બિરબલની ચતુરાઈની વાતો: પાઘડીમાં પીંછા
એક દિવસ એક વેપારી સમ્રાટ અકબરના દરબારમાં આવ્યો. તેણે રાજા પાસે ન્યાય માંગ્યો. તે કહે છે, મહારાજ! હું એક ઉદ્યોગપતિ છું. મારું કામ દૂરના દેશોમાંથી માલ ખરીદવાનું અને વેચવાનું છે. થોડા દિવસો પહેલા હું કોઈ દેશની યાત્રા પર ગયો હતો.
ત્યાં મને એક રાજહંસ (Flamingo) ગમ્યો. જે ખૂબ જ સુંદર દેખાતું હતું. તેની પાંખો સોનેરી હતી. તે પક્ષી એટલું સુંદર હતું કે હું તેની સુંદરતાનું વર્ણન મારા શબ્દોમાં કરી શકતો નથી. મેં મારા દેશમાં આટલો ફ્લેમિંગો પહેલાં ક્યારેય જોયો નથી. વેપારીએ જે કિંમત માંગી તે ચૂકવીને મેં તે હંસ ખરીદ્યો.
મહારાજ! મેં વિચાર્યું કે આપણા રાજ્યના રાજાને આ ફ્લેમિંગો ખૂબ ગમશે. હું તે ફ્લેમિંગો મારા ઘરે લાવ્યો. તેણે તેને પાંજરામાં બંધ કરીને પોતાના રૂમમાં લટકાવી દીધું. જ્યાં તે હંમેશા લટકતો રહેતો. આજે જ્યારે હું મારા ઘરે પાછો ગયો ત્યારે મને પાંજરું ખાલી મળ્યું. મને ખાતરી છે કે હંસને મારા નોકરોએ મારી નાખ્યો હશે.
બાદશાહ અકબરે પોતાના સેવકોને બોલાવવાનો આદેશ જારી કર્યો. થોડા સમય પછી દરબારીઓ તેમના નોકરો સાથે દરબારમાં હાજર થયા. બાદશાહ અકબરે નોકરોની સંપૂર્ણ પૂછપરછ કરી. પરંતુ, હંસ વિશે કંઈ જાણી શકાયું નહીં. રાજાએ વેપારીને કહ્યું કે તેના નોકરોને દોષ આપવો ખોટું છે. આમાંથી કોઈએ તમારા હંસને માર્યો નથી. જો તમને બીજા કોઈ પર શંકા હોય તો મને કહો?
રાજાની વાત સાંભળીને વેપારી દુઃખી થઈ ગયો. તેણે બીરબલને કહ્યું- “આ કેવો ન્યાય છે, હું પૂરી આશા અને વિશ્વાસ સાથે કોર્ટમાં આવ્યો હતો કે મને ન્યાય મળશે. પણ, મને અહીં ન્યાય નથી મળી રહ્યો. હું ક્યાં જાઉં? બીરબલે કહ્યું કે તમને આ કોર્ટમાં જ ન્યાય મળશે. બીરબલે ફરીથી વેપારીના નોકરોને બોલાવ્યા.
બીરબલ, નોકરોની આસપાસ ફરતો, કહે છે- "કેમ! તમે લોકોએ પક્ષીને મારીને ખાધું અને પીંછા તમારી પાઘડીમાં છુપાવી દીધા અને દરબારમાં આવ્યા. હું તમારી હોશિયારી અને હિંમતને સલામ કરું છું. પરંતુ, તમે આટલા લાંબા સમય સુધી મહારાજની આંખોમાં ધૂળ નાખતા રહ્યા. તમને તમારા જીવનની સહેજ પણ પરવા નથી. બીરબલ આટલું કહીને થોડો આગળ વધ્યો હતો ત્યારે એક નોકર તેની પાઘડી જોવા લાગ્યો."
