શુ તમે પણ નવરાત્રી અને દુર્ગા પૂજાને એક સમજો છો ? અહી જાણો બંને વચ્ચે અંતર
differences between Navratri and Durga puja
નવરાત્રી હિન્દુ ધર્મનો સૌથી મોટો અને મુખ્ય તહેવાર માનવામાં આવે છે. શક્તિની ઉપાસના માટે નવરાત્રીનો સમય અત્યંત શુભ હોય છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ મુજબ નવરાત્રીમાં માતા દુર્ગાના બધા 9 જુદા જુદા સ્વરૂપોની પૂજા કરવાથી જાતકના બધા દુખ અને તકલીફ દૂર થઈ જાય છે અને તેની મનોકામના પૂરી થાય છે. ભારતમાં નવરાત્રી વિવિધ પરંપરાઓ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. ઘણા લોકો નવરાત્રી અને દુર્ગા પૂજાને એક જ માને છે, પરંતુ બંને વચ્ચે નોંધપાત્ર તફાવત છે. દુર્ગા પૂજા ખૂબ જ ભક્તિ અને ઉત્સાહથી ઉજવવામાં આવે છે, ખાસ કરીને પૂર્વ ભારતમાં, જેમાં પશ્ચિમ બંગાળ, ઓડિશા, આસામ અને ત્રિપુરાનો સમાવેશ થાય છે. તો, ચાલો દુર્ગા પૂજા અને નવરાત્રી વચ્ચેના મુખ્ય તફાવતો જાણીએ.
શારદીય નવરાત્રી અને દુર્ગા પૂજા વચ્ચે અંતર
નવરાત્રીનો તહેવાર અશ્વિન મહિનાના શુક્લ પક્ષ થી શરૂ થાય છે અને નવ દિવસ સુધી ચાલે છે, જે નવમી તારીખ સુધી ચાલે છે. ત્યારબાદ દશેરા દસમા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે, શારદીય નવરાત્રી 11 ઓક્ટોબરના રોજ શરૂ થઈ હતી અને 19 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ સમાપ્ત થશે. દુર્ગા પૂજા છઠ્ઠા દિવસે શરૂ થાય છે અને પાંચ દિવસ સુધી ચાલે છે, જે વિજયાદશમીના રોજ સમાપ્ત થાય છે. જોકે, દુર્ગા પૂજાની તૈયારીઓ મહાલયાથી શરૂ થાય છે.
નવરાત્રી અને દુર્ગા પૂજા એક જ તિથિમા આવે છે, પરંતુ તેમને અલગ અલગ રીતે ઓળખવામાં આવે છે. નવરાત્રી દરમિયાન, દેવી દુર્ગાના નવ અલગ અલગ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવે છે. બીજી બાજુ, દુર્ગા પૂજા, દેવી દુર્ગાના પૃથ્વી પર આગમન અને મહિષાસુર મર્દિનીની પૂજાની પરંપરા સાથે સંકળાયેલી છે. દુર્ગા પૂજા દરમિયાન, દેવી દુર્ગાની ભવ્ય મૂર્તિઓ સ્થાપિત કરવામાં આવે છે અને પૂજા પંડાલો શણગારવામાં આવે છે. બંને તહેવારો શક્તિની પૂજા અને અનિષ્ટ પર સારાના વિજયની ઉજવણી કરે છે.
પૂજાનું સ્વરૂપ
નવરાત્રી
નવરાત્રી એ નવ દિવસનો ઉત્સવ છે જે દેવી દુર્ગા (નવદુર્ગા) ના નવ જુદા જુદા સ્વરૂપોની પૂજા માટે સમર્પિત છે, શૈલપુત્રીથી લઈને સિદ્ધિદાત્રી સુધી. નવરાત્રી પ્રતિપદાથી નવમી સુધી ચાલે છે.
દુર્ગા પૂજા
દુર્ગા પૂજા દરમિયાન, મહિષાસુરમર્દિનીની એક ભવ્ય પ્રતિમા સ્થાપિત કરવામાં આવે છે. આ પ્રતિમામાં ભગવાન ગણેશ, કાર્તિકેય, દેવી લક્ષ્મી અને દેવી સરસ્વતી સાથે દેવી દુર્ગાનું ચિત્રણ કરવામાં આવ્યું છે. બંગાળી પરંપરામાં, ષષ્ઠીના દિવસે દેવીનું આહવાન અને આહવાન કરવામાં આવે છે. આ દિવસ દુર્ગા પૂજાના મુખ્ય તબક્કાની શરૂઆત દર્શાવે છે.
દુર્ગા પૂજા કેલેન્ડર 2026
16 ઓક્ટોબર 2026 - ષષ્ઠી પૂજા, બિલ્વ આમંત્રણ, કલ્પારંભ અકાલ બોધન, આમંત્રણ અને નિવાસ
17 ઓક્ટોબર 2026 - સપ્તમી પૂજા- નવપત્રિકા પૂજા, કોલાબૂ પૂજા
19 ઓક્ટોબર 2026- અષ્ટમી પૂજા - કુમારી પૂજા, સંધી પૂજા
20 ઓક્ટોબર 2026- નવમી પૂજા - બંગાળ મહા નવમી, દુર્ગા બલિદાન
21 ઓક્ટોબર 2026- બંગાળ વિજયાદશમી, બંગાળ દુર્ગા વિસર્જન, સિંદૂર ઉત્સવ
