આખરે, દારૂ કેવી રીતે ઝેરી બને છે… તે કેવી રીતે બને છે અને શા માટે પીનારનું મૃત્યુ થાય છે?

Publish: Tue, 26 Jul 2022 (14:09 IST) Updated: Tue, 26 Jul 2022 (14:16 IST)

ફરી એકવાર ઝેરી દારૂના કારણે મોતની ઘટના સમાચારમાં છે. આ વખતે આ ઘટના ગુજરાતમાં બની છે. ગુજરાતના બોટાદ જિલ્લામાં નકલી દારૂ પીવાથી અત્યાર સુધીમાં 23 લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે. તે જ સમયે, 40 થી વધુ લોકો હોસ્પિટલમાં દાખલ છે. આ પહેલા પણ અલગ-અલગ રાજ્યોમાં નકલી દારૂના કારણે અનેક લોકોના મોતની ઘટનાઓ સામે આવી છે. પરંતુ, પ્રશ્ન હંમેશા ઉભો થાય છે કે આખરે ઝેરી દારૂ શું છે? તે કેવી રીતે બને છે અને તેમાં શું થાય છે કે લોકો તેને પીવાથી મૃત્યુ થઈ જાય છે. 

'ઝેરી દારૂ' શું છે?

આ દારૂ છે, જે ગેરકાયદેસર રીતે લોકો સુધી પહોંચે છે. ઘણા લોકો તેને દેશી દારૂ પણ કહે છે, પરંતુ એવું નથી. દેશી દારૂ બનાવવા માટે અલગથી લાઇસન્સ મેળવવામાં આવે છે અને તે કાયદેસર રીતે વેચાય છે. પરંતુ જે દારૂને ઝેરી આલ્કોહોલનું નામ આપવામાં આવે છે અથવા જે પીવાના કારણે ઘણા લોકોના મૃત્યુ થાય છે, તે દારૂ કાયદેસર નથી. તમે તેને કાચો દારૂ પણ કહી શકો છો, જે ઘણા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ગુપ્ત રીતે બનાવવામાં આવે છે અને વેચાય છે. આ વાઇન ખૂબ સસ્તી છે, જેના કારણે  આર્થિક રીતે નબળા લોકો સ્વાસ્થ્યની કાળજી લીધા વિના તેનું સેવન કરે છે. તે દરેક રાજ્યમાં અલગ અલગ નામથી ઓળખાય છે.

આ 'ઝેરી દારૂ' કેમ ખતરનાક છે?

ઝેરી દારૂ અથવા આ કાચો દારૂ બનાવવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ ખતરનાક છે અને આ પ્રક્રિયા જ લોકોના મૃત્યુનું કારણ બને છે. મહેરબાની કરીને નોંધ કરો કે ભારતમાં  કોઈ પણ ડિસ્ટ્રીક પ્રોસેસથી એલ્કોકૉલન બનાવી શકાતો નથી, જ્યારે બીયર, વાઇન વગેરે જેવા નૉન ડિસ્ટ્રીલ આલ્કોહોલ અંગે અલગ નિયમ છે. પરંતુ કાચો વાઇન નિર્માતા ખોટી અને ગેરકાયદેસર રીતે ડિસ્ટ્રીલ કરે છે. 

હકીકતમા ડિસ્ટ્રીલ પ્રક્રિયા ખૂબ જ મુશ્કેલ છે અને તે ફક્ત નિષ્ણાતો દ્વારા જ કરી શકાય છે, કારણ કે આ વિશિષ્ટ રીતે વરાળને પ્રવાહીમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં, મિથાઈલ નિકળે છે અને તે પછી એથાઈન નિકળે છે. 

તેથી આ જાણકારી હોવી જરૂરી છે અને તે જાણવું જોઈએ કે ઈથાઈલ વગેરેને કેવી રીતે અલગ કરવું અને દારૂ કેવી રીતે બનાવવો. તેમાં મિથાઈલ તેને અલગ કરવું જરૂરી છે, કારણ કે તે શરીર માટે ખૂબ જ હાનિકારક છે. સામાન્ય રીતે કાચો દારૂ ગોળ, પાણી, યુરિયા વગેરેમાંથી બનાવવામાં આવે છે. તેમાં ઘણા આવા રસાયણોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ જોખમી છે. તેને લાંબા સમય સુધી રાખવાથી ઘણી વખત તેમાં જીવજંતુઓ વગેરે પણ દૂર થઈ જાય છે. 

ઝેરી દારૂનું કારણ બને છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, તેમાં મિથાઈલની કાળજી લેવી જરૂરી છે, કારણ કે તે શરીર માટે જોખમી છે. જણાવીઈ કે તેને સડાવવા માટે ઓક્સિટોક્સિનનો ઉપયોગ કરાય છે. તેમાં નૌસદાર, બેસરામબેલના પાન અને યુરિયા પણ ઉમેરવામાં આવે છે. શરીર માટે પૂરતું  ખતરનાક છે. જ્યારે આથો યુરિયા, ઓક્સિટોક્સિન, બેસરબેલના પાન વગેરેને ભેળવીને ફર્મેંટેશન કરવામાં આવે છે, તો આ રસાયણને મળવાથી દારૂની જગ્યા મિથાઈલ અલ્કોહલ બની જાય છે. આ મિથાઈલ આલ્કોહોલ દારૂને ઝેરી બનાવવાનું કારણ છે.

શું તેમાં ઝેર ભળ્યું છે?

એવું નથી કે તેમાં ઝેર ભેળવવામાં આવે છે, પરંતુ તે એક પ્રકારનો મિથાઈલ આલ્કોહોલ છે અને તે શરીરમાં જઈને ફોર્મલ્ડીહાઈડ અથવા ફોર્મિક એસિડ નામનું ઝેર બની જાય છે. તે પીનારાઓના મગજ પર સીધી અસર કરે છે. તેથી, તે એક રીતે ઝેર તરીકે કાર્ય કરે છે અને તેથી તેને ઝેરી દારૂ કહેવામાં આવે છે. મિથાઈલ આલ્કોહોલ શરીરમાં પ્રવેશતાની સાથે જ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા ઝડપી બને છે. જેના કારણે શરીરના આંતરિક અંગો કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે.