બાંગ્લાદેશમાં ગુરુવાર, 12 ફેબ્રુઆરીના રોજ યોજાયેલી 13મી સંસદીય ચૂંટણીમાં બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી (BNP) એ ઇતિહાસ રચ્યો. BNP એ 300 સભ્યોના ગૃહમાં 200 થી વધુ બેઠકો જીતી. આનાથી BNP અધ્યક્ષ અને ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ખાલિદા ઝિયાના પુત્ર તારિક રહેમાન બાંગ્લાદેશના આગામી વડા પ્રધાન તરીકે પુષ્ટિ મળી છે. 36 વર્ષમાં આ પહેલી વાર છે કે કોઈ પુરુષ વડા પ્રધાન બનશે. નોંધનીય છે કે પૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાની અવામી લીગ પાર્ટીને પ્રતિબંધોને કારણે આ ચૂંટણીમાંથી બાકાત રાખવામાં આવી હતી. તેથી, મુખ્ય સ્પર્ધા BNP અને જમાત-એ-ઇસ્લામી વચ્ચે હતી.
BNPનો જંગી વિજય
BNP સતત નિર્ણાયક વિજય તરફ આગળ વધી રહી છે. મત ગણતરી હજુ પણ ચાલુ છે. એ નોંધવું જોઈએ કે ઓગસ્ટ 2024 માં, ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીના અને તેમના અવામી લીગ પક્ષનું શાસન એક આંદોલનને કારણે તૂટી પડ્યું. ત્યારથી બાંગ્લાદેશમાં આ પહેલી સામાન્ય ચૂંટણી છે, જેમાં અવામી લીગને ભાગ લેવાની મંજૂરી આપવામાં આવી ન હતી. યુનુસ સરકારે અવામી લીગ પક્ષને ગેરકાયદેસર જાહેર કર્યો, તેના પર પ્રતિબંધ મૂક્યો અને તેને ચૂંટણી લડવાથી રોક્યો. ત્યારબાદ મુખ્ય સ્પર્ધા BNP અને જમાત-એ-ઇસ્લામી જોડાણ વચ્ચે બની, જેમાં BNP 200 થી વધુ બેઠકો જીતવામાં આગળ રહી. બાંગ્લાદેશ ચૂંટણી પંચના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે ઘણી બેઠકોના પરિણામો હજુ પણ પ્રક્રિયા હેઠળ છે અને કલાકોમાં જાહેર થઈ શકે છે.
જમાત-એ-ઇસ્લામીને જંગી હારનો સામનો કરવો પડ્યો
બાંગ્લાદેશનો સૌથી કટ્ટરપંથી ઇસ્લામી પક્ષ અને પાકિસ્તાનના ISI અને લશ્કર-એ-મોહમ્મદ જેવા આતંકવાદી સંગઠનો સાથે જોડાણ ધરાવતો જમાત-એ-ઇસ્લામી જોડાણ, આ ચૂંટણીમાં જંગી હારનો સામનો કરવો પડ્યો. આ જોડાણ ફક્ત 50 બેઠકો જીતવા માટે તૈયાર દેખાય છે. અંતિમ પરિણામો હજુ પણ રાહ જોવાઈ રહ્યા છે. આ ચૂંટણીમાં અન્ય નાના પક્ષો અને સ્વતંત્ર ઉમેદવારોને બહુ ઓછી સફળતા મળી. BNP ના જંગી વિજય પાછળ સૌથી અગ્રણી વ્યક્તિ તેના અધ્યક્ષ, તારિક રહેમાન છે.
36 વર્ષ પછી બાંગ્લાદેશ પર એક પુરુષ વડા પ્રધાન શાસન કરે છે
BNP ના જંગી વિજય બાદ, તારિક રહેમાન હવે દેશના આગામી વડા પ્રધાન તરીકે પુષ્ટિ પામે છે. તેઓ 36 વર્ષમાં બાંગ્લાદેશના પ્રથમ પુરુષ વડા પ્રધાન બનશે, કારણ કે 1990 ના દાયકાથી માત્ર મહિલાઓ (ખાલેદા ઝિયા અને શેખ હસીના) એ વડા પ્રધાન પદ સંભાળ્યું છે. તારિક રહેમાન અને તેમના પક્ષની જીતને હવે "સ્વચ્છ રાજકારણ" અને ભ્રષ્ટાચારમુક્ત શાસનના વચન તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. ચૂંટણી પહેલાં, તેમણે ભ્રષ્ટાચાર માટે શૂન્ય સહિષ્ણુતા અને લોકશાહીની પુનઃસ્થાપનાનું વચન આપ્યું હતું. તેમણે કાયદો અને વ્યવસ્થામાં સુધારાની પણ જાહેરાત કરી હતી જેથી દરેક નાગરિક સુરક્ષિત અનુભવે.
