વિદ્યાર્થીઓને છોડવો પડશે દેશ ? જાણો અમેરિકામાં વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે બદલાયો નિયમ, પહેલાથી રહેતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓનુ શુ થશે ?

Published By: કલ્યાણી દેશમુખ

Updated: Sat, 18 Jul 2026 (16:19 IST)

student visa

જો તમે અથવા તમારા કોઈ પરિચિત વ્યક્તિ અમેરિકામાં અભ્યાસ કરી રહ્યા છો અથવા જવાનું આયોજન કરી રહ્યા છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે મોટો આઘાતજનક બની શકે છે. અમેરિકન સરકારે પાંચ દાયકા જૂના વિઝા નિયમને નાબૂદ કર્યો છે, જેનાથી ત્યાં રહેવાની તેમની સ્વતંત્રતા મર્યાદિત થઈ ગઈ છે.

અમેરિકાએ વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ, એક્સચેન્જ વિઝિટર્સ અને મીડિયા પ્રતિનિધિઓ માટે લાગુ પડતી મુખ્ય વિઝા સિસ્ટમમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી (DHS) એ દાયકાઓ જૂની "ડ્યુરેશન ઓફ સ્ટેટસ (D/S)" સિસ્ટમને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

હવે, વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે અમેરિકામાં રોકાણનો સમયગાળો અનિશ્ચિત નહીં, પરંતુ નિશ્ચિત રહેશે. નવા નિયમો 15 સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવવાના છે, અને તેની સૌથી ઊંડી અને સીધી અસર ત્યાં પહેલાથી રહેતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ પર પડી શકે છે.

US student visa

પહેલા શુ હતી "ડ્યુરેશન ઓફ સ્ટેટસ (D/S)" સિસ્ટમ?

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં અભ્યાસ કરવા માટે જતા મોટાભાગના આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ F-1 (શૈક્ષણિક) વિઝાનો ઉપયોગ કરે છે, જ્યારે એક્સચેન્જ પ્રોગ્રામ પરના વિદ્યાર્થીઓ J-1 વિઝા પર મુસાફરી કરે છે.

• પાછલો નિયમ: અત્યાર સુધી, બંને શ્રેણીના વિદ્યાર્થીઓને D/S હેઠળ પ્રવેશ આપવામાં આવતો હતો. આનો અર્થ એ થયો કે તેમના વિઝાની કોઈ નિશ્ચિત સમાપ્તિ તારીખ નહોતી.

• યુનિવર્સિટી નિયંત્રણ: જ્યાં સુધી વિદ્યાર્થી તેમનો અભ્યાસ ચાલુ રાખે અને તેમનો દરજ્જો માન્ય રહે, ત્યાં સુધી તેઓ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં રહી શકતા હતા. જો કોર્ષ પૂર્ણ કરવા માટે વધુ સમયની જરૂર હોય, તો યુનિવર્સિટી અધિકારીઓ સમયગાળો લંબાવશે.

હવે શું બદલાશે? (નવો નિયમ)

15 સપ્ટેમ્બર પછી પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જશે:

-  મહત્તમ 4  વર્ષની મર્યાદા: નવા નિયમ હેઠળ, પ્રારંભિક પ્રવેશ માટેની મહત્તમ મર્યાદા ફક્ત 4 વર્ષ હશે.

-  ફેડરલ એજન્સી પાસેથી પરવાનગી જરૂરી: જો કોઈ વિદ્યાર્થી ડિગ્રી પૂર્ણ કરવામાં ચાર વર્ષથી વધુ સમય લે છે, તો તેમણે યુનિવર્સિટીને બદલે સીધા યુ.એસ. નાગરિકતા અને ઇમિગ્રેશન સેવાઓ (USCIS) પાસેથી ઔપચારિક રીતે વિસ્તરણ મંજૂરી લેવી પડશે.

-  ગ્રેસ પીરિયડ અડધો થયો: અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ છોડવા અથવા બીજા વિઝા પર સ્વિચ કરવા માટેનો ગ્રેસ પીરિયડ 60 દિવસથી ઘટાડીને 30 દિવસ કરવામાં આવ્યો છે.

