1. ધર્મ
  2. નવરાત્રી ઉત્સવ
  3. નવરાત્રી પૂજા
  4. Kalash Sthapana Vidhi

11 ઓક્ટોબરથી શારદીય નવરાત્રી શરૂ, કળશ સ્થાપનાના આ નિયમોનું રાખો ધ્યાન, જાણો મંત્રો સહિત ઘટ સ્થાપના વિધિ

ghata sthapana niyam
ghata sthapana niyam
 
નવરાત્રીના પહેલા દિવસે, દેવી દુર્ગાની પૂજા માટે કળશ સ્થાપિત કરવામાં આવે છે. કળશ સ્થાપન દરમિયાન, કેટલીક બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ, કળશની દિશાથી લઈને જવ અને શંખ મૂકવા, કળશમાં પાણી ભરવા અને નારિયેળ સ્થાપિત કરવા સુધી. કળશ સ્થાપન દરમિયાન એક નાની ભૂલ પણ મોંઘી સાબિત થઈ શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, કળશ ઉપર દીવો પ્રગટાવવો યોગ્ય છે કે ખોટું? કળશ સ્થાપન દરમિયાન નારિયેળ ક્યાં મૂકવો જોઈએ? જાણો નવરાત્રી દરમિયાન કળશ સ્થાપન સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ નિયમો .
 
શારદીય નવરાત્રી 11 ઓક્ટોબર, 2026 થી શરૂ થાય છે અને 19 ઓક્ટોબર, 2026 સુધી ચાલશે. નવરાત્રીના નવ દિવસ દરમિયાન, દેવી દુર્ગાના નવ અલગ અલગ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવશે. નવરાત્રીના પહેલા દિવસે, માતા દેવી માટે કળશ સ્થાપિત કરવામાં આવે છે.
 

કળશ સ્થાપનાની યોગ્ય  વિધિ 

 
ઈશાન ખૂણો: સૌપ્રથમ, ઘરના ઉત્તરપૂર્વ ખૂણાને સારી રીતે સાફ કરો, ત્યાં પાણી છાંટો, અને સ્વચ્છ માટી અથવા રેતી ફેલાવો. પછી, તેના પર જવનો એક સ્તર ફેલાવો, અને પછી તેના ઉપર સ્વચ્છ માટી અથવા રેતીનો બીજો સ્તર ફેલાવો, અને પછી તેના પર પાણી છાંટો. પાણી શોષવાનો અર્થ એ છે કે માટીના આ સ્તર પર પાણી છાંટો.
 
કળશ સ્થાપનાં : હવે, તેના ઉપર માટી અથવા ધાતુનો કળશ સ્થાપિત કરો. કળશને સ્વચ્છ, શુદ્ધ પાણીથી સારી રીતે ભરો અને તેમાં એક સિક્કો મૂકો. જો શક્ય હોય તો, કળશના પાણીમાં પવિત્ર નદીઓનું પાણી ઉમેરો. પછી, તમારા જમણા હાથને કળશના મુખ પર રાખો અને આ મંત્રનો જાપ કરો:
 

ગંગા ચ યમુના ચૈવ ગોદાવરી સરસ્વતી.

નર્મદા સિંધુ કાવેરી જલેસ અસ્મિન સન્નિધિમ કુરુ.

 
આ મંત્રોનો જાપ કરો. જો તમે મંત્રનો પાઠ કરી શકતા નથી અથવા ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકતા નથી, તો મંત્ર વિના, પવિત્ર નદીઓ ગંગા, યમુના, ગોદાવરી, સરસ્વતી, નર્મદા, સિંધુ અને કાવેરીનું ધ્યાન કરીને એ નદીઓનાં જળનું આહ્વાન કળશમાં કરવું જોઈએ  એવી ઇચ્છા રાખો કે બધી નદીઓનું પાણી કળશમાં વહે. પવિત્ર નદીઓની સાથે, ભગવાન વરુણનું પણ આહ્વાન કરવું જોઈએ જેથી તેઓ કળશમાં તેમનું સ્થાન લે.
 