તારિકે આ બે બેઠકો પર ચૂંટણી લડી અને બંનેમાં જીત મેળવી.
તારિક રહેમાને ઢાકા-17 અને બોગરા-6 સંસદીય મતવિસ્તારમાંથી ચૂંટણી લડી. તેમણે બંનેમાં ભારે જીત મેળવી. જનરલ-ઝેડ ચળવળ પછી બાંગ્લાદેશમાં આ પહેલી ઐતિહાસિક ચૂંટણી છે, જેમાં મતદાન 60% થી વધુ થયું છે. આ ચૂંટણીમાં BNP ની જીત રાજકીય સ્થિરતા અને આર્થિક સુધારાઓની આશાઓ જગાડે છે, પરંતુ જમાત-એ-તૈયબા અને બંધારણીય ફેરફારો જેવા ઇસ્લામિક પક્ષોની ભૂમિકા પર નજીકથી નજર રાખવામાં આવશે. ગંભીર બીમારીને કારણે ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ખાલિદા ઝિયાના તાજેતરમાં અવસાન પછી, પક્ષનું નેતૃત્વ તેમના પુત્ર તારિક રહેમાનને સોંપાયું. તેઓ 17 વર્ષના દેશનિકાલ પછી 2025 માં દેશમાં પાછા ફર્યા.
મહિલાઓએ 36 વર્ષ સુધી બાંગ્લાદેશ પર શાસન કર્યું.
ખાલિદા ઝિયા અને શેખ હસીનાએ લાંબા સમયથી બાંગ્લાદેશી રાજકારણમાં મુખ્ય ભૂમિકાઓ ભજવી છે. બંને મહિલાઓએ 1991 થી મોટાભાગનો સમય વડા પ્રધાનપદ સંભાળ્યું, જે "લડતા બેગમ" હરીફાઈ તરીકે જાણીતું બન્યું. BNP નેતા ખાલિદા ઝિયાનો પ્રથમ કાર્યકાળ 20 માર્ચ, 1991 થી 30 માર્ચ, 1996 સુધી ચાલ્યો, જેના કારણે તેઓ બાંગ્લાદેશના પ્રથમ મહિલા વડા પ્રધાન બન્યા. 1996 માં તેમનો બીજો કાર્યકાળ ફક્ત થોડા અઠવાડિયા સુધી ચાલ્યો, જે દરમિયાન તેમણે વિવાદાસ્પદ ચૂંટણી પછી રાજીનામું આપ્યું. ત્યારબાદ શેખ હસીનાએ 1996 થી 2000 સુધી પહેલી વાર વડા પ્રધાન તરીકે સેવા આપી. ખાલિદા ઝિયા ફરી ત્રીજી વાર વડા પ્રધાન બન્યા, 10 ઓક્ટોબર, 2001 થી 29 ઓક્ટોબર, 2006 સુધી સેવા આપી.
શેખ હસીના 1996 માં પહેલી વાર વડા પ્રધાન બન્યા અને 2006 થી 2024 સુધી સતત સત્તામાં રહ્યા.
જૂન 1996 માં, બાંગ્લાદેશમાં નવી સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજાઈ, જેમાં શેખ હસીનાના અવામી લીગે બહુમતી મેળવી. 23 જૂન, 1996 ના રોજ, શેખ હસીનાએ પહેલી વાર વડા પ્રધાન તરીકે શપથ લીધા, અને તેમનો કાર્યકાળ 15 જુલાઈ, 2001 સુધી ચાલ્યો. આ સમયગાળા દરમિયાન, તેમણે આર્થિક વિકાસ, ગરીબી નાબૂદી અને પ્રાદેશિક શાંતિ (જેમ કે ભારત સાથે ગંગા જળ સંધિ) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. જોકે, રાજકીય અસ્થિરતા (વિરોધ અને હડતાળ) ચાલુ રહી. ખાલિદા ઝિયા 2001 માં સત્તામાં પાછા ફર્યા. શેખ હસીનાનો બીજો કાર્યકાળ 6 જાન્યુઆરી, 2009 થી 5 ઓગસ્ટ, 2024 સુધી લગભગ 15.5 વર્ષ સુધી ચાલ્યો. આ સમયગાળા દરમિયાન, તેમણે સતત ચાર કાર્યકાળ માટે વડા પ્રધાન તરીકે સેવા આપી.
