શ્રાદ્ધ મહાપ્રસાદ માટે કાંદા-લસણ વગરની સાત્વિક ‘કટાચી આમટી’ બનાવવાની સરળ રીત
કટાચી આમટી એ મહારાષ્ટ્રની એક પ્રખ્યાત અને પારંપરિક વાનગી છે. પુરણપહોળી માટે ચણાની દાળ બાફતી વખતે જે વધારાનું પાણી (સ્ટોક) વધે છે, તેને મરાઠીમાં 'કટ' કહે છે. આ કટમાંથી તીખી, ખાટી અને થોડી મીઠી આમટી (દાળ) બનાવવામાં આવે છે
સામગ્રી
ચણાની દાળનો કટ (પાણી): 3 કપ (પૂરણ માટે દાળ બાફ્યા બાદ વધેલું પાણી)
બાફેલી ચણાની દાળ: 2 ચમચી (મેશ કરેલી)
શેકેલું સૂકું નાળિયેર: 3થી 4 ચમચી
તલ અને ખસખસ: 1-1 નાની ચમચી (શેકેલા)
આદુ: 1 નાનો ટુકડો
ગોડા મસાલો: 1થી 2 નાની ચમચી
લાલ મરચું પાઉડર (કાશ્મીરી/બેડગી): 1થી 2 ચમચી
હળદર, હિંગ અને મીઠું: સ્વાદ અનુસાર
ગોળ અને આમલી: સ્વાદ અનુસાર થોડું
વઘાર માટે: 2 ચમચી ઘી અથવા તેલ, રાઈ, જીરું, કઢીપત્તા અને તાજી કોથમીર
બનાવવાની રીત
1. મસાલા તૈયાર કરો
શેકેલું સૂકું નાળિયેર, તલ, ખસખસ અને આદુને થોડું પાણી ઉમેરીને મિક્સરમાં એકદમ બારીક વાટી લો.
2. વઘાર કરો
એક કડાઈ અથવા વાસણમાં ઘી અથવા તેલ ગરમ કરો. તેમાં રાઈ, જીરું, હિંગ અને કઢીપત્તા નાખીને તડતડવા દો.
3. મસાલો સાંતળો
હવે તૈયાર કરેલું મસાલા વઘારમાં ઉમેરો અને ધીમી આંચ પર તેલ છૂટે ત્યાં સુધી સારી રીતે સાંતળો. ત્યારબાદ તેમાં હળદર, લાલ મરચું પાઉડર અને ગોડા મસાલો ઉમેરો અને બરાબર હલાવો.
4. કટ ઉમેરો
હવે તેમાં ચણાની દાળનો કટ એટલે કે દાળનું પાણી અને થોડી મેશ કરેલી બાફેલી દાળ ઉમેરો. સ્વાદ અનુસાર મીઠું, થોડો ગોળ અને આમલીનો રસ ઉમેરો.
5. ઉકાળો
આમટીને ધીમી આંચ પર સારી રીતે ઉકળવા દો, જેથી મસાલાનો સ્વાદ કટમાં સારી રીતે ભળી જાય.
છેલ્લે ઉપરથી તાજી સમારેલી કોથમીર ભભરાવો.
ખાસ ટિપ
પિતૃપક્ષના નૈવેદ્ય માટે કટાચી આમટી પીરસતી વખતે ઉપરથી સાજુક ઘી (ઘી)ની ધાર છોડીને સર્વ કરો. તેનાથી આમટીનો સ્વાદ અને સુગંધ વધુ સારી બને છે.
