ગયાજી ધામનું ધાર્મિક મહત્વ, જ્યાં ભગવાન રામે પણ કર્યું હતું પિતાનું પિંડદાન
બિહારનું ગયા ધામ હિન્દુ ધર્મમાં પિતૃ પક્ષ અને પિંડદાન માટેના સૌથી પવિત્ર તીર્થસ્થળોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ગયામાં પૂર્વજોનું શ્રાદ્ધ અને પિંડદાન કરવાથી પિતૃઓને શાંતિ મળે છે અને તેમને જન્મ-મૃત્યુના ચક્રમાંથી મુક્તિ એટલે કે મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાય છે.
ભગવાન રામ સાથે જોડાયેલી છે પિંડદાનની કથા
ગયા ધામ સાથે ભગવાન શ્રીરામ અને માતા સીતાની એક પ્રસિદ્ધ ધાર્મિક કથા પણ જોડાયેલી છે. રામાયણની પરંપરાગત માન્યતા અનુસાર, અયોધ્યાના રાજા દશરથના અવસાન બાદ ભગવાન રામ, લક્ષ્મણ અને માતા સીતા તેમના પિંડદાન માટે ગયા પહોંચ્યા હતા.
કહેવાય છે કે પિંડદાન માટે જરૂરી સામગ્રી લેવા ભગવાન રામ અને લક્ષ્મણ ગયા હતા. બંનેને પરત આવવામાં મોડું થતાં માતા સીતા ફાલ્ગુ નદીના કિનારે રાહ જોઈ રહી હતી. આ દરમિયાન રાજા દશરથની આત્મા પ્રગટ થઈ અને તેમણે સીતા પાસેથી પિંડદાન સ્વીકાર્યું.
માતા સીતાએ ત્યાં રેતીમાંથી પિંડ બનાવીને રાજા દશરથને અર્પણ કર્યો હતો. આ ઘટનાની સાક્ષી તરીકે ફાલ્ગુ નદી, અક્ષયવટ, કેતકીનું ફૂલ અને ગાયને માનવામાં આવે છે. આ કથા આજે પણ ગયાના ધાર્મિક મહત્વ સાથે જોડાયેલી છે.
વિષ્ણુપદ મંદિરનું વિશેષ મહત્વ
ગયા ધામમાં આવેલું વિષ્ણુપદ મંદિર પણ ખૂબ જ પવિત્ર માનવામાં આવે છે. ફાલ્ગુ નદીના કિનારે આવેલા આ મંદિરમાં ભગવાન વિષ્ણુના ચરણચિહ્નની પૂજા કરવામાં આવે છે. પિતૃ પક્ષ દરમિયાન અહીં મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ દર્શન અને પિંડદાન માટે પહોંચે છે.
પિતૃ પક્ષ દરમિયાન લાખો શ્રદ્ધાળુઓ પહોંચે છે
દર વર્ષે પિતૃ પક્ષ દરમિયાન દેશના વિવિધ વિસ્તારો ઉપરાંત વિદેશથી પણ લોકો ગયામાં આવે છે. તેઓ પોતાના પૂર્વજોની આત્માની શાંતિ માટે શ્રાદ્ધ, તર્પણ અને પિંડદાન જેવી ધાર્મિક વિધિઓ કરે છે.
ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ગયામાં પિંડદાન અને શ્રાદ્ધ કરવાથી પૂર્વજોને શાંતિ તથા મોક્ષ મળે છે અને પિતૃ ઋણમાંથી મુક્તિ મેળવવાનું મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક કાર્ય પૂર્ણ થાય છે. આ જ કારણસર પિતૃ પક્ષ દરમિયાન ગયા ધામને પિંડદાન માટે વિશેષ પવિત્ર તીર્થસ્થળ માનવામાં આવે છે.
