ચોમાસાની ઋતુમાં હેલ્થનુ આ રીતે રાખો ધ્યાન, લીલા શાકભાજી, દૂધ-દહી સહિત આ વસ્તુઓને લઈને રાખો સાવધાની
monsoon food tips
Monsoon Health Tips: ચોમાસાની શરૂઆત થતાં જ વાતાવરણમાં ઠંડક પ્રસરી જાય છે, પરંતુ આ ભેજવાળું વાતાવરણ આપણી રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પાડે છે. પરિણામે પાચનની તકલીફો, ઇન્ફેક્શન અને મોસમી તાવ જેવી બીમારીઓનું જોખમ વધી જાય છે. આયુર્વેદિક જ્ઞાન અનુસાર, ઋતુ બદલાય ત્યારે આપણા આહાર અને દિનચર્યામાં ફેરફાર કરવો અનિવાર્ય છે. નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે ચોમાસામાં જઠરાગ્નિ નબળો હોવાથી હંમેશા સુપાચ્ય અને ગરમ ખોરાક જ ખાવો જોઈએ. બહારનું પાણી કે દૂષિત ખોરાક લેવાને બદલે ઉકાળેલું પાણી પીવું આ ઋતુમાં અમૃત સમાન છે. આ ઉપરાંત, પૂરતી ઊંઘ અને નિયમિત હળવો વ્યાયામ કરવાથી શરીરની ઇમ્યુનિટી વધે છે, જે આપણને ચોમાસાની તમામ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ સામે રક્ષણ આપે છે.
આહારમાં બદલાવ: કેવો ખોરાક ખાવો અને શું ટાળવું?
આયુષ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર ચોમાસાની ઋતુમાં હંમેશા હળવો, તાજો અને સરળતાથી સુપાચ્ય (પચી જાય તેવો) ખોરાક લેવો શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. આ દિવસોમાં આપણું પાચનતંત્ર નબળું હોવાથી ભારે, તળેલા અને વાસી ખોરાકથી દૂર રહેવું જોઈએ, કારણ કે તે પેટની સમસ્યાઓ વધારી શકે છે. ચોમાસામાં વાતાવરણમાં ભેજ અને ચેપનું જોખમ વધુ હોવાથી બહારનો કે ખુલ્લો ખોરાક ખાવાનું બિલકુલ ટાળો. આ ઋતુમાં મગની દાળ, બાફેલા શાકભાજી અને હળવા મસાલાવાળું સાદું, ઘરે રાંધેલું ભોજન જ શરીર માટે સૌથી ઉત્તમ છે.
શાકભાજી અને સ્વાદ પર નિયંત્રણ: આ બાબતો મર્યાદિત કરો
આયુર્વેદિક દ્રષ્ટિકોણ મુજબ ચોમાસા દરમિયાન વધુ ખાટા અને ખારા ખોરાકનું સેવન મર્યાદિત કરવું જોઈએ. આ ઉપરાંત દૂધ અને દહીં જેવા ડેરી ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ પણ ખૂબ જ સમજદારીપૂર્વક કરવો જરૂરી છે, કારણ કે તે શરીરમાં કફ વધારી શકે છે અને શરદી કે ભારેપણું લાવી શકે છે. ખાસ કરીને ચોમાસામાં પાલક, મેથી અને કોબી જેવા લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી ખાવાનું ટાળવું અથવા મર્યાદિત કરવું જોઈએ. વાતાવરણમાં રહેલા અતિશય ભેજને કારણે આ શાકભાજીની સપાટી પર બેક્ટેરિયા, ફૂગ અને નાના જંતુઓ ઝડપથી વધે છે, જેને સામાન્ય ધોવાથી દૂર કરવા મુશ્કેલ હોય છે.
પાણી પીવાની પદ્ધતિ: ઉકાળેલું પાણી અને ડિટોક્સની જરૂરિયાત
ચોમાસામાં પાણી દ્વારા ફેલાતા રોગોથી બચવા માટે તમારા પાણીના સેવનમાં ફેરફાર કરવો અનિવાર્ય છે. આ ઋતુમાં હંમેશા ઉકાળેલું અથવા હૂંફાળું પાણી પીવું જ સ્વાસ્થ્ય માટે સુરક્ષિત અને વધુ ફાયદાકારક સાબિત થાય છે. તમારા દિવસની શરૂઆત હૂંફાળા પાણીમાં થોડું મધ ભેળવીને કરવાથી શરીરના હાનિકારક તત્વો બહાર નીકળી જાય છે (ડિટોક્સિફાય થાય છે) અને પાચનશક્તિમાં ઘણો સુધારો થાય છે.
દિનચર્યા અને યોગ: સક્રિય જીવનશૈલી અને સ્વચ્છતા
વરસાદની ઋતુમાં શરીરને રોગોથી મુક્ત રાખવા માટે નિયમિત યોગ અને હળવી કસરત કરવી ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. તે શરીરને અંદરથી સક્રિય રાખે છે અને મેટાબોલિઝમને સંતુલિત કરે છે. ચોમાસામાં ખાસ કરીને વજ્રાસન, ત્રિકોણાસન, સેતુબંધાસન અને પાદહસ્તાસન જેવા સરળ યોગ આસનો કરવાથી પાચન અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ મજબૂત બને છે. આ સાથે જ ચેપથી બચવા માટે વ્યક્તિગત અને ઘરની સ્વચ્છતા રાખવી ખૂબ જરૂરી છે. કોઈપણ તાજા ફળો અને શાકભાજીને બરાબર ધોયા પછી જ ઉપયોગમાં લેવાનો આગ્રહ રાખો.
