાર માટે પણ મુકેશજીનુ અવસાન એક મોટી ઘટના હતી.
નિતીન મુકેશે થોડી-ઘણી ભરપાઈ કરી, આ વાત પણ સ્વીકારવી જોઈએ. જો કે તેઓ પોતાના પિતાજીનો વિકલ્પ તો નહોતા બની શકતા છતાં તેઓ મનોજ કુમાર સાથે વધુ જોડાયા.
ક્રાંતિ મનોજ કુમારની એ જ સમયની ફિલ્મ હતી, આ ફિલ્મનુ ગીત, જીંદગી કી ન તૂટે લડી, અવિસ્મરણીય છે. આ સિવાય ચણા ચોર ગરમ, ઉઈ તમાશા ઉઈ, જેવા ગીતોને પણ તે સમયે લોકોએ ખૂબ જ પસંદ કર્યા હતા.
યશ ચોપડાની એક ફિલ્મ 'નાખુદા'માં તેમણે એક ખૂબ જ સુંદર ગીત ગાયુ હતુ અને ફિલ્મ ચાઁદનીમાં શિવ-હરિના સંગીત નિર્દેશનમાં - તુ મુઝે સુના, મેં તુજે સુનાઉ અપની પ્રેમ કહાની ને પણ લોકોએ પસંદ કર્યુ હતુ.
'તેજાબ'ને માટે તેમણે ખૂબસૂરત ગીત ગાયુ હતુ, ખો ગયા યે જહાઁ, ખો ગયા આસમાઁ. 'ખુદગર્જ'ના માતે તેમણે ગાયુ, જિંદગીકા નામ દોસ્તી, દરિયાદિલને માટે તેમણે ગાયુ, વો કહેતે હમસે, રામ લખનમાં વન ટૂ કા ફોર ગીતમાં પોતાનો મધુર અવાજ આપ્યો.
મેરી જંગ ફિલ્મમાં જીત જાયેગે હમ, તૂ અગર સંગ હૈ' ગીત પણ ખૂબ જ લોકપ્રિય રહ્યુ. આ જ રીતે કિંગ અંકલમાં તેમનુ ગીત - ઈસ જહાઁ કી નહી હૈ તુમ્હારી આંખે, ખૂબ જ કાવ્યાત્મકતા અને મીઠાશથી ભરેલુ છે.
નીતિન મુકેશની ફિલ્મોગ્રાફી ખૂબ જ સમૃધ્ધ છે. ઘર-પરિવાર, સવાલ, કસમ, ખોજ, આસમાન સે ઉંચા, સોને પે સુહાગા, કાલા બજાર, જેસી કરની વેસી ભરની, આઈના, ભાભી, મેલા વગેરે કેટલીય ફિલ્મો એવી હશે જેને માટે તેમણે પાર્શ્વગીત આપ્યુ. તેઓ સતત સક્રિય છે. દેશ-દુનિયામાં તેમની સંગીતમયી યાત્રા ચાલુ છે.
