ચોમાસામાં ચોખાને આ રીતે રાખો સુરક્ષિત, નહી પડે જીવાણુ
Home Remedies for Rice Storage
વરસાદની ઋતુના આગમન સાથે જ ઘરમાં ભેજનું પ્રમાણ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે. આ ભેજ માત્ર ઘરની દિવાલો કે કપડાં પૂરતો સીમિત નથી રહેતો, પરંતુ રસોડામાં રાખેલા ખાદ્ય પદાર્થોને પણ નુકસાન પહોંચાડે છે. ખાસ કરીને ચોખા, લોટ અને કઠોળ જેવી રોજીંદી વસ્તુઓમાં ભેજ લાગવાથી તેમાં કીડા અને જંતુઓ પડવાનું જોખમ વધી જાય છે. ચોખાના કન્ટેનરને વારંવાર ખોલવાથી અંદર હવા અને ભેજ પ્રવેશે છે, જેનાથી આ સમસ્યા વધુ ગંભીર બને છે.
ચોખાને જંતુઓથી બચાવવા માટે તેજપત્તા (ખાડીના પાન) નો ઉપયોગ
ચોખાને કીડા-જંતુઓથી સુરક્ષિત રાખવા માટે તેજપત્તા (ખાડીના પાન) એક ઉત્તમ અને સરળ ઘરગથ્થુ ઉપાય છે. સૂકા તેજપત્તાની તીવ્ર અને વિશિષ્ટ સુગંધ નાના-મોટા જંતુઓને ચોખાથી દૂર રાખવામાં મદદ કરે છે. આ માટે ચોખાના એર-ટાઇટ કન્ટેનરમાં ૩ થી ૪ સૂકા તેજપત્તા મૂકીને ઢાંકણ ચુસ્તપણે બંધ કરી દેવું જોઈએ.
તેજપત્તાનો ઉપયોગ કરતી વખતે રાખવાની સાવચેતીઓ
તેજપત્તાનો ઉપયોગ કરતી વખતે એ ખાસ ધ્યાનમાં રાખવું કે પાંદડાં સંપૂર્ણપણે સૂકાં હોય અને તેમાં બિલકુલ ભેજ ન હોય. થોડા સમય પછી જ્યારે તેજપત્તાની ગંધ ઓછી થઈ જાય, ત્યારે જૂના પાંદડાં કાઢીને તેની જગ્યાએ નવા પાંદડાં મૂકી દેવા જોઈએ. આ એક દેશી ઉપચાર છે, તેથી માત્ર તેના પર નિર્ભર રહેવાને બદલે ચોખાનું યોગ્ય સંગ્રહણ કરવું પણ એટલું જ જરૂરી છે.
ચોખાના યોગ્ય સંગ્રહણ (Storage) માટે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો
ચોખાને હંમેશાં ભેજમુક્ત, સૂકી અને સ્વચ્છ જગ્યાએ જ રાખવા જોઈએ. ચોખા ભરવા માટે વપરાતું કન્ટેનર સંપૂર્ણપણે એર-ટાઇટ હોવું જોઈએ જેથી બહારની હવા અને કીડા અંદર જઈ ન શકે. આ ઉપરાંત, ચોખામાંથી દાણા બહાર કાઢતી વખતે હંમેશાં સૂકી ચમચીનો જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ અને ક્યારેય પણ ભીના હાથે ચોખાને અડવું જોઈએ નહીં.
જૂના-નવા ચોખા મિક્સ ન કરવા અને કન્ટેનરની સફાઈ
ઘરમાં જો જૂના અને નવા ચોખા બંને હાજર હોય, તો તેને ક્યારેય પણ એકસાથે ભેળવવા (મિક્સ કરવા) જોઈએ નહીં. સૌપ્રથમ જૂના ચોખાની સારી રીતે તપાસ કરી લેવી અને તેને અલગથી વાપરવા. આ સિવાય, જ્યારે પણ કન્ટેનરમાં નવા ચોખા ભરવાના હોય ત્યારે પહેલાં એ પાત્રને બરાબર ધોઈ, સાફ કરી અને તડકામાં સૂકવી લીધા પછી જ તેમાં ચોખા ભરવા.
અન્ય કુદરતી ઉપાયો અને કન્ટેનરની યોગ્ય કાળજી
ઘણા લોકો ચોખાને કીડાથી બચાવવા માટે કન્ટેનરમાં સૂકાં લાલ મરચાં અથવા લસણની કળીઓ પણ રાખતા હોય છે, જેની તીવ્ર ગંધ કીડાઓને દૂર રાખે છે. જોકે, સૌથી મહત્વની વાત એ જ છે કે ચોખાને હંમેશાં હવાચુસ્ત (Air-tight) ડબ્બામાં જ પુરતી સફાઈ સાથે, ગરમી અને ભેજથી દૂર સુરક્ષિત જગ્યાએ સંગ્રહિત કરવામાં આવે.
