Kokila Vrat- કોકિલા વ્રત 2020: આ ઉપવાસના મહત્વ, કથા અને લાભ

Last Updated: શુક્રવાર, 3 જુલાઈ 2020 (20:43 IST)

આ વ્રતમાં આદિશક્તિની સ્વરૂપ કોયલની પૂજા કરવાનું વિધાન છે. અષાઢ મહિનાની પૂનમથી કોકિલા વ્રતનો પ્રારંભ થાય છે જે શ્રાવણ મહિનાની પૂનમે સમાપ્ત થાય છે., કારણ કે પૂર્ણ ચંદ્રની તારીખ સાંજે મનાવવામાં આવી રહી છે. આ વ્રતમાં આદિશક્તિ મા ભગવતીની કોયલ તરીકે પૂજા કરવામાં આવે છે. આ વ્રતનું કરતી મહિલાઓ સુત, સૌભાગ્ય અને ધન પ્રાપ્ત કરે છે. આ તહેવાર મોટાભાગે દક્ષિણ ભારતમાં ઉજવવામાં આવે છે. ચાલો આપણે જાણીએ આ ઉપવાસનું મહત્વ, દંતકથા અને મહિમા…
કોકિલા વ્રતનું મહત્વ
કોકિલા વ્રત એવી માન્યતા છે કે આ વ્રતનું પાલન કરવાથી તમામ સુખ પ્રાપ્ત થાય છે. આ ઉપવાસ લગ્ન જીવનને સુખી રહેવા માટે આશીર્વાદ આપે છે. આ વ્રત દ્વારા મન મુજબ શુભ પરિણામો પ્રાપ્ત થાય છે. જો લગ્નજીવનમાં કોઈ પણ પ્રકારની તકલીફ હોય તો આ વ્રત કરવાથી લગ્ન જીવનમાં ખુશી મળે છે. આ ઉપવાસ પાત્ર વરને મેળવવામાં મદદ કરે છે.

કોકિલા વ્રતની કથા
કોકિલા વ્રતની કથા શિવ પુરાણમાં મળી છે. વાર્તા આ પ્રમાણે છે: દેવી સતી બ્રહ્માના માનસ પુત્ર દક્ષના ઘરે જન્મે છે. દક્ષ વિષ્ણુ ભગવાનનો ભક્ત હતો અને ભગવાન શિવને નફરત કરતો હતો. જ્યારે સતીના લગ્નની વાત આવે છે, રાજા દક્ષ ક્યારેય સતીને ભગવાન શિવ સાથે સંબંધ જોડવા માંગતા ન હતા. રાજા દક્ષાએ ના પાડી પછી પણ સતીએ ભગવાન શિવ સાથે લગ્ન કર્યા. દિકરી સતીની આ કૃત્યથી એટલો ગુસ્સે છે કે તે તેની સાથેના તેના બધા સંબંધો તોડી નાખે છે. થોડા સમય પછી રાજા દક્ષ શિવનું અપમાન કરવા માટે એક મહાયજ્ઞનું આયોજન કરે છે. તેમાં દક્ષ તેની પુત્રી સતી અને જમાઈ ભગવાન શિવને આમંત્રણ આપતા નથી.
હવન કુંડની અગ્નિમાં પોતાનું શરીર ત્યાગ
જ્યારે દેવી સતીને તેના પિતાની આ કૃત્યની ખબર પડે છે, ત્યારે તે યજ્ઞમાં જવા માટે તૈયાર હોય છે. ભગવાન શિવ તેમને આ કરવા દેતા નથી, પરંતુ દેવી સતીના આગ્રહની સામે હારી જાય છે અને તેમને જવા દે છે. જ્યારે યજ્ઞમાં ગયા પછી સતીને તેના પતિનું સ્થાન મળતું નથી, ત્યારે તે તેના પિતા દક્ષને તે વિશે પૂછે છે પરંતુ દક્ષ તેની પુત્રી સતી અને શિવનું અપમાન કરે છે. તે શિવ પ્રત્યે અપમાનજનક શબ્દો સહન કરવામાં અસમર્થ અને તે યજ્ઞની અગ્નિમાં તેના શરીરનો ત્યાગ કરે છે.
કઠોર તપસ્યા પછી ભગવાન શિવ મળે છે

જ્યારે ભગવાન શિવને ખબર પડે છે, ત્યારે તે દક્ષ અને તેના યજ્ઞ
નાશ કરે છે. શિવ સતીનું વિસર્જન સહન કરતું નથી અને શિવની ઇચ્છા વિરુદ્ધ જાય છે અને બલિદાન અગ્નિ પાસે જાય છે અને પોતાનો જીવ બલિદાન આપીને હજાર વર્ષ સુધી કોયલ બનવાનો શ્રાપ આપે છે. દેવી સતી હજારો વર્ષોથી ભગવાન શિવને પાછી મેળવવા માટે કોયલ બનીને તપસ્યા કરે છે. તેને પાર્વતી સ્વરૂપમાં શિવની પ્રાપ્તિ તરીકે તેમની તપસ્યાનું ફળ મળે છે. ત્યારથી, કોકિલા ઉપવાસનું મહત્વ સ્થાપિત થયું છે.


આ પણ વાંચો :