ડાયેટથી ખતમ થઈ શકે છે ડાયાબીટીસ, દવાથી પણ વધુ અસરદાર, જાણો વિશેષજ્ઞ મુજબ શું ખાવું
Best Diet In Diabetes,
ડાયાબિટીસને ફક્ત ડાયેટ દ્વારા પણ કંટ્રોલ કરી શકાય છે. આ ફક્ત અમારો અભિપ્રાય નથી, પરંતુ જાણીતા ડૉક્ટર અનૂપ મિશ્રાનો અભિપ્રાય છે, જેમણે તેમના પુસ્તક "બેસ્ટ પ્રેક્ટિસ એન્ડ રિસર્ચ: ક્લિનિકલ એન્ડોક્રિનોલોજી એન્ડ મેટાબોલિઝમ" માં લખ્યું છે. તેમના પુસ્તક "ક્લિનિકલ એન્ડોક્રિનોલોજી એન્ડ મેટાબોલિઝમ" માં તેઓ જણાવે છે કે ડાયાબિટીસને મોટાભાગે આહાર દ્વારા રિવર્સ કરી શકાય છે. આ માટે ડાયાબિટીસના દર્દીના આહારમાં આ ખોરાકનો સમાવેશ કરો.
વજન નિયંત્રણ પર ધ્યાન આપો
ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ પોતાના શરીરના કુલ વજનમાંથી 5% થી 7% જેટલું વજન ઘટાડવાનો લક્ષ્યાંક રાખવો જોઈએ. આ માટે રોજિંદા આહારમાંથી અંદાજે 500 કેલરી ઓછી કરવી ખૂબ મદદરૂપ સાબિત થાય છે. વજનમાં થયેલો આ સામાન્ય ઘટાડો પણ શરીરમાં ઇન્સ્યુલિનની કાર્યક્ષમતા (સંવેદનશીલતા) વધારે છે અને ડાયાબિટીસના જોખમને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે.
કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનું પ્રમાણ ઘટાડો
સામાન્ય રીતે ભારતીય આહારમાં 60-70% હિસ્સો કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનો હોય છે, જેને ઘટાડીને કુલ કેલરીના 50-60% થી નીચે લાવવો જરૂરી છે. આ માટે રોજિંદા ભોજનમાં સફેદ ચોખા, મેંદો, મીઠાઈઓ અને ગળ્યા પીણાંનો ઉપયોગ ઓછો કરો. તેના બદલે આખા અનાજ, કઠોળ, લીલા શાકભાજી અને ફાઇબરથી ભરપૂર ખોરાકને પ્રાધાન્ય આપો.
'હેલ્ધી પ્લેટ મોડેલ' અપનાવો
ભોજનની માત્રા (પોર્શન કંટ્રોલ) અને બ્લડ શુગરને સંતુલિત રાખવા માટે 'પ્લેટ મોડેલ' શ્રેષ્ઠ ઉપાય છે. તમારી થાળીનો અડધો (1/2) ભાગ વિવિધ શાકભાજીથી ભરો, ચોથા (1/4) ભાગમાં પ્રોટીનયુક્ત ખોરાક રાખો અને બાકીના ચોથા (1/4) ભાગમાં અનાજ કે અન્ય સ્ટાર્ચયુક્ત ખોરાક લો. આ પદ્ધતિ ગ્લાયકેમિક પ્રતિભાવ સુધારવામાં મદદ કરે છે.
ચરબી (ફેટ) ની પસંદગી સમજીને કરો
તમારા દૈનિક આહારમાં કુલ ચરબીનું પ્રમાણ 20-30% કેલરી સુધી મર્યાદિત રાખો. ખાસ કરીને નુકસાનકારક સંતૃપ્ત (સેચ્યુરેટેડ) અને ટ્રાન્સ ફેટનું સેવન ટાળો. તેના બદલે શરીર માટે ફાયદાકારક એવા MUFA અને PUFA ફેટ્સ ધરાવતા ખોરાક જેવા કે બદામ, વિવિધ બીજ (સીડ્સ) અને આરોગ્યપ્રદ વનસ્પતિ તેલનો ઉપયોગ કરો.
પૂરતા પ્રમાણમાં પ્રોટીન લો
રોજિંદા કેલરીના સેવનમાં 15-20% હિસ્સો પ્રોટીનનો હોવો જોઈએ. આ માટે આહારમાં વિવિધ દાળ, કઠોળ, ઓછી ચરબીવાળા ડેરી ઉત્પાદનો, માછલી, ઈંડા અથવા ચરબી વગરના માંસનો સમાવેશ કરો. પ્રોટીન લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રાખે છે અને વજન ઘટાડવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન શરીરના સ્નાયુઓને મજબૂત જાળવી રાખે છે.
શાકભાજી અને ફળોનું સેવન વધારો
દરરોજ ઓછામાં ઓછા 6 થી 8 સર્વિંગ વિવિધ શાકભાજી ખાવાની આદત પાડો, જ્યારે ફળોનું સેવન મર્યાદિત માત્રામાં કરો. આ ઉપરાંત, બ્લડ શુગરને કાબૂમાં રાખવા માટે અલ્ટ્રા-પ્રોસેસ્ડ ફૂડ (પેકેટ ફૂડ), વારંવાર બહારનું જમવાનું, આલ્કોહોલ અને બિનજરૂરી નાસ્તા કરવાનું સંપૂર્ણપણે ટાળો.
ભોજન પહેલાં બદામ અને પિસ્તા ખાઓ
તમારા મુખ્ય ભોજનના અડધો કલાક (30 મિનિટ) પહેલાં 20 થી 30 ગ્રામ જેટલા મીઠા વગરના (મોળા) બદામ અથવા પિસ્તા ખાઓ. આ એક નાની આદત ભોજન પછી લોહીમાં અચાનક વધી જતા ગ્લુકોઝના સ્તરને અટકાવે છે, પેટ ભરેલું હોવાનો અહેસાસ કરાવે છે અને વજન નિયંત્રણમાં પણ મદદ કરે છે.