કળશ પર એક વાટકો અને નાળિયેર મૂકો

 
આગળ, કળશના મુખની આસપાસ એક પવિત્ર દોરો બાંધો અને તેને માટીના વાટકાથી ઢાંકી દો. ઢાંકેલા વાટકામાં જવ ભરો. જો જવ ઉપલબ્ધ ન હોય, તો તમે ચોખાનો ઉપયોગ કરી શકો છો. આગળ, એક નાળિયેર લો, તેને લાલ કપડામાં લપેટો અને તેને પવિત્ર દોરાથી બાંધો. પછી, બાંધેલા નાળિયેરને જવ અથવા ચોખાથી ભરેલા વાટકાની ઉપર મૂકો.
 

કળશ ઉપર દીવો ન પ્રગટાવો

 
કેટલાક લોકો કળશ ઉપર રાખેલા વાટકામાં ઘીનો દીવો પ્રગટાવે છે. આ યોગ્ય નથી. પૂજાઘરના ઉત્તર-પૂર્વ ખૂણામાં કળશ મૂકવામાં આવે છે, જ્યારે દીવો દક્ષિણ-પૂર્વ ખૂણામાં મૂકવામાં આવે છે. તેથી, કળશ ઉપર દીવો પ્રગટાવવો જોઈએ નહીં.
 

શંખ મૂકવાના નિયમો

 
કેટલાક લોકો ચોખાથી વાટકી ભરીને કળશની ઉપર શંખ મૂકે છે. આમાં કોઈ સમસ્યા નથી; તમે આમ કરી શકો છો, જો શંખ ઘડિયાળની દિશામાં હોય, તેનું મોં ઉપર તરફ હોય અને ચાંચ તમારી તરફ હોય.
 

નવવર્ણ મંત્રનો જાપ

 
આ બધું કરતી વખતે, નવવર્ણ મંત્રનો જાપ કરવો જોઈએ. નવવર્ણ મંત્ર છે: "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે." અહીં, ફરી એકવાર, નવવર્ણ મંત્ર સાથેની સમગ્ર પ્રક્રિયાને સમજો.
 

આવા મંત્રથી કળશ સ્થાપિત કરો:

 
પહેલા, ઉત્તર-પૂર્વ ખૂણાને સાફ કરો અને પાણી છાંટો, "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે" કહો.
 
પછી, ખૂણામાં માટી અથવા રેતી ફેલાવો અને "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે" મંત્રનો પાંચ વખત જાપ કરો.
 
તેના ઉપર જવ ફેલાવો અને "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે" મંત્રનો જાપ કરો.
 
તેના ઉપર માટી અથવા રેતી ફેલાવો અને "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે" મંત્રનો જાપ કરો.
 
તેના ઉપર કળશ મૂકો અને "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે" મંત્રનો જાપ કરો.
 
કળશમાં પાણી ભરો અને "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે" મંત્રનો જાપ કરો.
 
અંદર એક સિક્કો મૂકો અને "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે" મંત્રનો જાપ કરો.
 
ભગવાન વરુણને આહ્વાન કરો અને "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે" મંત્રનો જાપ કરો
કળશના મુખની આસપાસ એક પવિત્ર દોરો બાંધો અને મંત્રનો જાપ કરો: "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે"
કળશ પર એક વાટકો મૂકો અને મંત્રનો જાપ કરો: "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે"
નારિયેળની આસપાસ એક કપડું વીંટાળો અને મંત્રનો જાપ કરો: "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે"
તેને પવિત્ર દોરો બાંધો અને મંત્રનો જાપ કરો: "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે"
નારિયેળને જવ અથવા ચોખાથી ભરેલા વાટકા પર મૂકો અને મંત્રનો જાપ કરો: "ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્છે"

આમ સંપૂર્ણ વિધિચામુંડા મંત્ર (નવાર્ણ મંત્ર) થી પૂર્ણ કરવી જોઈએ.


જય અંબે 
આગળનો લેખ
સર્વ પિતૃ અમાવસ્યા પર પિતરોનાં ભોગમાં ભૂલથી પણ મિસ ન કરો આ વસ્તુઓ, પિતૃ દોષથી મળી શકે છે રાહત