ઓક્સિજન પણ જીવલેણ હોઈ શકે છે! માલદીવમાં સ્કુબા ડાઇવિંગ કરતી વખતે પાંચ લોકોના મોત થયા
ઘણા લોકો સમુદ્રની અંદર છુપાયેલા સુંદર વિશ્વને જોવાનું સ્વપ્ન જુએ છે. આ જ કારણ છે કે સ્કુબા ડાઇવિંગ જેવી સાહસિક પ્રવૃત્તિઓ વિશ્વભરમાં વધુને વધુ લોકપ્રિય બની રહી છે. જોકે, થોડી પણ બેદરકારી પણ જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે. માલદીવમાં તાજેતરમાં બનેલી એક દુ:ખદ ઘટનાએ આ ભયને ઉજાગર કર્યો છે, જ્યાં સ્કુબા ડાઇવિંગ કરતી વખતે પાંચ લોકોના મોત થયા હતા. પ્રારંભિક અહેવાલો આ અકસ્માતને "ઓક્સિજન ઝેરી" ગણાવે છે, જે એક અત્યંત ખતરનાક તબીબી સ્થિતિ છે જે ઊંડા પાણીમાં થઈ શકે છે.
160 ફૂટની ઊંડાઈએ એક દુ:ખદ અકસ્માત થયો હતો.
એવું નોંધાયું છે કે માલદીવમાં વાવુ એટોલ નજીક આ અકસ્માત થયો હતો. ઇટાલીના પ્રવાસીઓનું એક જૂથ પાણીની અંદરની ગુફાઓનું અન્વેષણ કરવા માટે ડાઇવિંગ કરી રહ્યું હતું. બધા ડાઇવર્સ લગભગ 160 ફૂટની ઊંડાઈએ પહોંચ્યા હતા, પરંતુ ડાઇવિંગ કર્યા પછી, તેઓ સુરક્ષિત રીતે સપાટી પર પાછા ફરવામાં અસમર્થ હતા. આ અકસ્માતમાં કુલ પાંચ લોકોના મોત થયા હતા, જેમાં પ્રખ્યાત દરિયાઈ જીવવિજ્ઞાની મોનિકા મોન્ટેફાલ્કોન અને તેની 20 વર્ષની પુત્રીનો સમાવેશ થાય છે. મૃતકોમાં રિસર્ચ ફેલો મુરિયલ ઓડેનિનો, મરીન બાયોલોજી ગ્રેજ્યુએટ ફેડેરિકો ગુઆલ્ટીરી અને ડાઇવિંગ પ્રશિક્ષક ગિયાનલુકા બેનેડેટ્ટી પણ સામેલ હતા. આ ઘટના બાદ, માલદીવ વહીવટીતંત્ર અને ડાઇવિંગ નિષ્ણાતોએ તપાસ શરૂ કરી છે.
ઓક્સિજન ઝેરીપણું શું છે?
ઓક્સિજન માનવ જીવન માટે સૌથી જરૂરી તત્વોમાંનું એક છે, પરંતુ ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં, આ ઓક્સિજન શરીર માટે ખતરનાક બની શકે છે. આને "ઓક્સિજન ઝેરીપણું" કહેવામાં આવે છે.
નિષ્ણાતોના મતે, જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ સમુદ્રના ઊંડાણમાં જાય છે, ત્યારે પાણીનું દબાણ ઝડપથી વધે છે. આ દબાણને કારણે શરીર પર ઓક્સિજન સામાન્ય કરતાં વધુ અસર કરે છે. જો શરીરમાં ઓક્સિજનનું સ્તર જરૂરી સ્તર કરતાં વધી જાય, તો તે મગજ અને અન્ય અવયવો પર પ્રતિકૂળ અસરો કરી શકે છે.
વધારાનું ઓક્સિજન કેવી રીતે જોખમી બને છે?