-  મીડિયા વિઝા (I-કેટેગરી): વિદેશી મીડિયા પ્રતિનિધિઓ માટે મહત્તમ રોકાણ 240 દિવસ અને ચીની નાગરિકો માટે ફક્ત 90 દિવસ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.

યુએસ સરકારે આ નિર્ણય કેમ લીધો?

યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી (DHS) અનુસાર, લગભગ 50 વર્ષ જૂની D/S સિસ્ટમનો દુરુપયોગ થઈ રહ્યો હતો. કેટલાક લોકો સતત નવા ટૂંકા ગાળાના કાર્યક્રમોમાં નોંધણી કરાવી રહ્યા હતા અને વર્ષો સુધી યુએસમાં રહી રહ્યા હતા. સરકાર માને છે કે નિશ્ચિત સમયગાળાથી ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમ પારદર્શક બનશે, ફ્રોડ કેસ અટકાવશે અને નિયમિત પૃષ્ઠભૂમિ ચકાસણી (સુરક્ષા તપાસ) સરળ બનશે.

આનાથી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ પર શું અને કેટલી અસર પડશે?

US student visa

આંકડાકીય રીતે, ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ આ ફેરફારનો સૌથી મોટો ભોગ બની શકે છે:

વિઝા શ્રેણી: 2024 માં ભારતીયોને આપવામાં આવેલા વિઝા વર્તમાન સ્થિતિ (અંદાજિત)

F-Category (Student)             90,129 અમેરિકામાં કુલ 3 લાખ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ  

J-Category (Exchange Visitor) 15,208   મુખ્યરૂપથી રિસર્સ અને એક્સચેંજ પ્રોગ્રામ  

I-Category (Media)                          426 વિદેશી પત્રકાર અને પ્રતિનિધિ 

નોંધ: અમેરિકામાં અભ્યાસ કરતા મોટાભાગના ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને ગણિત (STEM) વિષયોમાં અનુસ્નાતકનો અભ્યાસ કરી રહ્યા છે.

શુ આ વર્ષે (કરંટ સેમેસ્ટર)ના એડમિશન પર અસર પડશે ?

નિષ્ણાતો માને છે કે આ વર્ષના ફોલ સેમેસ્ટરમાં પ્રવેશ મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓને તાત્કાલિક કોઈ મોટી કટોકટીનો સામનો કરવો પડશે નહીં, કારણ કે મોટાભાગની વિઝા પ્રક્રિયાઓ 15 સપ્ટેમ્બરની સમયમર્યાદા પહેલા પૂર્ણ થઈ જશે.

પહેલાથી રહેતા વિદ્યાર્થેઓએ માટે પડકાર 

હકીકતમાં તો ત્યાં પહેલાથી જ અભ્યાસ કરી રહેલા અને જેમના અભ્યાસક્રમો ચાર વર્ષથી વધુ ચાલશે તેવા વિદ્યાર્થીઓ માટે વાસ્તવિક વહીવટી પડકારો ઉભા થશે.

1. કડક તપાસ: ફક્ત યુનિવર્સિટી પર આધાર રાખવાને બદલે, વિદ્યાર્થીઓએ હવે યુએસ સરકારી એજન્સીઓ સમક્ષ તેમની યોગ્યતા સાબિત કરવી પડશે.

2. વધારાના કાગળકામ: બાયોમેટ્રિક તપાસ, કડક પૃષ્ઠભૂમિ ચકાસણી અને કડક નિયમોને કારણે, વિઝા એક્સ્ટેંશન મેળવવું હવે પહેલા જેટલું સરળ રહેશે નહીં.

હાલ પૂરતું, નિયમોના વ્યવહારુ પાસાઓ પર સંપૂર્ણ સ્પષ્ટતા ફક્ત સપ્ટેમ્બરના મધ્યમાં જ સ્પષ્ટ થશે, પરંતુ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે વહીવટી પડકારો ચોક્કસપણે વધશે.