શુ છે એનાલોગ પનીર ? નકલી પનીરને કેવી રીતે ઓળખશો ? 5 સહેલા ઘરેલુ ટેસ્ટ
fake vs real paneer
બજારમાં વેચાય રહેલા એનાલૉગ (નકલી) પનીરને કેવી રીતે ઓળખશો ? આરોગ્યને નુકશાન પહોચાડનારી મિલાવટી પનીરને ઑળખવાના 5 ઘરેલુ ઉપાય અહી જાણો.
. બજારમાં ભડાભડ વેચાનારા નકલી પનીર.. ખરીદતા પહેલા ચકાશો આ 5 વસ્તુઓ. ક્યારેય નહી છેતરાશો નહી
જો તમે પણ બજારમાંથી લાવીને ખૂબ જ ચટાકા લઈને પનીર ખાઈ રહ્યા છો તો થોભી જાવ. તાજેતરમાં જ ખાદ્ય સુરક્ષા વિભાગની કાર્યવાહીમાં વનસ્પતિ તેલ અને સ્ટાર્ચથી બનેલ નકલી એટલે કે એનાલૉગ પનીર ભારે માત્રામાં પકડવામાં આવ્યુ છે.
- બજારમાં દૂધને બદલે પામ ઑયલ અને સ્ટાર્ચથી તૈયાર એનાલોગ પનીર બેફામ વેચાય રહ્યુ છે
- આયોડીન ટેસ્ટ, ગરમ પાણી અને મસળીને જોવાથી અસલી અને નકલી પનીરનો ફરક તરત જ દેખાય જાય છે
- મિલાવટી પનીર ખાવાથી ડાઈઝેશન ખરાબ થવાની સાથે કોલેસ્ટ્રોલ ઝડપથી વધી શકે છે.
કેમ ટ્રેંડમાં છે 'એનાલૉગ પનીર' અને શુ છે આ ?
ગુજરાત અને દેશના અનેક રાજ્યોમાં Food & Drug Control Administration (FDCA) એ નકલી મિલ્ક પ્રોડક્ટ્સ અને એનાલોગ પનીર પર કડક પગલા ઉઠાવ્યા છે. ઉલ્લેખનીય છે કે અસલી પનીર શુદ્ધ દૂધથી બને છે. જ્યારે કે એનાલોગ પનીર બનાવવા માટે દૂધનુ ફેટ કાઢીને તેમા સસ્તુ પામ ઑયલ, સ્ટાર્ચ, ડિટર્જેંટ કે યૂરિયા ભેળવવામાં આવે છે. આ દેખાવમાં એકદમ અસલી પનીર જેવુ લાગે છે. પણ આરોગ્ય માટે ખૂબ જ હાનિકારક છે.
અસલી vs નકલી પનીર - ઘરમાં જ પારખવાની 5 સહેલી ટિપ્સ
જો તમને શક છે કે તમારુ લાવેલુ પનીર નકલી છે તો આ 5 સહેલા ઘરેલુ ઉપાયો દ્વારા તરત ટેસ્ટ કરો.
આયોડીન ડ્રોપ ટેસ્ટ (Iodine Test): પનીરના ટુકડાને પાણીમાં ઉકાળો અને ઠંડુ થયા પછી તેના પર 2-3 ડીપા આયોડીન સોલ્યૂશનના નાખો. જો પનીરનો રંગ ભૂરો (Blue) થઈ જાય, તો સમજી જાવ કે તેમા સ્ટાર્ચ કે મેદો મિક્સ કરવામાં& આવ્યો છે.
હાથથી મસળીને જુઓ - અસલી પનીરને હાથથી મસળતા તે તૂટીને વિખરાય જાય છે પણ રબડી જેવો ચોંટી નહી. નકલી પનીરમં રબડ જેવી ઈલાસ્ટિસિટી હોય છે અને તે હાથમાં ચોંટે છે.
ઉકાળીને જુઓ (Boiling Test): પનીરના નાના ટુકડાને પાણીમાં ઉકાળો. જો પાણીમાં ફેશ આવી જાય કે પનીર ઓગળીને ફેલાય જાય તો તેમા પાવડર કે કેમિકલની મિલાવટ હોઈ શકે છે.
તુવેર દાળ - પનીરને પાણીમાં ઉકાળીને તેમા થોડી તુવેર દાળનો પાવડર નાખો. 10 મિનિટ પછી જો તેનો રંગ સાધારણ લાલ કે ગુલાબી થવા માંડે તો તેમા યૂરિયા કે ડિટર્જેંટ હોઈ શકે છે.
ગંધ અને સ્વાદ (Smell & Taste): અસલી પનીરમાં દૂધની ભીની સુગંધ હોય છે જ્યારે કે એનાલોગ પનીરમાં કોઈ સુગંધ હોતી ન થી કે પછી કાચા તેલ/કેમિકલની ગંધ આવે છે.
Expert Speak (એક્સપર્ટના વિચાર)
"એનાલોગ અથવા ભેળસેળયુક્ત ચીઝમાં ટ્રાન્સ-ફેટ અને કૃત્રિમ રસાયણો હોય છે. તેનું નિયમિત સેવન કરવાથી પેટમાં ચેપ, એસિડિટી, લીવરને નુકસાન અને ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલમાં ઝડપથી વધારો થઈ શકે છે. હંમેશા પ્રમાણિત ડેરી અથવા વિશ્વસનીય બ્રાન્ડ્સમાંથી ડેરી ઉત્પાદનો ખરીદો."
— ડૉ. અનામિકા શર્મા (સીનિયર ન્યુટ્રીશનિસ્ટ)
પનીર ખરીદતી વખતે ન કરશો આ 3 ભૂલ
ખૂબ સસ્તું પનીર ખરીદવું: જો તમને બજાર કિંમત કરતાં અડધા ભાવે છૂટક પનીર મળે છે, તો 90% શક્યતા છે કે તે એનાલોગ પનીર હોય.
સખત અને ચમકદાર પનીર પ્રત્યે લલચાઈ જવું: વધુ પડતું સફેદ અને રબડી સ્વાદમાં સારું લાગે છે, પરંતુ તે તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે.
પેકેજિંગ/FSSAI માર્ક વિના પનીર ખરીદવુ: FSSAI નોંધણી વિના દુકાનોમાંથી છૂટક પનીર ખરીદવાનું ટાળો.
સ્વસ્થ રહેવા માટે, સ્વાદની સાથે સાથે શુદ્ધતા પર પણ ધ્યાન આપવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આગલી વખતે જ્યારે તમે બજારમાંથી ચીઝ ખરીદો, ત્યારે ઉપર જણાવેલ આયોડિન અથવા ઉકળતા પરીક્ષણોનો ઉપયોગ કરીને તેની ગુણવત્તા તપાસવાનું ભૂલશો નહીં. શું તમને તમારા શહેરમાં ભેળસેળયુક્ત અથવા નકલી ચીઝ વેચાતી હોવાની ફરિયાદો મળી છે? કૃપા કરીને નીચે ટિપ્પણીઓમાં અમને જણાવો અને આ માહિતી તમારા પરિવાર અને મિત્રો સાથે શેર કરો.
