અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી તણાવ: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજો માટે જોખમ વધ્યું—માત્ર 24 કલાકમાં પરિસ્થિતિ કેવી રીતે બદલાઈ ગઈ?

Publish: Sun, 19 Apr 2026 (10:51 IST) Updated: Sun, 19 Apr 2026 (09:52 IST)

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ફરી એકવાર વધ્યો છે, ત્યારે આ માર્ગ પરથી પસાર થતા જહાજો સામેનો ખતરો પણ વધુ તીવ્ર બન્યો છે. એક તરફ, જ્યાં પહેલા આશા હતી કે માર્ગ સંપૂર્ણપણે ખુલશે, ત્યાં તણાવ અને સંભવિત સંઘર્ષની સ્થિતિ ફરી ઉભી થઈ છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં, વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત દરિયાઈ માર્ગોમાંના એક હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ ગઈ છે. શનિવારે, ઈરાની દળોએ બે ભારતીય જહાજો પર ગોળીબાર પણ કર્યો, જેના કારણે તેમને પાછા ફરવાની ફરજ પડી.

હોર્મુઝ ફરી ખુલ્યા પછી તરત જ કેમ બંધ કરી દેવામાં આવ્યું?

ઈરાની બંદરો પર અમેરિકાના નાકાબંધી બાદ, જ્યારે ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સંપૂર્ણપણે ખોલવાની જાહેરાત કરી, ત્યારે સમગ્ર વિશ્વએ રાહતનો શ્વાસ લીધો. ઈરાને કહ્યું હતું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સંપૂર્ણપણે ખુલ્લું છે. પરિણામે, તેલના ભાવમાં ઘટાડો નોંધવામાં આવ્યો હતો, અને પ્રદેશમાં ફસાયેલા જહાજોએ રાહતનો અનુભવ કર્યો હતો. જોકે, આ રાહત અલ્પજીવી સાબિત થઈ. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ઈરાન સાથે "100 ટકા સોદો" થયા પછી જ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અમેરિકન નાકાબંધી હટાવવામાં આવશે.

ઈરાની ગનબોટ્સે ભારતીય જહાજો પર ગોળીબાર કર્યો

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના નિવેદનથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ફરી એકવાર અનિશ્ચિતતાના વાદળો ઘેરાઈ ગયા. ટ્રમ્પની ટિપ્પણીના થોડા કલાકો પછી, ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ જાહેરાત કરી કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરી એકવાર અવરોધિત કરવામાં આવ્યો છે. તેમણે ચેતવણી જારી કરી હતી કે પ્રદેશમાં પ્રવેશતા કોઈપણ જહાજોને દુશ્મન સાથે સહયોગ કરતા માનવામાં આવશે અને તેમના પર હુમલો થઈ શકે છે. વધુમાં, આ જ સમયગાળા દરમિયાન, હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થતા બે ભારતીય જહાજોને પાછા ફરવાની ફરજ પડી હતી. તેમના પર ગોળીબાર પણ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટના બાદ, વિદેશ મંત્રાલયે દિલ્હીમાં ઈરાનના રાજદૂતને બોલાવ્યા હતા.

મુજતબાએ એક નિવેદન બહાર પાડ્યું

જહાજો સાથે થયેલી ગોળીબારની ઘટનામાં ઈરાની ગનબોટ્સની ભૂમિકા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી યુ.એસ. નાકાબંધી અમલમાં રહેશે ત્યાં સુધી આ માર્ગ દ્વારા વાણિજ્યિક જહાજોની અવરજવર પ્રતિબંધિત રહેશે. ઈરાનના નવા સુપ્રીમ લીડર, આયાતુલ્લા મુજતબા ખામેનીએ શનિવારે એક ઉદ્ધત નિવેદન બહાર પાડ્યું, જેમાં જાહેર કર્યું કે નૌકાદળ "તેના દુશ્મનોને કારમી હાર આપવા માટે તૈયાર છે."

યુદ્ધવિરામ 21 એપ્રિલના રોજ સમાપ્ત થશે

બંને રાષ્ટ્રો વચ્ચેનો મુખ્ય વિવાદ ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અને તેના સમૃદ્ધ યુરેનિયમના ભંડારની આસપાસ ફરતો રહે છે. ટ્રમ્પે અગાઉ કહ્યું હતું કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઈરાનના સમૃદ્ધ યુરેનિયમનો કબજો લેશે. દરમિયાન, બંને દેશો વચ્ચેનો યુદ્ધવિરામ 21 એપ્રિલના રોજ સમાપ્ત થવાનો છે, અને ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે તેને લંબાવવામાં નહીં આવે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, બંને પક્ષો વચ્ચે સોમવારે ઇસ્લામાબાદમાં બીજા તબક્કાની વાતચીત થઈ શકે છે.