Nirjala Ekadashi Pani Na Niyam: નિર્જળા એકાદશી પર પાણી પીવું જોઈએ કે નહીં? નિયમો શું કહે છે તે જાણો, સમય જુઓ

Publish: Fri, 6 Jun 2025 (00:57 IST) Updated: Fri, 6 Jun 2025 (01:06 IST)

આ વર્ષે નિર્જલા એકાદશીનું વ્રત 6 જૂન અને 7 જૂનના રોજ છે. 6 જૂને ગૃહસ્થો નિર્જલા એકાદશીનું વ્રત રાખશે, જ્યારે 7 જૂને વૈષ્ણવો નિર્જલા એકાદશીનું વ્રત રાખશે. ઘણા લોકો જાણવા માંગે છે કે નિર્જલા એકાદશીના વ્રત દરમિયાન પાણી પીવું જોઈએ કે નહીં? નિર્જલા એકાદશી દરમિયાન પાણી ક્યારે પી શકાય? નિર્જલા એકાદશીનો અર્થ એ છે કે પાણી વગરનું એકાદશીનું વ્રત. આ વર્ષનો એકમાત્ર એકાદશી વ્રત છે જેમાં ખોરાક અને પાણીનું સેવન કરવાની મનાઈ છે. આ કારણે, 24 એકાદશીના વ્રતોમાં આ સૌથી મુશ્કેલ એકાદશીનું વ્રત છે.

નિર્જળા એકાદશી પર જો તમે પાણી પીશો તો શું થશે?

જો તમે નિર્જળા એકાદશીનું વ્રત રાખશો અને ભૂલથી પણ પાણી પીશો તો તમારો વ્રત તૂટી જશે અને તે ફળહીન થઈ જશે. પાંચ પાંડવોમાંથી એક ભીમસેન, જે હંમેશા ભૂખ્યા રહેતા હતા, તેમણે પણ નિર્જળા એકાદશીનું વ્રત રાખ્યું હતું. આ કારણોસર, તેને ભીમસેની એકાદશી પણ કહેવામાં આવે છે.

ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, નિર્જળા એકાદશીના દિવસે સંયમ અને શિસ્ત સાથે વ્રત રાખવાથી અને ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવાથી પાપોનો નાશ થાય છે અને મોક્ષ પ્રાપ્ત થાય છે. જે વ્યક્તિ પોતાના સમગ્ર જીવનમાં કોઈ ઉપવાસ નથી રાખતો, તેણે નિર્જળા એકાદશી પર અન્ન અને પાણીનો ત્યાગ કરીને એક વાર ઉપવાસ કરવો જોઈએ. આ રીતે, તે પોતાના જીવનના અંતમાં સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કરશે.

નિર્જળા એકાદશી પર પાણીનો ઉપયોગ ફક્ત બે વાર થાય છે.

ભીમસેને મહર્ષિ વેદ વ્યાસને નિર્જલા એકાદશીના વ્રત વિશે પૂછ્યું હતું. આના પર તેમણે કહ્યું હતું કે આ વ્રત દરમિયાન પાણી પીવામાં આવતું નથી. પરંતુ નિર્જલા એકાદશીના વ્રત દરમિયાન પાણીનો ઉપયોગ ફક્ત બે વાર કરવાની છૂટ છે. જ્યારે તમે નિર્જલા એકાદશી પર બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં સ્નાન કરશો, ત્યારે તમે પહેલી વાર પાણીનો ઉપયોગ કરશો. ત્યારબાદ, જ્યારે તમે નિર્જલા એકાદશીના વ્રતના નિરાકરણ માટે આચમન કરશો, ત્યારે તમે બીજી વાર પાણીનો ઉપયોગ કરશો. સ્નાન અને આચમન સિવાય પાણીનો ઉપયોગ થતો નથી.

નિર્જલા એકાદશી પર પાણી ક્યારે પીવું? 

લોકો ઘણીવાર નિર્જલા વ્રતના બીજા દિવસે સૂર્યોદય પછી પાણી પીવે છે. પરંતુ નિર્જલા એકાદશીના વ્રત દરમિયાન આમ કરવાથી તમારો ઉપવાસ તૂટી જશે કારણ કે તમે એકાદશીના વ્રત દરમિયાન કંઈપણ હરિ વાસર સમાપ્ત થયા પછી જ ખાઈ શકો છો. આ વર્ષે નિર્જલા એકાદશીનો હરિ વાસર 7 જૂને સવારે 11:25 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. આવી સ્થિતિમાં, જે લોકો 6 જૂને નિર્જલા એકાદશીનું વ્રત રાખશે, તેઓ 7 જૂને સવારે 11:25 પછી પાણી પી શકે છે. તે પહેલાં પાણી પીવાથી તમારો ઉપવાસ તૂટી જશે. તેથી, આવી ભૂલ ન કરો. જે લોકો પારણા સમયે પાણી પીવા માંગે છે, તેઓ 7 જૂને બપોરે 01:44 વાગ્યા પછી પાણી પી શકે છે. ગૃહસ્થો માટે, પારણાનો સમય 01:44 વાગ્યાથી 04:31 વાગ્યા સુધીનો છે.

જે લોકો 7 જૂને નિર્જલા એકાદશી વૈષ્ણવ વ્રત રાખશે, તેઓ 8 જૂને સૂર્યોદય પછી પાણી પી શકે છે કારણ કે હરિ વસરા 7 જૂને જ સમાપ્ત થશે. 8 જૂને સૂર્યોદયનો સમય સવારે ૦5:23 છે. વૈષ્ણવ વ્રતનો સમય સવારે ૦5:23 થી ૦7:17 સુધીનો છે. દ્વાદશી તિથિ સવારે ૦7:17 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. દ્વાદશી તિથિ સમાપ્ત થાય તે પહેલાં પારણા કરવા જોઈએ.