લોકો સામાન્ય રીતે માને છે કે ઉચ્ચ ઓક્સિજન સ્તર શરીર માટે ફાયદાકારક છે, પરંતુ ઊંડા સમુદ્રમાં પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે અલગ છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે ઉચ્ચ દબાણ હેઠળ ઓક્સિજન શરીરની અંદર ઝેરી પ્રતિક્રિયાઓનું કારણ બની શકે છે. આ મગજ અને સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમ પર સૌથી વધુ અસર કરે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ ડાઇવિંગ કરતી વખતે "સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમ ઓક્સિજન ઝેરીપણું" અનુભવે છે, તો તેની સ્થિતિ થોડીક સેકન્ડોમાં ગંભીર બની શકે છે. પાણીની અંદર અચાનક હુમલા અથવા ચેતના ગુમાવવાથી ડૂબી જવાનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
ઓક્સિજન ઝેરીતાના લક્ષણો શું છે?
ઓક્સિજન ઝેરીતાના લક્ષણો અચાનક દેખાઈ શકે છે. આમાં ચક્કર આવવા, અસ્વસ્થતા અનુભવવી, ઝાંખી દ્રષ્ટિ, ઉબકા, સ્નાયુઓમાં ધ્રુજારી અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફનો સમાવેશ થાય છે.
કેટલાક કિસ્સાઓમાં, વ્યક્તિને અચાનક હુમલા પણ થઈ શકે છે. જ્યારે પાણીની અંદર આવી પરિસ્થિતિ ઊભી થાય છે, ત્યારે ડાઇવર પોતાને નિયંત્રિત કરી શકતો નથી, જેનાથી અકસ્માતનું જોખમ વધી જાય છે.
ગુફામાં ડાઇવિંગ કેમ વધુ ખતરનાક છે?
નિષ્ણાતોના મતે, પાણીની અંદર ગુફાઓમાં ડાઇવિંગ પ્રમાણભૂત સ્કુબા ડાઇવિંગ કરતાં વધુ જોખમી માનવામાં આવે છે. પ્રકાશ ઓછો હોય છે અને પાણીનો પ્રવાહ ક્યારેક મજબૂત હોય છે.
આવી જગ્યાએ, વધતી ચિંતા ઝડપી શ્વાસ લેવાનું કારણ બની શકે છે, જે શરીરમાં ઓક્સિજનનું સ્તર વધુ વધારી શકે છે. વધુમાં, ખરાબ હવામાન, થાક, તણાવ અને ખોટા ગેસ મિશ્રણનો ઉપયોગ પણ અકસ્માતોના મુખ્ય કારણો હોઈ શકે છે.
સ્કુબા ડાઇવિંગ કરતી વખતે શું ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ?
નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે સ્કુબા ડાઇવિંગ હંમેશા પ્રશિક્ષિત પ્રશિક્ષકની દેખરેખ હેઠળ કરવું જોઈએ. ઊંડાઈ માટે યોગ્ય ગેસ મિશ્રણનો ઉપયોગ કરવો મહત્વપૂર્ણ છે.
આ ઉપરાંત, ડાઇવિંગ કરતા પહેલા આરોગ્ય તપાસ, હવામાન માહિતી અને સલામતી સાધનોની તપાસ પણ જરૂરી માનવામાં આવે છે. જો તમને કોઈ ચિંતા કે શારીરિક અસ્વસ્થતા અનુભવાય છે, તો તમારે તરત જ સપાટી પર પાછા ફરવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ.
રોમાંચની સાથે સાવધાની પણ જરૂરી છે
સ્કુબા ડાઇવિંગ એક રોમાંચક અનુભવ હોઈ શકે છે, પરંતુ સમુદ્રના ઊંડાણમાં નાની ભૂલ પણ જીવલેણ બની શકે છે. માલદીવમાં બનેલી આ ઘટના ફરી એકવાર આપણને યાદ અપાવે છે કે સાહસિક પ્રવૃત્તિઓમાં ઉત્સાહની સાથે, સલામતીના નિયમોનું પાલન કરવું પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે.
